दुर्वासा उवाच
मुद्रिकाकंकणोपेता कर्णकुंडलमंडिता । पीतेन वाससा देवी सदैव परिराजते
त्रैलोक्यस्योपकाराय पोषणायाद्वितीयका । यस्याः शीलं द्विजश्रेष्ठ सदैव परिकीर्तितम्
सेयं दया सुसंप्राप्ता तव पार्श्वे द्विजोत्तम । इयं वृद्धा महाप्राज्ञ भावभार्या तपस्विनी
मम माता द्विजश्रेष्ठ धर्मोऽहं तव सुव्रत । इति ज्ञात्वा शमं गच्छ मामेवं परिपालय
यदि धर्मः समायातो मत्समीपं तु सांप्रतम् । एतन्मे कारणं ब्रूहि किं ते धर्म करोम्यहम्
कस्मात्क्रुद्धोऽसि विप्रेंद्र किमेतैर्विप्रियं कृतम् । तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि दुर्वासो यदि मन्यसे
mudrikākaṃkaṇopetā karṇakuṃḍalamaṃḍitā | pītena vāsasā devī sadaiva parirājate
trailokyasyopakārāya poṣaṇāyādvitīyakā | yasyāḥ śīlaṃ dvijaśreṣṭha sadaiva parikīrtitam
seyaṃ dayā susaṃprāptā tava pārśve dvijottama | iyaṃ vṛddhā mahāprājña bhāvabhāryā tapasvinī
mama mātā dvijaśreṣṭha dharmo'haṃ tava suvrata | iti jñātvā śamaṃ gaccha māmevaṃ paripālaya
yadi dharmaḥ samāyāto matsamīpaṃ tu sāṃpratam | etanme kāraṇaṃ brūhi kiṃ te dharma karomyaham
kasmātkruddho'si vipreṃdra kimetairvipriyaṃ kṛtam | tanme tvaṃ kāraṇaṃ brūhi durvāso yadi manyase
— в перстнях и браслетах, в серьгах, в жёлтой одежде богиня всегда блистает; на благо трёх миров, ради вскармливания, несравненная, чей нрав, о лучший из дваждырождённых, всегда прославляем, — это и есть Милость, пришедшая к тебе. А эта старшая, великомудрый, супруга по существу, подвижница, — моя мать, о лучший из дваждырождённых. Я же — твой Дхарма, строгий в обете. Зная это, приди к покою и храни меня так». — «Если Дхарма пришёл ныне ко мне — скажи мне причину: что тебе сделать, Дхарма?» — «Отчего ты разгневан, о владыка брахманов? Чем эти сделали тебе неприятное? Скажи мне причину, о Дурваса, если сочтёшь нужным».
56b07a6cd0bc · published Sep 3, 2026, 4:13:31 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Дхарма называет себя последним, представив прежде всю свиту, — и называет не как господина, а как принадлежащего собеседнику: «я твой Дхарма». Просьба его тоже необычна: не «почитай меня», а «храни». Оказывается, дхарму держит человек, а не наоборот, — и потому гнев подвижника опасен для неё самой.