भृत्याश्चान्ये समाख्याताः पशवस्तुरगास्तथा । गजा महिष्य उदासाश्च ऋणसंबंधिनस्त्वमी
गृहीतं न ऋणं तेन आवाभ्यां तु न कस्यचित् । न्यासमेवं न कस्यापि कृतं वै पूर्वजन्मनि
धारयामो न कस्यापि ऋणं कांत शृणुष्व हि । न वैरमस्ति केनापि पूर्वजन्मनि वै कृतम्
आवाभ्यां हि न विप्रेंद्र न त्यक्तं हि तथा पते । एवं ज्ञात्वा शमं गच्छ त्यज चिंतामनर्थिकाम्
कस्य पुत्राः प्रिया भार्या कस्य स्वजनबांधवाः । हृतं न चैव कस्यापि नैव दत्तं त्वया पुनः
कथं हि धनमायाति विस्मयं व्रज मा धव । प्राप्तव्यमेव यत्रैव भवेद्द्रव्यं द्विजोत्तम
bhṛtyāścānye samākhyātāḥ paśavasturagāstathā | gajā mahiṣya udāsāśca ṛṇasaṃbaṃdhinastvamī
gṛhītaṃ na ṛṇaṃ tena āvābhyāṃ tu na kasyacit | nyāsamevaṃ na kasyāpi kṛtaṃ vai pūrvajanmani
dhārayāmo na kasyāpi ṛṇaṃ kāṃta śṛṇuṣva hi | na vairamasti kenāpi pūrvajanmani vai kṛtam
āvābhyāṃ hi na vipreṃdra na tyaktaṃ hi tathā pate | evaṃ jñātvā śamaṃ gaccha tyaja ciṃtāmanarthikām
kasya putrāḥ priyā bhāryā kasya svajanabāṃdhavāḥ | hṛtaṃ na caiva kasyāpi naiva dattaṃ tvayā punaḥ
kathaṃ hi dhanamāyāti vismayaṃ vraja mā dhava | prāptavyameva yatraiva bhaveddravyaṃ dvijottama
И слуги, и прочие названы; скот и кони, слоны, буйволицы и безучастные — вот они, связанные долгом. Но нами ни у кого не взят долг, и вклада ни у кого мы не делали в прежнем рождении; ничьего долга мы не держим, о супруг, — слушай же. И вражды ни с кем, сотворённой в прежнем рождении, у нас нет, о владыка брахманов, и ничего не оставлено, господин. Зная это, приди к покою и оставь бесполезную заботу. Чьи сыновья, чья милая жена, чьи свои и родичи? Ни у кого тобою не отнято и никому не дано — как же придёт богатство? Изумись, да не надо, супруг: что суждено получить, там добро и будет, о лучший из дваждырождённых.
534f5e5d05d3 · published Sep 3, 2026, 4:13:31 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Жена прикладывает объяснение к их собственной жизни — и выходит неожиданный вывод: раз мы ни у кого не брали и никому не давали, то и детей с богатством ждать неоткуда. Утешение горькое, но честное: их бездетность не наказание, а просто отсутствие счетов. И тут же — «что суждено, то и будет».