Padma Purāṇa
The appearing of Dharma and the curse of Durvāsas2.11.103-108
1262 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 2.11.103-108

दुर्वासा उवाच

Devanāgarī

येनाहं कुपितो देव तदिदं कारणं शृणु । दमशौचैः सुसंक्लेशैः शोधितं कायमात्मनः
लक्षवर्षप्रमाणं वै तपश्चर्या मया कृता । एवं पश्यसि मामेव दया ते न प्रवर्तते
तस्मात्क्रुद्धोऽस्मि तेऽद्यैव शापमेवं ददाम्यहम् । एवं श्रुत्वा तदा तस्य तमुवाच महामतिः
मयि नष्टे महाप्राज्ञ लोको नाशं समेष्यति । दुःखमूलमहं तात निकर्षामि भृशं द्विज
सौख्यं पश्चादहं दद्मि यदि सत्यं न मुंचति । पापोऽयं सुखमूलस्तु पुण्यं दुःखेन लभ्यते
पुण्यमेव प्रकुर्वाणः प्राणी प्राणान्विमुंचति । महत्सौख्यं ददाम्येवं परत्र च न संशयः

Transliteration (IAST)

yenāhaṃ kupito deva tadidaṃ kāraṇaṃ śṛṇu | damaśaucaiḥ susaṃkleśaiḥ śodhitaṃ kāyamātmanaḥ
lakṣavarṣapramāṇaṃ vai tapaścaryā mayā kṛtā | evaṃ paśyasi māmeva dayā te na pravartate
tasmātkruddho'smi te'dyaiva śāpamevaṃ dadāmyaham | evaṃ śrutvā tadā tasya tamuvāca mahāmatiḥ
mayi naṣṭe mahāprājña loko nāśaṃ sameṣyati | duḥkhamūlamahaṃ tāta nikarṣāmi bhṛśaṃ dvija
saukhyaṃ paścādahaṃ dadmi yadi satyaṃ na muṃcati | pāpo'yaṃ sukhamūlastu puṇyaṃ duḥkhena labhyate
puṇyameva prakurvāṇaḥ prāṇī prāṇānvimuṃcati | mahatsaukhyaṃ dadāmyevaṃ paratra ca na saṃśayaḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
येनyenaчем
अहम्ahamя
कुपितःkupitaḥразгневан
देवdevaбог
तत् इदम्tat idamвот эта
कारणम्kāraṇamпричина
शृणुśṛṇuслушай
दम-शौचैःdama-śaucaiḥсамообузданием и чистотою
सु-संक्लेशैःsu-saṃkleśaiḥс великими тяготами
शोधितम्śodhitamочищено
कायम्kāyamтело
आत्मनःātmanaḥсвоё
लक्ष-वर्ष-प्रमाणम् वैlakṣa-varṣa-pramāṇam vaiмерою в сто тысяч лет
तपः-चर्याtapaḥ-caryāподвижничество
मया कृताmayā kṛtāмною совершено
एवम्evamтак
पश्यसिpaśyasiсмотришь
माम् एवmām evaна меня
दयाdayāмилость
तेteу тебя
न प्रवर्ततेna pravartateне является
तस्मात्tasmātпотому
क्रुद्धः अस्मिkruddhaḥ asmiя разгневан
ते अद्य एवte adya evaна тебя ныне же
शापम् एवम्śāpam evamи проклятие
ददामि अहम्dadāmi ahamналагаю я
एवम्evamэто
श्रुत्वाśrutvāуслышав
तदाtadāтогда
तस्यtasyaего
तम् उवाचtam uvācaему сказал
महा-मतिःmahā-matiḥвеликоразумный
मयि नष्टेmayi naṣṭeесли я погибну
महा-प्राज्ञmahā-prājñaвеликомудрый
लोकःlokaḥмир
नाशम्nāśamк гибели
समेष्यतिsameṣyatiпридёт
दुःख-मूलम्duḥkha-mūlamкорень страдания
अहम् तातaham tātaя, милый
निकर्षामिnikarṣāmiвытягиваю
भृशम् द्विजbhṛśam dvijaсильно, о брахман
सौख्यम्saukhyamсчастье
पश्चात्paścātпотом
अहम्ahamя
दद्मिdadmiдаю
यदि सत्यम्yadi satyamесли правды
न मुञ्चतिna muñcatiне оставляет
पापः अयम्pāpaḥ ayamэтот грех
सुख-मूलः तुsukha-mūlaḥ tuкорень удовольствия
पुण्यम्puṇyamблаго
दुःखेन लभ्यतेduḥkhena labhyateдостигается страданием
पुण्यम् एव प्रकुर्वाणःpuṇyam eva prakurvāṇaḥтворящий именно благое
प्राणीprāṇīживущий
प्राणान् विमुञ्चतिprāṇān vimuñcatiрасстаётся с жизнью
महत् सौख्यम्mahat saukhyamвеликое счастье
ददामि एवम्dadāmi evamдаю я так
परत्र चparatra caи за пределом
न संशयःna saṃśayaḥбез сомнения
Translation

«Чем я разгневан, бог, — вот причина, слушай. Самообузданием и чистотою, с великими тяготами, очищено моё тело; мерою в сто тысяч лет совершено мною подвижничество. И ты вот так смотришь на меня, а милости у тебя не является. Потому я разгневан на тебя и ныне же налагаю проклятие». Услышав это, великоразумный сказал ему: «Если я погибну, великомудрый, мир придёт к гибели. Корень страдания я, милый, вытягиваю сильно, о брахман, а счастье даю потом — если человек не оставляет правды. Грех — корень удовольствия, а благо достигается страданием. Творящий именно благое расстаётся с жизнью — и такому я даю великое счастье и за пределом, без сомнения.

Version

13b5b6b1ce4f · published Sep 3, 2026, 4:13:31 AM UTC

Available inRU

Page between verses with