Padma Purāṇa
The slaying of Hiraṇyākṣa and the hymn of victory1.75.51-57
1035 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 1.75.51-57
Devanāgarī

शरैश्च भेदकैस्तीक्ष्णैः खगमैश्च मनोजवैः । लाघवात्केशवास्त्रस्य तूलशुष्कतृणोपमैः
हैमैः शरसहस्रैस्तु ताडितो दैत्यपुंगवः । बाधयाभ्यर्दितः क्रुद्धो धृत्वा शिखरिणं रणे
जघान माधवं वेगाद्धिरण्याक्षो महाबलः । तं च संचूर्णयामास गदया लीलया हरिः
एवं पर्वतसाहस्रं पातितं तु क्रमेण हि । तथैव लाघवाच्चूर्णं हरिणा दानवारिणा
पुनर्बाहुसहस्राणि कृत्वासौ दानवोत्तमः । शरैः शक्तिभिरत्युग्रैः शूलैः परशुकादिभिः । ववर्ष बहुभिर्विष्णुं क्रोधाविष्टेन चेतसा । तांस्तु तेनैव प्रहितांश्चिच्छेद सुरसत्तमः
शरैर्दीप्तैर्महाघोरैरसुराणां भयंकरैः । विव्याध सर्वगात्रेषु शंभुशूलोपमैश्शरैः
दानवाधिपतिं संख्ये ह्यव्ययो हरिरीश्वरः । स च कश्मलतां गत्वा सर्वशक्तिमनुत्तमाम्

Transliteration (IAST)

śaraiśca bhedakaistīkṣṇaiḥ khagamaiśca manojavaiḥ | lāghavātkeśavāstrasya tūlaśuṣkatṛṇopamaiḥ
haimaiḥ śarasahasraistu tāḍito daityapuṃgavaḥ | bādhayābhyarditaḥ kruddho dhṛtvā śikhariṇaṃ raṇe
jaghāna mādhavaṃ vegāddhiraṇyākṣo mahābalaḥ | taṃ ca saṃcūrṇayāmāsa gadayā līlayā hariḥ
evaṃ parvatasāhasraṃ pātitaṃ tu krameṇa hi | tathaiva lāghavāccūrṇaṃ hariṇā dānavāriṇā
punarbāhusahasrāṇi kṛtvāsau dānavottamaḥ | śaraiḥ śaktibhiratyugraiḥ śūlaiḥ paraśukādibhiḥ | vavarṣa bahubhirviṣṇuṃ krodhāviṣṭena cetasā | tāṃstu tenaiva prahitāṃściccheda surasattamaḥ
śarairdīptairmahāghorairasurāṇāṃ bhayaṃkaraiḥ | vivyādha sarvagātreṣu śaṃbhuśūlopamaiśśaraiḥ
dānavādhipatiṃ saṃkhye hyavyayo harirīśvaraḥ | sa ca kaśmalatāṃ gatvā sarvaśaktimanuttamām

