Nārada Purāṇa
The mantras of the luminaries and the planets69.1-12
722 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 69.1-12

Sanat-kumāra

Devanāgarī

अथ वक्ष्ये त्रयीमूर्तेर्विधानं त्वब्जिनीपतेः ॥ मन्त्राणां यत्समाराध्य सर्वेष्टं प्राप्नुयाद्भुवि
तारो रेचिकया युक्तो मेधानेत्रयुता रतिः ॥ ससर्गा वामकर्णोढ्यो भृगुर्वढ्यासनो मरुत्
शेषोदित्य इति प्रोक्तो वस्वर्णो भुक्तिमुक्तिदः ॥ देवभागो मुनिश्छन्दो गायत्री देवता रविः
माया बीजं रमा शक्तिर्दृष्टादृष्टे नियोगकः ॥ सत्याय हृदयं पश्चाद्ब्रह्मणे शिर ईरितम्
विष्णवे तु शिखावर्म रुद्राय परिकीर्तितम् ॥ नेत्रं स्यादग्रये पश्चात्शर्वायास्रमुदाहृतम्
नेत्रो ज्वाला मनो हुं फट्स्वाहांता मनवो गणाः ॥ पुनः षडर्णैर्ह्री लक्ष्म्याः कृत्वांतः स्थैः षडंगकम्
शिष्टारौजठरे पृष्टे तयोर्ङेंताख्यया न्यसेत् ॥ आदित्यं च रविं पश्चाद्भानुं भास्करमेव च
सूर्यं च मूर्ध्नि वदने हृदि गुह्ये च पादयोः ॥ सद्यादिपञ्च ह्रस्वाद्यान् न्यसेन्ङे हृदयोंऽतिमान्
ह्रीं रमामध्यगामष्टौ वर्णांस्तारादिकान्न्यसेत् ॥ मूर्द्धास्यकंठहृत्कुक्षिनाभिलिंगगुदेषु च
सचंद्रस्वरपूर्वं तु ङेतं शीतांशुमण्डलम् ॥ मूर्द्धादिकंठपर्यंतं न्यसेञ्चांद्रिमनुस्प्ररन्
स्पर्शान्सेंदून्समुञ्चार्य ङेंतं भास्करमण्डलम् ॥ न्यसेत्कंठादिनाभ्यंतं ध्यायन्प्रद्योतनं हृदि
यादीन्सचंद्रानुञ्चार्य ङेतं च वह्निमंडलम् ॥ नाभ्यादिपादपर्यंतं न्यसेद्वह्निमनुस्मरन्

Transliteration (IAST)

atha vakṣye trayīmūrtervidhānaṃ tvabjinīpateḥ || mantrāṇāṃ yatsamārādhya sarveṣṭaṃ prāpnuyādbhuvi
tāro recikayā yukto medhānetrayutā ratiḥ || sasargā vāmakarṇoḍhyo bhṛgurvaḍhyāsano marut
śeṣoditya iti prokto vasvarṇo bhuktimuktidaḥ || devabhāgo muniśchando gāyatrī devatā raviḥ
māyā bījaṃ ramā śaktirdṛṣṭādṛṣṭe niyogakaḥ || satyāya hṛdayaṃ paścādbrahmaṇe śira īritam
viṣṇave tu śikhāvarma rudrāya parikīrtitam || netraṃ syādagraye paścātśarvāyāsramudāhṛtam
netro jvālā mano huṃ phaṭsvāhāṃtā manavo gaṇāḥ || punaḥ ṣaḍarṇairhrī lakṣmyāḥ kṛtvāṃtaḥ sthaiḥ ṣaḍaṃgakam
śiṣṭāraujaṭhare pṛṣṭe tayorṅeṃtākhyayā nyaset || ādityaṃ ca raviṃ paścādbhānuṃ bhāskarameva ca
sūryaṃ ca mūrdhni vadane hṛdi guhye ca pādayoḥ || sadyādipañca hrasvādyān nyasenṅe hṛdayoṃ'timān
hrīṃ ramāmadhyagāmaṣṭau varṇāṃstārādikānnyaset || mūrddhāsyakaṃṭhahṛtkukṣinābhiliṃgagudeṣu ca
sacaṃdrasvarapūrvaṃ tu ṅetaṃ śītāṃśumaṇḍalam || mūrddhādikaṃṭhaparyaṃtaṃ nyaseñcāṃdrimanuspraran
sparśānseṃdūnsamuñcārya ṅeṃtaṃ bhāskaramaṇḍalam || nyasetkaṃṭhādinābhyaṃtaṃ dhyāyanpradyotanaṃ hṛdi
yādīnsacaṃdrānuñcārya ṅetaṃ ca vahnimaṃḍalam || nābhyādipādaparyaṃtaṃ nyasedvahnimanusmaran

