Sanaka
इदमन्यत्प्रवक्ष्यामि व्रतं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ सर्वपापप्रशमनं सर्वकामफलप्रदम्
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां चैव योषिताम् ॥ मोक्षदं कुर्वतां भक्त्या विष्णोः प्रियतरं द्विज
एकादशीव्रतं नाम सर्वाभीष्टप्रदं नृणाम् । . कर्त्तव्यं सर्वथा विप्रविष्णुप्रीतिकरं यतः
एकादश्यां न भुञ्जीत पक्षयोरुभयोपरि ॥ यो भुंक्ते सोऽत्र पापीयान्परत्र नरकं व्रजेत्
उपवासफलं लिप्सुर्जह्याद्भुक्तिचतुष्टयम् ॥ पूर्वापरदिने गत्रावहोरात्रं तु मध्यमे
एकादशीदिने यस्तु भोक्तुमिच्छति मानवः ॥ स भोक्तुं सर्वपापानि स्पृहयालुर्नसंशयः
भवेद्दशम्यामेकाशीद्वादश्यां च मुनीश्वर ॥ एकादश्यां निराहारो यदि मुक्तिमभीप्सति
यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च ॥ अन्नमाश्रित्य तिष्ठन्ति तानि विप्र हरेश्वर ॥ एकादश्यां निराहारो यदि मुक्तिमभीप्सति
idamanyatpravakṣyāmi vrataṃ trailokyaviśrutam || sarvapāpapraśamanaṃ sarvakāmaphalapradam
brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ caiva yoṣitām || mokṣadaṃ kurvatāṃ bhaktyā viṣṇoḥ priyataraṃ dvija
ekādaśīvrataṃ nāma sarvābhīṣṭapradaṃ nṛṇām | . karttavyaṃ sarvathā vipraviṣṇuprītikaraṃ yataḥ
ekādaśyāṃ na bhuñjīta pakṣayorubhayopari || yo bhuṃkte so'tra pāpīyānparatra narakaṃ vrajet
upavāsaphalaṃ lipsurjahyādbhukticatuṣṭayam || pūrvāparadine gatrāvahorātraṃ tu madhyame
ekādaśīdine yastu bhoktumicchati mānavaḥ || sa bhoktuṃ sarvapāpāni spṛhayālurnasaṃśayaḥ
bhaveddaśamyāmekāśīdvādaśyāṃ ca munīśvara || ekādaśyāṃ nirāhāro yadi muktimabhīpsati
yāni kāni ca pāpāni brahmahatyādikāni ca || annamāśritya tiṣṭhanti tāni vipra hareśvara || ekādaśyāṃ nirāhāro yadi muktimabhīpsati
Санака: «Это иное изреку — обет, прославленный в трёх мирах, утоляющий всякий грех, дающий плод всех желаний; брахманам, кшатриям, вайшьям, шудрам и женщинам дающий освобождение, милейший Вишну для творящих его с преданностью, о брахман. Обет по имени экадаши, дающий людям всё желанное, должен быть творим всячески, о брахман, ибо творит он довольство Вишну. В одиннадцатый день да не вкушает человек — в обеих половинах месяца; кто вкушает, тот здесь грешнее, а в ином мире да идёт в ад. Желающий плода поста да оставит четыре трапезы: по одной в день прежний и последующий, а в средний — день и ночь. Кто же в одиннадцатый день желает вкушать, тот, нет сомнения, жаждет вкушать все грехи. Да будет он в десятый день единожды вкушающим, и в двенадцатый, о владыка муни; в одиннадцатый — без пищи, если желает освобождения. Какие бы ни были грехи, начиная с убийства брахмана, — они пребывают в пище, о брахман; в одиннадцатый день без пищи, если желает освобождения».
e805118cd24f · published Sep 4, 2026, 11:19:50 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Обет назван открытым для всех четырёх сословий и для женщин — и названо это в первых же строках, прежде всяких условий.
Счёт ведут не дням, а трапезам: четыре пропущенных приёма пищи вокруг одного дня. Мерою поста служит то, от чего действительно отказались.
Сказано, что грехи «пребывают в пище». Образ странный, но точный: сытость легко делает человека тем, кем он не собирался быть.