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तान्tānих
छित्वाchitvāрассёкши
शरैःśaraiḥстрелами
शौरिःśauriḥШаури
तम्tamего
caи
विव्याधvivyādhaпронзил
मार्गणैःmārgaṇaiḥстрелами
प्रगौरवात्pragauravātпо тяжести
अहार्य-आभैःahārya-ābhaiḥнеотвратимыми на вид
संस्पर्शात्saṃsparśātпо прикосновению
वाडव-अनलैःvāḍava-analaiḥкак подводный огонь
शरैःśaraiḥстрелами
च भेदकैःca bhedakaiḥпробивающими
तीक्ष्णैःtīkṣṇaiḥострыми
खगमैःkhagamaiḥлетящими
च मनः-जवैःca manaḥ-javaiḥбыстрыми, как мысль
लाघवात्lāghavātот проворства
केशव-अस्त्रस्यkeśava-astrasyaоружия Кешавы
तूल-शुष्क-तृण-उपमैःtūla-śuṣka-tṛṇa-upamaiḥкак хлопок и сухая трава
हैमैःhaimaiḥзолотыми
शर-सहस्रैःśara-sahasraiḥтысячами стрел
तुtuже
ताडितःtāḍitaḥизбитый
दैत्य-पुंगवःdaitya-puṃgavaḥпервый из дайтьев
बाधयाbādhayāмукою
अभ्यर्दितःabhyarditaḥизмученный
क्रुद्धःkruddhaḥразгневанный
धृत्वाdhṛtvāсхватив
शिखरिणम्śikhariṇamгору
रणेraṇeв бою
जघानjaghānaметнул
माधवम्mādhavamв Мадхаву
वेगात्vegātстремительно
हिरण्याक्षःhiraṇyākṣaḥХираньякша
महा-बलःmahā-balaḥвесьма мощный
तम् चtam caи её
संचूर्णयामासsaṃcūrṇayāmāsaв прах истёр
गदयाgadayāпалицею
लीलयाlīlayāиграючи
हरिःhariḥХари
एवम्evamтак
पर्वत-साहस्रम्parvata-sāhasramтысяча гор
पातितम्pātitamброшена
तुtuже
क्रमेणkrameṇaодна за другой
हिhiведь
तथा एवtathā evaи так же
लाघवात्lāghavātпроворством
चूर्णम्cūrṇamв прах
हरिणाhariṇāХари
दानव-अरिणाdānava-ariṇāврагом данавов
पुनःpunaḥснова
बाहु-सहस्राणिbāhu-sahasrāṇiтысячи рук
कृत्वाkṛtvāсотворив
असौasauон
दानव-उत्तमःdānava-uttamaḥлучший из данавов
शरैःśaraiḥстрелами
शक्तिभिःśaktibhiḥдротиками
अति-उग्रैःati-ugraiḥвесьма лютыми
शूलैःśūlaiḥкопьями
परशुक-आदिभिःparaśuka-ādibhiḥсекирами и прочим
ववर्षvavarṣaосыпал
बहुभिःbahubhiḥмногими
विष्णुम्viṣṇumВишну
क्रोध-आविष्टेनkrodha-āviṣṭenaохваченным гневом
चेतसाcetasāсердцем
तान्tānих
तु तेन एवtu tena evaим же
प्रहितान्prahitānпосланные
चिच्छेदcicchedaрассёк
सुर-सत्तमःsura-sattamaḥлучший из богов
शरैःśaraiḥстрелами
दीप्तैःdīptaiḥпылающими
महा-घोरैःmahā-ghoraiḥвесьма страшными
असुराणाम्asurāṇāmдля асуров
भयंकरैःbhayaṃkaraiḥужасающими
विव्याधvivyādhaпронзил
सर्व-गात्रेषुsarva-gātreṣuпо всем членам
शंभु-शूल-उपमैःśaṃbhu-śūla-upamaiḥподобными копью Шамбху
शरैःśaraiḥстрелами
Translation

Рассёкши их стрелами, Шаури пронзил его стрелами, неотвратимыми на вид по тяжести и жгучими, как подводный огонь, при прикосновении; острыми и пробивающими, летящими быстро, как мысль, — а от проворства оружия Кешавы [стрелы врага стали] как хлопок и сухая трава. Избитый тысячами золотых стрел, первый из дайтьев, измученный мукою и разгневанный, схватил в бою гору; весьма мощный Хираньякша стремительно метнул её в Мадхаву, но Хари играючи истёр её в прах палицею. Так одна за другой была брошена тысяча гор, и так же проворно Хари, враг данавов, обращал их в прах. Сотворив тысячи рук, лучший из данавов с сердцем, охваченным гневом, осыпал Вишну многими стрелами, весьма лютыми дротиками, копьями, секирами и прочим; но лучший из богов рассёк то, что было им послано, и пронзил его по всем членам пылающими, весьма страшными стрелами, ужасающими асуров и подобными копью Шамбху.

Version

536d8d30c271 · published Sep 3, 2026, 4:13:30 AM UTC

Available inRU

Page between verses with