Sanaka
स्त्रीणामनुपनीतानां गंधलेपक्षयावधि ॥ व्रतस्थानां तु सर्वेषां यतिवच्छौचमिष्यते
विधवानां च विप्रेंद्र एतदेव निगद्यते ॥ एवं शौचं तु निर्वर्त्य पश्चाद्वै सुसमाहितः
प्रागास्य उदगास्यो वाप्याचामेत्प्रयर्तेंद्रियः ॥ त्रिश्चतुर्धा पिबेदापो गंधफेनादिवर्जिताः
द्विर्मार्जयेत्कपोलं च तलेनोष्ठौ च सत्तम ॥ तर्जन्यंगुष्ठयोगेन नासारंध्रद्वयं स्पृशेत्
अगुंष्ठानामिकाभ्यां च चक्षुः श्रोत्रे यथाक्रमम् ॥ कनिष्ठांगुष्ठयोगेन नाभिदेशे स्पृशेद्द्विजः
तलेनोरःस्थलं चैव अंगुल्यग्रैः शिरः स्पृशेत् ॥ तलेन चांगुलाग्रैर्वा स्पृशेदंसौ विचक्षणः
एवमाचम्य विप्रेंद्र शुद्धिमाप्नोत्यनुत्तमाम् ॥ दंतकाष्ठं ततः खादेत्सत्वचं शस्तवृक्षजम्
बिल्वासनापामार्गणां निम्बान्मार्कादिशाखिनाम् ॥ प्रक्षाल्य वारिणा चैव मंत्रेणाप्यभिमंत्रितम्
strīṇāmanupanītānāṃ gaṃdhalepakṣayāvadhi || vratasthānāṃ tu sarveṣāṃ yativacchaucamiṣyate
vidhavānāṃ ca vipreṃdra etadeva nigadyate || evaṃ śaucaṃ tu nirvartya paścādvai susamāhitaḥ
prāgāsya udagāsyo vāpyācāmetprayarteṃdriyaḥ || triścaturdhā pibedāpo gaṃdhaphenādivarjitāḥ
dvirmārjayetkapolaṃ ca talenoṣṭhau ca sattama || tarjanyaṃguṣṭhayogena nāsāraṃdhradvayaṃ spṛśet
aguṃṣṭhānāmikābhyāṃ ca cakṣuḥ śrotre yathākramam || kaniṣṭhāṃguṣṭhayogena nābhideśe spṛśeddvijaḥ
talenoraḥsthalaṃ caiva aṃgulyagraiḥ śiraḥ spṛśet || talena cāṃgulāgrairvā spṛśedaṃsau vicakṣaṇaḥ
evamācamya vipreṃdra śuddhimāpnotyanuttamām || daṃtakāṣṭhaṃ tataḥ khādetsatvacaṃ śastavṛkṣajam
bilvāsanāpāmārgaṇāṃ nimbānmārkādiśākhinām || prakṣālya vāriṇā caiva maṃtreṇāpyabhimaṃtritam
«Для непосвящённых женщин — до устранения запаха и налипшего; а для всех пребывающих в обете полагается очищение, как у подвижника. И для вдов, о владыка брахманов, говорится именно это. Так совершив очищение, затем, весьма сосредоточенный, лицом на восток или лицом на север да полощет он рот, обуздавший чувства. Трижды или четырежды да пьёт он воду, лишённую запаха, пены и прочего. Дважды да отирает щёку и ладонью губы, о лучший; указательным с большим вместе да касается двух ноздрей; большим и безымянным — глаз и ушей по порядку; мизинцем с большим вместе да касается дваждырождённый места пупа; ладонью — груди, кончиками пальцев да касается головы; ладонью или кончиками пальцев да касается плеч прозорливый. Так прополоскав рот, о владыка брахманов, достигает он непревзойдённой чистоты. Зубную палочку затем да жуёт — с корою, от одобренного дерева: бильвы, асаны, апамарги, нимбы, арки и прочих деревьев, омыв водою и заговорив мантрою».
831af907a75b · published Sep 4, 2026, 11:45:04 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Женщинам отведена самая короткая мера — «до устранения запаха». Их не обременяют счётом, потому что и посвящения им не дали.
Полоскание рта расписано по пальцам: какой к ноздрям, какой к глазам, какой к пупу. Порядок этот заучивают телом, а не памятью.
Палочку для зубов берут от живого дерева и заговаривают мантрою. Даже утренний обиход обставлен как обращение к кому-то.