उपतिष्ठंति ब्रह्माणं सर्वास्ता देवमातरः । विप्रचित्तिः शिबिः शंकुरयः शंकुस्तथैव च
वेगवान्केतुमानुग्रः सोग्रो व्यग्रो महासुरः । परिः पुष्करश्चैव सांबो श्वपतिरेव च
प्रहादोथ बलिः कुंभः संहादो गगनप्रियः । अनुह्णादो हरिहरौ वराहश्च कुशोरजः
योनिभक्षो वृषपर्वा लिंगभक्षोथवै कुरुः । निःप्रभः सप्रभः श्रीमांस्तथैव च निरूदरः
एकचक्रो महाचक्रो द्विचक्र:ः कुलसंभवः । शरभः शलभश्चैव क्रपथः कापथः क्रथः
बृहद्वांतिर्महाजिह्वः शंकुकर्णो महाध्वनिः । दीर्घजिह्वोऽर्कनयनो मृडकायो मृडप्रियः
वायुर्गरिष्ठो नमुचिः शम्बरो विज्वरो विभुः । विष्वक्सेनश्चंद्रहर्ता क्रोधवर्द्ध एव च
कालकः कलकांतश्च कुंडदः समरप्रियः । गरिष्ठश्च वरिष्ठश्च प्रलंबो नरकः पृथुः
इंद्रतापनवातापी केतुमान्बलदर्पितः । असिलोमा सुलोमा च वाष्कलिः प्रमदो मदः
सृगालवदनश्चैव कशीच शरदस्तथा । एकाक्षश्चैव राहुश्च वृत्रः कोधविमोक्षणः
एते चान्ये च बहवो दानवा बलवर्द्धनाः । ब्रह्माणं पर्युपासंत वाक्यं चेदमथोचिरे
त्वया सृष्टाः स्म भगवंस्त्रैलोक्यं भवता हि नः । दत्तं सुरवरश्रेष्ठ देवेभ्यश्चाधिकाः कृताः
भगवन्निह किं कुर्मो यज्ञे तव पितामह । यद्धितं तद्वदास्माकं समर्थाः कार्यनिर्णये
किमेभिस्ते वराकैश्च आदितेर्गर्भसंभवैः । दैवतैर्निहतैः सर्वैः पराभूतैश्च सर्वदा
पितामहोसि सर्वेषामस्माकं दैवतैः सह । तव यज्ञसमाप्तौ च पुनरस्मासु दैवतैः
श्रियं प्रतिविरोधश्च भविष्यति न संशयः । इदानी प्रेक्षणं कुर्मः सहिताः सर्वदानवैः
upatiṣṭhaṃti brahmāṇaṃ sarvāstā devamātaraḥ | vipracittiḥ śibiḥ śaṃkurayaḥ śaṃkustathaiva ca
vegavānketumānugraḥ sogro vyagro mahāsuraḥ | pariḥ puṣkaraścaiva sāṃbo śvapatireva ca
prahādotha baliḥ kuṃbhaḥ saṃhādo gaganapriyaḥ | anuhṇādo hariharau varāhaśca kuśorajaḥ
yonibhakṣo vṛṣaparvā liṃgabhakṣothavai kuruḥ | niḥprabhaḥ saprabhaḥ śrīmāṃstathaiva ca nirūdaraḥ
ekacakro mahācakro dvicakra:ḥ kulasaṃbhavaḥ | śarabhaḥ śalabhaścaiva krapathaḥ kāpathaḥ krathaḥ
bṛhadvāṃtirmahājihvaḥ śaṃkukarṇo mahādhvaniḥ | dīrghajihvo'rkanayano mṛḍakāyo mṛḍapriyaḥ
vāyurgariṣṭho namuciḥ śambaro vijvaro vibhuḥ | viṣvaksenaścaṃdrahartā krodhavarddha eva ca
kālakaḥ kalakāṃtaśca kuṃḍadaḥ samarapriyaḥ | gariṣṭhaśca variṣṭhaśca pralaṃbo narakaḥ pṛthuḥ
iṃdratāpanavātāpī ketumānbaladarpitaḥ | asilomā sulomā ca vāṣkaliḥ pramado madaḥ
sṛgālavadanaścaiva kaśīca śaradastathā | ekākṣaścaiva rāhuśca vṛtraḥ kodhavimokṣaṇaḥ
ete cānye ca bahavo dānavā balavarddhanāḥ | brahmāṇaṃ paryupāsaṃta vākyaṃ cedamathocire
tvayā sṛṣṭāḥ sma bhagavaṃstrailokyaṃ bhavatā hi naḥ | dattaṃ suravaraśreṣṭha devebhyaścādhikāḥ kṛtāḥ
