Nārada Purāṇa
The duties of householder, forest-dweller and renunciant27.65-72
279 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 27.65-72

Sanaka

Devanāgarī

आतुराणां तु रोगाद्यैः पांथानां च सकृन्मतम् ॥ ब्रह्मयज्ञं ततः कुर्याद्दर्भपाणिर्मुनीश्वर
दिवोदितानि कर्माणि प्रमादादकृतानि चेत् ॥ शर्वर्याः प्रथमे यामे तानि कुर्याद्यथाक्रमम्
नोपास्ते यो द्विजः संध्यां धूर्तबुद्धिरनापदि ॥ पाषंडः स हि विज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः
यस्तु संध्यादिकर्माणि कूटयुक्तिविशारदः ॥ परित्यजति तं विद्यान्महापातकिनां वरम्
ये द्विजा अभिभाषंते त्यक्तसंध्यादिकर्मणः ॥ ते यांति नरकान्घोरान्यावच्चंद्रार्कतारकम्
देवार्चनं ततः कुर्याद्वैश्वदेवं यथाविधि ॥ तत्रात्यमतिथिं सम्यगन्नाद्यैश्च प्रपूजयेत्
वक्तव्या मधुरा वाणी तेष्वप्यभ्यागतेषु तु ॥ जलान्नकंदमूलैर्वा गृहदानेन चार्चयेत्
अतिथिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रतिनिवर्तिते ॥ स तस्मै दुष्कृतं दत्त्वा पुण्यमादाय गच्छति

Transliteration (IAST)

āturāṇāṃ tu rogādyaiḥ pāṃthānāṃ ca sakṛnmatam || brahmayajñaṃ tataḥ kuryāddarbhapāṇirmunīśvara
divoditāni karmāṇi pramādādakṛtāni cet || śarvaryāḥ prathame yāme tāni kuryādyathākramam
nopāste yo dvijaḥ saṃdhyāṃ dhūrtabuddhiranāpadi || pāṣaṃḍaḥ sa hi vijñeyaḥ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
yastu saṃdhyādikarmāṇi kūṭayuktiviśāradaḥ || parityajati taṃ vidyānmahāpātakināṃ varam
ye dvijā abhibhāṣaṃte tyaktasaṃdhyādikarmaṇaḥ || te yāṃti narakānghorānyāvaccaṃdrārkatārakam
devārcanaṃ tataḥ kuryādvaiśvadevaṃ yathāvidhi || tatrātyamatithiṃ samyagannādyaiśca prapūjayet
vaktavyā madhurā vāṇī teṣvapyabhyāgateṣu tu || jalānnakaṃdamūlairvā gṛhadānena cārcayet
atithiryasya bhagnāśo gṛhātpratinivartite || sa tasmai duṣkṛtaṃ dattvā puṇyamādāya gacchati