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अथathaтеперь
वक्ष्येvakṣyeизложу
त्रयीमूर्तेर्विधानंtrayīmūrtervidhānaṃпредписание о имеющем образ трёх Вед
त्वब्जिनीपतेःtvabjinīpateḥвладыки лотосов
मन्त्राणांmantrāṇāṃмантр
यत्समाराध्यyatsamārādhyaпочтив которые
सर्वेष्टंsarveṣṭaṃвсё желанное
प्राप्नुयाद्भुविprāpnuyādbhuviобретёт на земле
तारोtāroпранава
रेचिकयाrecikayāс «речикой»
युक्तोyuktoсоединённая
मेधानेत्रयुताmedhānetrayutā«медха» с двумя
रतिःratiḥ«рати»
ससर्गाsasargāс висаргой
वामकर्णोढ्योvāmakarṇoḍhyoбогатый левым ухом
भृगुर्वढ्यासनोbhṛgurvaḍhyāsanoБхригу, восседающий
मरुत्marutветер
शेषोदित्यśeṣoditya«Шеша, Адитья»
इतिitiтак
प्रोक्तोproktoназвана
वस्वर्णोvasvarṇoвосьмисложная
भुक्तिमुक्तिदःbhuktimuktidaḥдающая вкушение и освобождение
देवभागोdevabhāgoДевабхага
मुनिश्छन्दोmuniśchandoриши, размер
गायत्रीgāyatrīгаятри
देवताdevatāбожество
रविःraviḥСолнце
मायाmāyā«майя»
बीजंbījaṃслог-семя
रमाramā«Рама»
शक्तिर्दृष्टादृष्टेśaktirdṛṣṭādṛṣṭeсила; в видимом и невидимом
नियोगकःniyogakaḥприменение
सत्यायsatyāya«Сатье»
हृदयंhṛdayaṃ«хридая»
पश्चाद्ब्रह्मणेpaścādbrahmaṇeзатем «Брахману»
शिरśira«широ»
ईरितम्īritamназвано
विष्णवेviṣṇave«Вишну»
तुtuже
शिखावर्मśikhāvarma«шикха» и «варма»
रुद्रायrudrāya«Рудре»
परिकीर्तितम्parikīrtitamобъявлено
नेत्रंnetraṃ«нетра»
स्यादग्रयेsyādagrayeда будет «Агни»
पश्चात्शर्वायास्रमुदाहृतम्paścātśarvāyāsramudāhṛtamзатем «Шарве» — «астра» названо
नेत्रोnetro«нетра»
ज्वालाjvālāпламя
मनोmano«манас»
हुंhuṃ«хум»
फट्स्वाहांताphaṭsvāhāṃtāс «пхат» и «сваха» в конце
मनवोmanavoмантры
गणाःgaṇāḥсонмы
पुनःpunaḥснова
षडर्णैर्ह्रीṣaḍarṇairhrīшестью слогами, «хри»
लक्ष्म्याःlakṣmyāḥу Лакшми
कृत्वांतःkṛtvāṃtaḥсделав, внутри
स्थैःsthaiḥстоящими
षडंगकम्ṣaḍaṃgakamшесть членов
शिष्टारौजठरेśiṣṭāraujaṭhareоставшиеся на бёдрах и чреве
पृष्टेpṛṣṭeна спине
तयोर्ङेंताख्ययाtayorṅeṃtākhyayāу них двоих, с окончанием дательного
न्यसेत्nyasetда возложит
आदित्यंādityaṃ«Адитья»
caи
रविंraviṃ«Рави»
पश्चाद्भानुंpaścādbhānuṃзатем «Бхану»
भास्करमेवbhāskaramevaи «Бхаскара»
caи
सूर्यंsūryaṃ«Сурья»
caи
मूर्ध्निmūrdhniна темени
वदनेvadaneна лице
हृदिhṛdiна сердце
गुह्येguhyeна тайном месте
caи
पादयोःpādayoḥна обеих ногах
सद्यादिपञ्चsadyādipañcaпять, начиная с «садьо»
ह्रस्वाद्यान्hrasvādyānс краткими впереди
न्यसेन्ङेnyasenṅeда возложит в дательном
हृदयोंऽतिमान्hṛdayoṃ'timānс «намах» в конце
ह्रींhrīṃ«хрим»
रमामध्यगामष्टौramāmadhyagāmaṣṭauвосемь, идущих между «Рамой»
वर्णांस्तारादिकान्न्यसेत्varṇāṃstārādikānnyasetслогов, начиная с пранавы, да возложит
मूर्द्धास्यकंठहृत्कुक्षिनाभिलिंगगुदेषुmūrddhāsyakaṃṭhahṛtkukṣinābhiliṃgagudeṣuна темени, лице, горле, сердце, боку, пупке, органе и заднем проходе
caи
सचंद्रस्वरपूर्वंsacaṃdrasvarapūrvaṃс луною и гласным впереди
तुtuже
ङेतंṅetaṃв дательном
शीतांशुमण्डलम्śītāṃśumaṇḍalamкруг холоднолучистого
मूर्द्धादिकंठपर्यंतंmūrddhādikaṃṭhaparyaṃtaṃот темени до горла
न्यसेञ्चांद्रिमनुस्प्ररन्nyaseñcāṃdrimanuspraranда возложит, поминая лунную мантру
स्पर्शान्सेंदून्समुञ्चार्यsparśānseṃdūnsamuñcāryaпроизнеся смычные с луною
ङेंतंṅeṃtaṃв дательном
भास्करमण्डलम्bhāskaramaṇḍalamкруг солнца
न्यसेत्कंठादिनाभ्यंतंnyasetkaṃṭhādinābhyaṃtaṃда возложит от горла до пупка
ध्यायन्प्रद्योतनंdhyāyanpradyotanaṃсозерцая светящего
हृदिhṛdiв сердце
यादीन्सचंद्रानुञ्चार्यyādīnsacaṃdrānuñcāryaпроизнеся начиная с «йа», с луною
ङेतंṅetaṃв дательном
caи
वह्निमंडलम्vahnimaṃḍalamкруг огня
नाभ्यादिपादपर्यंतंnābhyādipādaparyaṃtaṃот пупка до ног
न्यसेद्वह्निमनुस्मरन्nyasedvahnimanusmaranда возложит, поминая огненную мантру
Translation

