Mahābhārata
Yāna-saṃdhi (070) (Conversations about Peace and War, Chapters 46-70)5.70.56-60
4488 / 15823
Mahābhārata · 5.70.56-60
Devanāgarī

ये ह्य् एव वीरा ह्रीमन्त आर्याः करुणवेदिनः ॥
त एव युद्धे हन्यन्ते यवीयान् मुच्यते जनः ॥
हत्वाप्य् अनुशयो नित्यं परान् अपि जनार्दन ॥
अनुबन्धश् च पापो ऽत्र शेषश् चाप्य् अवशिष्यते ॥
शेषो हि बलम् आसाद्य न शेषम् अवशेषयेत् ॥
सर्वोच्छेदे च यतते वैरस्यान्तविधित्सया ॥
जयो वैरं प्रसृजति दुःखम् आस्ते पराजितः ॥
सुखं प्रशान्तः स्वपिति हित्वा जयपराजयौ ॥
जातवैरश् च पुरुषो दुःखं स्वपिति नित्यदा ॥
अनिर्वृतेन मनसा ससर्प इव वेश्मनि ॥

Transliteración (IAST)

ye hy eva vīrā hrīmanta āryāḥ karuṇavedinaḥ ||
ta eva yuddhe hanyante yavīyān mucyate janaḥ ||
hatvāpy anuśayo nityaṃ parān api janārdana ||
anubandhaś ca pāpo 'tra śeṣaś cāpy avaśiṣyate ||
śeṣo hi balam āsādya na śeṣam avaśeṣayet ||
sarvocchede ca yatate vairasyāntavidhitsayā ||
jayo vairaṃ prasṛjati duḥkham āste parājitaḥ ||
sukhaṃ praśāntaḥ svapiti hitvā jayaparājayau ||
jātavairaś ca puruṣo duḥkhaṃ svapiti nityadā ||
anirvṛtena manasā sasarpa iva veśmani ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
येyewho; those who
ह्य्hyindeed; for
एवevatruly; indeed
वीराvīrāheroes; warriors
ह्रीमन्तhrīmantapossessing modesty; possessing a sense of honor
आर्याःāryāḥnoble; worthy
करुणवेदिनःkaruṇavedinaḥknowing compassion; aware of pity
tathey; those
एवevatruly; indeed
युद्धेyuddhein battle; in war
हन्यन्तेhanyanteare slain; are killed
यवीयान्yavīyānthe younger; the more junior
मुच्यतेmucyateis set free; escapes unharmed
जनःjanaḥa man; a person
हत्वाप्य्hatvāpyeven having slain; even after killing
अनुशयोanuśayoremorse; subsequent regret
नित्यंnityaṃalways; constantly
परान्parānothers; strangers
अपिapieven; also
जनार्दनjanārdanaO Janardana; O Krishna
अनुबन्धश्anubandhaśconsequence; aftermath
caand; also
पापोpāposinful; wicked
ऽत्र'trahere; in this
शेषश्śeṣaśa remnant; the remaining part
चाप्य्cāpyand also; moreover
अवशिष्यतेavaśiṣyateremains; is preserved
शेषोśeṣoa remnant; the survivor
हिhiindeed; for
बलम्balamstrength; might
आसाद्यāsādyahaving attained; having gained
nanot; should not
शेषम्śeṣama remnant; the remaining part
अवशेषयेत्avaśeṣayetwould leave a remnant; would leave remaining
सर्वोच्छेदेsarvocchedein total destruction; in complete extermination
caand; also
यततेyatatestrives; endeavors
वैरस्यान्तविधित्सयाvairasyāntavidhitsayāwith the desire to put an end to enmity; wishing to bring the feud to a close
जयोjayoJaya; the warrior Jaya
वैरंvairaṃenmity; hatred
प्रसृजतिprasṛjatigenerates; spreads
दुःखम्duḥkhamsuffering; sorrow
आस्तेāstesits; abides
पराजितःparājitaḥthe defeated one; one who has suffered defeat
सुखंsukhaṃhappily; with joy
प्रशान्तःpraśāntaḥat peace; having grown calm
स्वपितिsvapitisleeps; rests
हित्वाhitvāhaving abandoned; having relinquished
जयपराजयौjayaparājayauvictory and defeat; success and failure
जातवैरश्jātavairaśone in whom enmity has arisen; having nurtured enmity
caand; also
पुरुषोpuruṣoa man; a person
दुःखंduḥkhaṃin sorrow; in suffering
स्वपितिsvapitisleeps; rests
नित्यदाnityadāalways; constantly
अनिर्वृतेनanirvṛtenawith an unquiet mind; with a mind not at ease
मनसाmanasāwith a mind; by thought
ससर्पsasarpaas with a serpent; as where there is a serpent
इवivalike; as if
वेश्मनिveśmaniin the house; in the dwelling
Traducción

"For it is truly the heroes — those possessing modesty, the noble ones who know compassion — who are slain in battle, while the lesser ones go free. Even after killing others, O Janardana, remorse remains forever; sin follows in the wake of the deed, and something is always left over. For what survives, having gathered strength, should not be allowed to leave yet another remnant; hence one strives for total destruction, wishing to put an end to enmity once and for all. Victory breeds enmity; the defeated one lives in sorrow; but one who is at peace, having set aside both victory and defeat, sleeps happily. The man in whom enmity has taken root sleeps always in sorrow, his mind uneasy, as though a serpent dwelt within his house."

Versión

e2135ad5f5b7 · publicado 17 jul 2026, 4:56:09 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con