Bṛhaspati
स वा एत द्विजानाति कथयामि निशामय ॥ एवमुक्तस्तु गुरुणा शक्रस्तेन समन्वितः
देवतागणसंकीर्णः सुधर्मनिलयं ययौ
समागतं देवपतिं बृहस्पतिसमन्वितम् ॥ दृष्ट्वा यथार्हं देवर्षे पूजयामास सादरम्
सुधर्मेणार्चितः शंक्रो दृष्ट्वा तच्छ्रियमुत्तमाम् ॥ मनसा विस्मयाविष्टः प्रोवाच विनयान्वितः
अतीतब्रह्मकल्पस्य वृत्तांतं वेत्सि चेद्बुध ॥ तदाख्याहि समायात एतत्प्रष्टुं सयाजकः
गतनिद्रांश्च देवांश्च येन जानासि सुव्रत ॥ तद्वदस्वाधिकः कस्मादस्मद्भ्योऽपि दिवि स्थितः
तेजसायशसा कीर्त्या ज्ञानेन च परंतप ॥ दानेन वा तपोभिर्वा कथमेतादृशः प्रभो
इत्युक्तो देवराजेन सुधर्मा प्रहसंस्तदा ॥ प्रोवाच विनयाविष्टः पूर्ववृत्तं यथाविधि
sa vā eta dvijānāti kathayāmi niśāmaya || evamuktastu guruṇā śakrastena samanvitaḥ
devatāgaṇasaṃkīrṇaḥ sudharmanilayaṃ yayau
samāgataṃ devapatiṃ bṛhaspatisamanvitam || dṛṣṭvā yathārhaṃ devarṣe pūjayāmāsa sādaram
sudharmeṇārcitaḥ śaṃkro dṛṣṭvā tacchriyamuttamām || manasā vismayāviṣṭaḥ provāca vinayānvitaḥ
atītabrahmakalpasya vṛttāṃtaṃ vetsi cedbudha || tadākhyāhi samāyāta etatpraṣṭuṃ sayājakaḥ
gatanidrāṃśca devāṃśca yena jānāsi suvrata || tadvadasvādhikaḥ kasmādasmadbhyo'pi divi sthitaḥ
tejasāyaśasā kīrtyā jñānena ca paraṃtapa || dānena vā tapobhirvā kathametādṛśaḥ prabho
ityukto devarājena sudharmā prahasaṃstadā || provāca vinayāviṣṭaḥ pūrvavṛttaṃ yathāvidhi
«„Он же это знает; называю — внимай“. Так сказанный наставником, Шакра вместе с ним, окружённый сонмами божеств, пошёл в жилище Судхармана. Увидев пришедшего владыку богов вместе с Брихаспати, о божественный риши, почтил он их как подобает, с почтением. Почтённый Судхарманом, Шакра, увидев то его высшее богатство, объятый умом изумления, сказал, наделённый смирением: „Если знаешь ты повесть минувшей кальпы Брахмы, о мудрый, — то поведай; пришли мы со жрецом об этом спросить. И богов бессонных — чем ты это знаешь, о благообетный, — то скажи; и отчего пребываешь ты на небе выше и нас? Блеском, славою, известностью, знанием, о врагов сокрушитель, даянием или подвигами — как ты стал таковым, о господин?“ Так сказанный царём богов, Судхарман, усмехнувшись тогда, сказал, объятый смирением, прежде бывшее, как должно».
ef78910c9c33 · published Sep 5, 2026, 1:15:42 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Индра приходит в чужой дом сам и спрашивает, «отчего ты выше нас». Владыка богов не стесняется признать чужое превосходство.
Судхарман принимает их «как подобает» и только потом отвечает. Гостеприимство прежде разговора.
Он усмехается перед рассказом. Знает, каким будет ответ и как он прозвучит.