«Теперь изложу предписание о мантрах имеющего образ трёх Вед владыки лотосов, почтив которые, обретёт человек на земле всё желанное. Пранава, соединённая с «речикой»; «медха» с двумя; «рати» с висаргой; богатый левым ухом; Бхригу, восседающий; ветер; «Шеша, Адитья» — так названа восьмисложная, дающая вкушение и освобождение. Риши у неё Девабхага, размер — гаятри, божество — Солнце, слог-семя — «майя», сила — «Рама», а применение — в видимом и невидимом. «Сатье» — «хридая», затем «Брахману» — «широ», «Вишну» — «шикха», «Рудре» объявлено «варма», «Агни» да будет «нетра», затем «Шарве» названо «астра». «Нетра», пламя, «манас», «хум», с «пхат» и «сваха» в конце — таковы сонмы мантр. Снова, сделав шестью слогами с «хри» у Лакшми, стоящими внутри, шесть членов; оставшиеся же на бёдрах, чреве и спине у них двоих, с окончанием дательного, да возложит. «Адитья», «Рави», затем «Бхану», «Бхаскара» и «Сурья» — на темени, на лице, на сердце, на тайном месте и на обеих ногах; пять, начиная с «садьо», с краткими впереди, в дательном, с «намах» в конце, да возложит. «Хрим» и восемь слогов, идущих между «Рамой», начиная с пранавы, да возложит на темени, лице, горле, сердце, боку, пупке, органе и заднем проходе. С луною и гласным впереди, в дательном, круг холоднолучистого от темени до горла да возложит, поминая лунную мантру. Произнеся смычные с луною, в дательном, круг солнца да возложит от горла до пупка, созерцая светящего в сердце. Произнеся начиная с «йа», с луною, в дательном, круг огня от пупка до ног да возложит, поминая огненную мантру».

Version

b42a375fec39 · published Sep 5, 2026, 10:09:52 AM UTC

Available inRU

Page between verses with