Nārada Purāṇa
The tale of the kāṣṭhīlā27.22-31
1317 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 27.22-31

Vasiṣṭha

Devanāgarī

यदि तन्नाचरेद्राजा भोजनं हरिवासरे ॥ क्रियतामपरं देवि मरणादधिकं तव
ममापि दुःखदंह्येतद्दैवाज्जल्पाम्यहं शुभे ॥ कस्येष्टमात्महननं कस्येष्टं विषभक्षणम्
पतनं वा गिरेर्मूर्ध्रः क्रीडा वापि बिलेशयैः ॥ व्याघ्रसिंहाभिगमनं समुद्रतरणं तथा
दरुक्तानृतवाक्यं वा परदाराभिमर्शनम् ॥ अपथ्यभक्षणं लोके तथाभक्ष्यस्य भक्षणम्
मृगाटनमथाक्षैर्वा क्रीडनं साहसं तथा ॥ छेदनं तृणकाष्ठानां लोष्टानामवमर्द्दनम्
हिंसनं सूक्ष्मदेवानां जलपावकखेलनम् ॥ दैवाविष्टो वरारोहे नरः सर्वं करोति वै
त्रिवर्गविच्युतं घोरं यशोदेहहरं क्षितौ ॥ नरकार्हो नरो देवि करोत्यशुभकर्म तत्
साहं पापा दुराचारा वक्तुकामा सुनिर्घृणम् ॥ यादृशेन हि भावेन योनौ शुक्रं समुत्सृजेत्
तादृशेन हि भावेन संतानं संभवेदिति ॥ साहं विवादभावेन राज्ञो रुक्मांगदस्य हि
जाता जलजजातेन स्त्रीरूपा वरवर्णिनी ॥ दुष्टभावा तथा जाता कर्त्री दुष्टं नृपस्य तु

Transliteration (IAST)

yadi tannācaredrājā bhojanaṃ harivāsare || kriyatāmaparaṃ devi maraṇādadhikaṃ tava
mamāpi duḥkhadaṃhyetaddaivājjalpāmyahaṃ śubhe || kasyeṣṭamātmahananaṃ kasyeṣṭaṃ viṣabhakṣaṇam
patanaṃ vā girermūrdhraḥ krīḍā vāpi bileśayaiḥ || vyāghrasiṃhābhigamanaṃ samudrataraṇaṃ tathā
daruktānṛtavākyaṃ vā paradārābhimarśanam || apathyabhakṣaṇaṃ loke tathābhakṣyasya bhakṣaṇam
mṛgāṭanamathākṣairvā krīḍanaṃ sāhasaṃ tathā || chedanaṃ tṛṇakāṣṭhānāṃ loṣṭānāmavamarddanam
hiṃsanaṃ sūkṣmadevānāṃ jalapāvakakhelanam || daivāviṣṭo varārohe naraḥ sarvaṃ karoti vai
trivargavicyutaṃ ghoraṃ yaśodehaharaṃ kṣitau || narakārho naro devi karotyaśubhakarma tat
sāhaṃ pāpā durācārā vaktukāmā sunirghṛṇam || yādṛśena hi bhāvena yonau śukraṃ samutsṛjet
tādṛśena hi bhāvena saṃtānaṃ saṃbhavediti || sāhaṃ vivādabhāvena rājño rukmāṃgadasya hi
jātā jalajajātena strīrūpā varavarṇinī || duṣṭabhāvā tathā jātā kartrī duṣṭaṃ nṛpasya tu

