ततो मयैवम् उक्ते तु वाक्ये धर्मभृतां वरः ॥
पिता मम महाराज बाह्लीको वाक्यम् अब्रवीत् ॥
यदि वः शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणं तथा ॥
लाजान्तरम् उपासीत प्राप्तशुल्का पतिं वृतम् ॥
न हि धर्मविदः प्राहुः प्रमाणं वाक्यतः स्मृतम् ॥
येषां वै शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणात् तथा ॥
प्रसिद्धं भाषितं दाने तेषां प्रत्यसनं पुनः ॥
ये मन्यन्ते क्रयं शुल्कं न ते धर्मविदो जनाः ॥
न चैतेभ्यः प्रदातव्या न वोढव्या तथाविधा ॥
न ह्य् एव भार्या क्रेतव्या न विक्रेया कथं चन ॥
ये च क्रीणन्ति दासीवद् ये च विक्रीणते जनाः ॥
भवेत् तेषां तथा निष्ठा लुब्धानां पापचेतसाम् ॥
tato mayaivam ukte tu vākye dharmabhṛtāṃ varaḥ ||
pitā mama mahārāja bāhlīko vākyam abravīt ||
yadi vaḥ śulkato niṣṭhā na pāṇigrahaṇaṃ tathā ||
lājāntaram upāsīta prāptaśulkā patiṃ vṛtam ||
na hi dharmavidaḥ prāhuḥ pramāṇaṃ vākyataḥ smṛtam ||
yeṣāṃ vai śulkato niṣṭhā na pāṇigrahaṇāt tathā ||
prasiddhaṃ bhāṣitaṃ dāne teṣāṃ pratyasanaṃ punaḥ ||
ye manyante krayaṃ śulkaṃ na te dharmavido janāḥ ||
na caitebhyaḥ pradātavyā na voḍhavyā tathāvidhā ||
na hy eva bhāryā kretavyā na vikreyā kathaṃ cana ||
ye ca krīṇanti dāsīvad ye ca vikrīṇate janāḥ ||
bhavet teṣāṃ tathā niṣṭhā lubdhānāṃ pāpacetasām ||
Бхишма сказал: «Тогда, мною так сказанном слове, из блюстителей дхармы лучший, отец мой, о великий царь, Бахлика слово сказал». Бахлика сказал: «Если у вас от выкупа завершение брака, не от взятия руки же, — до обряда жареного зерна да вольна пребудет даже с полученным выкупом дева избрать мужа избранного. Ибо не знатоки дхармы зовут одно слово мерилом, помянутым в смрити, — у кого от выкупа завершение, не от взятия руки же: известное одно слово в даянии у них — отменимое снова. Кто считают куплею выкуп — не те дхармы знатоки люди; и не им даваема дева, не берётся в жёны дева от таких. Ибо не жена покупаема, не продаваема никак. Кто покупают, как рабыню, и кто продают, люди, — да будет у них такое низкое завершение, у жадных, злоумных».
2e1f7f9c09bf · publicado 20 jun 2026, 22:35:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Бахлика рассекает спор бесповоротно: «жена не покупаема и не продаваема никак». Знаменательно, сколь сурово осуждены торгующие невестами — «покупающие, как рабыню, и продающие, жадные, злоумные»: им и удел подобающий. И защищена свобода невесты: пока обряд не свершён, даже принявшая дары вольна избрать желанного мужа. Так против всякого, кто мнит брак сделкою, поставлена незыблемая истина: достоинство женщины не товар; союз скрепляется не уплатою, а священным обрядом и согласием — и в этом непреходящая честь брачной дхармы.