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
आतुराणांāturāṇāṃдля больных
तुtuже
रोगाद्यैःrogādyaiḥнедугами и прочим
पांथानांpāṃthānāṃдля путников
caи
सकृन्मतम्sakṛnmatamединожды признано
ब्रह्मयज्ञंbrahmayajñaṃжертву Брахману
ततःtataḥзатем
कुर्याद्दर्भपाणिर्मुनीश्वरkuryāddarbhapāṇirmunīśvaraда творит с дарбхою в руке, о владыка муни
दिवोदितानिdivoditāniднём предписанные
कर्माणिkarmāṇiдела
प्रमादादकृतानिpramādādakṛtāniпо нерадению не сотворённые
चेत्cetесли
शर्वर्याःśarvaryāḥночи
प्रथमेprathameв первую
यामेyāmeстражу
तानिtāniих
कुर्याद्यथाक्रमम्kuryādyathākramamда творит по порядку
नोपास्तेnopāsteне чтит
योyoкто
द्विजःdvijaḥдваждырождённый
संध्यांsaṃdhyāṃсумерек
धूर्तबुद्धिरनापदिdhūrtabuddhiranāpadiлукавым разумом, не в беде
पाषंडःpāṣaṃḍaḥотступником
saтот
हिhiведь
विज्ञेयःvijñeyaḥдолжен быть знаем
सर्वधर्मबहिष्कृतःsarvadharmabahiṣkṛtaḥиз всех дхарм извергнутым
यस्तुyastuкто же
संध्यादिकर्माणिsaṃdhyādikarmāṇiсумеречные и прочие дела
कूटयुक्तिविशारदःkūṭayuktiviśāradaḥв лукавых доводах искушённый
परित्यजतिparityajatiоставляет
तंtaṃтого
विद्यान्महापातकिनांvidyānmahāpātakināṃда знают из великих грешников
वरम्varamпервейшим
येyeкоторые
द्विजाdvijāдваждырождённые
अभिभाषंतेabhibhāṣaṃteзаговаривают
त्यक्तसंध्यादिकर्मणःtyaktasaṃdhyādikarmaṇaḥс оставившими сумеречные дела
तेteте
यांतिyāṃtiидут
नरकान्घोरान्यावच्चंद्रार्कतारकम्narakānghorānyāvaccaṃdrārkatārakamв страшные ады, доколе луна, солнце и звёзды
देवार्चनंdevārcanaṃпочитание бога
ततःtataḥзатем
कुर्याद्वैश्वदेवंkuryādvaiśvadevaṃда творит, вайшвадеву
यथाविधिyathāvidhiпо уставу
तत्रात्यमतिथिंtatrātyamatithiṃтуда пришедшего гостя
सम्यगन्नाद्यैश्चsamyagannādyaiścaкак должно, пищею и прочим
प्रपूजयेत्prapūjayetда почтит
वक्तव्याvaktavyāдолжна быть сказана
मधुराmadhurāсладкая
वाणीvāṇīречь
तेष्वप्यभ्यागतेषुteṣvapyabhyāgateṣuи тем пришедшим
तुtuже
जलान्नकंदमूलैर्वाjalānnakaṃdamūlairvāводою, пищею, клубнями и кореньями или
गृहदानेनgṛhadānenaдаянием дома
चार्चयेत्cārcayetи да почтит
अतिथिर्यस्यatithiryasyaчей гость
भग्नाशोbhagnāśoс разбитою надеждою
गृहात्प्रतिनिवर्तितेgṛhātpratinivartiteот дома поворачивает назад
saтот
तस्मैtasmaiтому
दुष्कृतंduṣkṛtaṃдурное содеянное
दत्त्वाdattvāдав
पुण्यमादायpuṇyamādāyaблаго забрав
गच्छतिgacchatiуходит
Translation

«Для больных же — недугами и прочим — и для путников признано единожды. Затем да творит он жертву Брахману с дарбхою в руке, о владыка муни. Если дела, предписанные днём, по нерадению не сотворены, — их да творит он по порядку в первую стражу ночи. Кто, дваждырождённый, не чтит сумерек, лукавым разумом, не будучи в беде, — тот ведь должен быть знаем отступником, извергнутым из всех дхарм. Кто же, искушённый в лукавых доводах, оставляет сумеречные и прочие дела, — того да знают первейшим из великих грешников. Которые дваждырождённые заговаривают с оставившими сумеречные дела, — те идут в страшные ады, доколе луна, солнце и звёзды. Затем да творит он почитание бога и вайшвадеву по уставу; пришедшего туда гостя как должно да почтит пищею и прочим. Сладкая речь должна быть сказана и тем пришедшим; водою, пищею, клубнями и кореньями или даянием дома да почтит он их. Чей гость с разбитою надеждою поворачивает от дома назад, — тот, дав ему своё дурное содеянное и забрав его благо, уходит».

Version

4b6bead05b61 · published Sep 4, 2026, 11:45:04 PM UTC

Available inRU

Page between verses with