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यदिyadiесли
तन्नाचरेद्राजाtannācaredrājāтого не совершит царь
भोजनंbhojanaṃвкушения
हरिवासरेharivāsareв день Хари
क्रियतामपरंkriyatāmaparaṃда будет сотворено иное
देविdeviо богиня
मरणादधिकंmaraṇādadhikaṃсмерти тяжелее
तवtavaтебе
ममापिmamāpiи мне
दुःखदंह्येतद्दैवाज्जल्पाम्यहंduḥkhadaṃhyetaddaivājjalpāmyahaṃскорбь дающее это; по судьбе говорю я
शुभेśubheо благая
कस्येष्टमात्महननंkasyeṣṭamātmahananaṃкому желанно самоубийство
कस्येष्टंkasyeṣṭaṃкому желанно
विषभक्षणम्viṣabhakṣaṇamвкушение яда
पतनंpatanaṃпадение
वाили
गिरेर्मूर्ध्रःgirermūrdhraḥс вершины горы
क्रीडाkrīḍāигра
वापिvāpiили
बिलेशयैःbileśayaiḥс живущими в норах
व्याघ्रसिंहाभिगमनंvyāghrasiṃhābhigamanaṃк тигру и льву приближение
समुद्रतरणंsamudrataraṇaṃпереплывание океана
तथाtathāтакже
दरुक्तानृतवाक्यंdaruktānṛtavākyaṃзлая ложная речь
वाили
परदाराभिमर्शनम्paradārābhimarśanamприкосновение к чужой жене
अपथ्यभक्षणंapathyabhakṣaṇaṃвкушение вредного
लोकेlokeв мире
तथाभक्ष्यस्यtathābhakṣyasyaтакже неядомого
भक्षणम्bhakṣaṇamвкушение
मृगाटनमथाक्षैर्वाmṛgāṭanamathākṣairvāохота на зверя или костями
क्रीडनंkrīḍanaṃигра
साहसंsāhasaṃдерзость
तथाtathāтакже
छेदनंchedanaṃсрезание
तृणकाष्ठानांtṛṇakāṣṭhānāṃтрав и деревьев
लोष्टानामवमर्द्दनम्loṣṭānāmavamarddanamкомьев земли растирание
हिंसनंhiṃsanaṃубиение
सूक्ष्मदेवानांsūkṣmadevānāṃмелких божеств
जलपावकखेलनम्jalapāvakakhelanamс водою и огнём игра
दैवाविष्टोdaivāviṣṭoсудьбою одержимый
वरारोहेvarāroheо прекраснобёдрая
नरःnaraḥчеловек
सर्वंsarvaṃвсё
करोतिkarotiсовершает
वैvaiведь
त्रिवर्गविच्युतंtrivargavicyutaṃот трёх целей отпавшее
घोरंghoraṃстрашное
यशोदेहहरंyaśodehaharaṃславу и тело уносящее
क्षितौkṣitauна земле
नरकार्होnarakārhoада достойный
नरोnaroчеловек
देविdeviо богиня
करोत्यशुभकर्मkarotyaśubhakarmaсовершает недоброе дело
तत्tatто
साहंsāhaṃи такова я
पापाpāpāгрешная
दुराचाराdurācārāдурного поведения
वक्तुकामाvaktukāmāсказать желающая
सुनिर्घृणम्sunirghṛṇamвесьма безжалостное
यादृशेनyādṛśenaс каким
हिhiведь
भावेनbhāvenaчувством
योनौyonauв лоно
शुक्रंśukraṃсемя
समुत्सृजेत्samutsṛjetизливается
तादृशेनtādṛśenaс таким
हिhiведь
भावेनbhāvenaчувством
संतानंsaṃtānaṃпотомство
संभवेदितिsaṃbhaveditiвозникает — так
साहंsāhaṃи такова я
विवादभावेनvivādabhāvenaс чувством спора
राज्ञोrājñoцарю
रुक्मांगदस्यrukmāṃgadasyaРукмангаде
हिhiведь
जाताjātāрождена
जलजजातेनjalajajātenaРождённым из лотоса
स्त्रीरूपाstrīrūpāв облике женщины
वरवर्णिनीvaravarṇinīпрекрасноликая
दुष्टभावाduṣṭabhāvāс дурным чувством
तथाtathāтак
जाताjātāрождена
कर्त्रीkartrīтворящая
दुष्टंduṣṭaṃдурное
नृपस्यnṛpasyaцарю
तुtuже
Translation

если того не совершит царь — вкушения в день Хари, — то да будет сотворено иное, о богиня, тяжелее смерти для тебя. И мне это приносит скорбь; по судьбе говорю я, о благая. Кому желанно самоубийство? кому желанно вкушение яда, падение с вершины горы, игра с живущими в норах, приближение к тигру и льву, переплывание океана, злая и ложная речь, прикосновение к чужой жене, вкушение вредного в мире и вкушение неядомого, охота на зверя, игра в кости, дерзость, срезание трав и деревьев, растирание комьев земли, убиение мелких божеств, игра с водою и огнём? Всё это совершает, о прекраснобёдрая, человек, одержимый судьбою. Отпавшее от трёх целей, страшное, уносящее на земле славу и тело, — то недоброе дело совершает человек, достойный ада, о богиня. И такова я — грешная, дурного поведения, желающая сказать весьма безжалостное. Ибо с каким чувством изливается семя в лоно, с таким же чувством возникает и потомство; и такова я: с чувством спора рождена Рождённым из лотоса — на царя Рукмангаду, в облике женщины, прекрасноликая; с дурным чувством так рождена, творящая царю дурное.

Version

fcc0f7fca891 · published Sep 6, 2026, 1:58:38 AM UTC

Available inRU

Page between verses with