उच्चैःश्रवा वाजिराज ऐरावत इभेश्वरः । अरुन्धत्येकपत्नीशो ह्यश्वत्थोऽशेषवृक्षराट्
अध्यात्मविद्या विद्याग्र्या प्रणवश्छन्दसां वरः । मेरुर्गिरिपतिर्मार्गो मासाग्र्यः कालसत्तमः
दिनाद्यात्मा पूर्वसिद्धः कपिलः सामवेदराट् । तार्क्ष्यः खगेन्द्रः क्रत्वग्र्यो वसन्तः कल्पपादपः
दातृश्रेष्ठः कामधेनुरार्तिघ्नाग्र्यः सुहृत्तमः । चिन्तामणिर्गुरुश्रेष्ठो माता हिततमः पिता
सिंहो मृगेन्द्रो नागेन्द्रो वासुकिर्नृवरो नृपः । वर्णेशो ब्राह्मणश्चेतःकरणाग्र्यं नमो नमः
इत्येतद्वासुदेवस्य विष्णोर्नामसहस्रकम् । सर्वापराधशमनं परं भक्तिविवर्धनम्
अक्षयं ब्रह्मलोकादिसर्वस्वर्गैकसाधनम् । विष्णुलोकैकसोपानं सर्वदुःखविनाशनम्
समस्तसुखदं सद्यः परनिर्वाणदायकम् । कामक्रोधादिनिःशेषमनोमलविशोधनम्
शान्तिदं पावनं नॄणां महापातकिनामपि । सर्वेषां प्राणिनामाशु सर्वाभीष्टफलप्रदम्
समस्तविघ्नशमनं सर्वारिष्टविनाशनम् । घोरदुःखप्रशमनं तीव्रदारिद्र्यनाशनम्
ऋणत्रयापहं गुह्यं धनधान्ययशस्करम् । सर्वैश्वर्यप्रदं सर्वसिद्धिदं सर्वधर्मदम्
तीर्थयज्ञतपोदानव्रतकोटिफलप्रदम् । जगज्जाड्यप्रशमनं सर्वविद्याप्रवर्तकम्
uccaiḥśravā vājirāja airāvata ibheśvaraḥ | arundhatyekapatnīśo hyaśvattho'śeṣavṛkṣarāṭ
adhyātmavidyā vidyāgryā praṇavaśchandasāṃ varaḥ | merurgiripatirmārgo māsāgryaḥ kālasattamaḥ
dinādyātmā pūrvasiddhaḥ kapilaḥ sāmavedarāṭ | tārkṣyaḥ khagendraḥ kratvagryo vasantaḥ kalpapādapaḥ
dātṛśreṣṭhaḥ kāmadhenurārtighnāgryaḥ suhṛttamaḥ | cintāmaṇirguruśreṣṭho mātā hitatamaḥ pitā
siṃho mṛgendro nāgendro vāsukirnṛvaro nṛpaḥ | varṇeśo brāhmaṇaścetaḥkaraṇāgryaṃ namo namaḥ
ityetadvāsudevasya viṣṇornāmasahasrakam | sarvāparādhaśamanaṃ paraṃ bhaktivivardhanam
akṣayaṃ brahmalokādisarvasvargaikasādhanam | viṣṇulokaikasopānaṃ sarvaduḥkhavināśanam
samastasukhadaṃ sadyaḥ paranirvāṇadāyakam | kāmakrodhādiniḥśeṣamanomalaviśodhanam
śāntidaṃ pāvanaṃ nṝṇāṃ mahāpātakināmapi | sarveṣāṃ prāṇināmāśu sarvābhīṣṭaphalapradam
samastavighnaśamanaṃ sarvāriṣṭavināśanam | ghoraduḥkhapraśamanaṃ tīvradāridryanāśanam
ṛṇatrayāpahaṃ guhyaṃ dhanadhānyayaśaskaram | sarvaiśvaryapradaṃ sarvasiddhidaṃ sarvadharmadam
tīrthayajñatapodānavratakoṭiphalapradam | jagajjāḍyapraśamanaṃ sarvavidyāpravartakam
Уччайхшравас, царь коней, Айравата, владыка слонов; Арундхати, владыка единственных жён, ашваттха, царь всех деревьев. Знание о духе — первая из наук, Пранава — лучший из размеров; Меру, владыка гор, путь, первый из месяцев, высший из времён. Душа дня и прочего, издревле совершенный, Капила, царь Самаведы; Таркшья, владыка птиц, первая из жертв, весна, древо желаний. Высший из дающих, Камадхену, первый из уносящих скорбь, лучший из друзей; камень чинтамани, высший из наставников, мать, благодетельнейший отец. Лев, владыка зверей, владыка нагов Васуки, лучший из людей, царь; владыка сословий, брахман, сознание, первое из орудий — поклон, поклон. Такова эта тысяча имён Васудевы, Вишну: утишающая всякую вину, высшая, умножающая преданность. Нетленная, единое средство к миру Брахмы и ко всем небесам; единая лестница в мир Вишну, уничтожающая всякое страдание. Дающая всякое счастье, мгновенно дающая высшее упокоение; до конца очищающая ум от грязи вожделения, гнева и прочего. Дающая покой, очищающая людей — даже великих грешников; скоро дающая всем живым все желанные плоды. Утишающая все препятствия, уничтожающая все беды; утишающая жестокое страдание, уничтожающая лютую нищету. Снимающая три долга, тайная, дающая богатство, зерно и славу; дающая всякое владычество, все свершения, всякую дхарму. Дающая плод коти святых мест, жертв, подвигов, даров и обетов; утишающая косность мира, движущая всякое знание.
c5f6b7ff9ead · published Sep 3, 2026, 4:13:56 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Список первенств кончается там, где его меньше всего ждёшь: «мать» и «благодетельнейший отец». После Меру, Айраваты и древа желаний последним и высшим названо то, что есть у каждого. А плодословие начинается не с неба: сперва покой, очищение ума от гнева, снятие трёх долгов — и лишь потом лестница в мир Вишну.