bhagavanniha kiṃ kurmo yajñe tava pitāmaha | yaddhitaṃ tadvadāsmākaṃ samarthāḥ kāryanirṇaye
kimebhiste varākaiśca āditergarbhasaṃbhavaiḥ | daivatairnihataiḥ sarvaiḥ parābhūtaiśca sarvadā
pitāmahosi sarveṣāmasmākaṃ daivataiḥ saha | tava yajñasamāptau ca punarasmāsu daivataiḥ
śriyaṃ prativirodhaśca bhaviṣyati na saṃśayaḥ | idānī prekṣaṇaṃ kurmaḥ sahitāḥ sarvadānavaiḥ
«…предстоят Брахме — все те матери богов. Випрачитти, Шиби, Шанку и Аяхшанку; Вегаван, Кетуман, Угра, Вьягра — великий асура; Пушкара, Самба и Ашвапати; Прахлада, затем Бали, Кумбха, Санхлада и Гаганаприя; Анухлада, Хари и Хара, Вараха, Куша и Раджас; Йонибхакша, Вришапарван, Лингабхакша и Куру; Нихпрабха, благой Сапрабха и Нирудара; Экачакра, Махачакра, Двичакра и Куласамбхава; Шарабха и Шалабха, Крапатха, Капатха и Кратха; Брихадванти, Махаджихва, Шанкукарна и Махадхвани; Диргхаджихва, Аркананая, Мридакая и Мридаприя; Ваю, Гариштха, Намучи, Шамбара, Виджвара и Вибху; Вишваксена, Чандрахартар и Кродхавардха; Калака, Калаканта, Кундада и Самараприя; Гариштха и Вариштха, Праламба, Нарака и Притху; Индратапана и Ватапи, гордый силою Кетуман; Асилома и Сулома, Вашкали, Прамада и Мада; Сригалавадана, Каши и Шарада; Экакша, Раху, Вритра и Кродхавимокшана. Эти и многие иные данавы, умножающие силу, служили Брахме и сказали затем такое слово: „Тобою сотворены мы, о владыка; троемирие тобою нам дано, о лучший из лучших богов, и сделаны мы превосходящими богов. Что нам делать здесь, о владыка, на жертве твоей, о прародитель? В чём благо — то и скажи нам: мы способны решить дело. Что тебе в этих жалких божествах, рождённых из чрева Адити, всегда сражаемых и побеждаемых? Ты прародитель всем нам вместе с божествами; а по окончании жертвы твоей вновь будет у нас с божествами распря из-за богатства, нет сомнения. Ныне же сотворим мы смотрение вместе со всеми данавами“».
da5f75f97950 · published Sep 3, 2026, 4:13:27 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Данавы говорят как обиженные дети: «тобою сотворены мы, тобою и дано». Требование их не о добыче, а о признании — они пришли на жертву отца и хотят, чтобы им указали место.
И тут же названа причина всех прежних войн: распря из-за богатства. Пурана не выдумывает вражде метафизических корней — делят достаток, и делить будут снова.
Слово «смотрение» здесь двусмысленно: и «поглядим», и «поглядим ещё». Перемирие объявлено с оговоркой, и обе стороны это понимают.