Govinda-bhāṣya
Пада 1.11.1.27
27 / 558
Govinda-bhāṣya · 1.1.27
Devanāgarī

उपदेशभेदान्नेति चेन्नोभयस्मिन्नप्यविरोधात्

Transliteración (IAST)

upadeśabhedānneti cennobhayasminnapyavirodhāt

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
उपदेश-भेदात्upadeśa-bhedātиз-за различия наставлений; upadeśa «наставление» + bheda «различие», отложительный падеж; в одном месте «три стопы — в небе», в другом иначе
न इति चेत्na iti cetесли скажут «нет»; частицы отрицания, речи и условия; будто тексты противоречат
naнет; отрицание; ответ сутры
उभयस्मिन्ubhayasminв обоих; местный падеж от ubhaya «оба»; в том и другом чтении
अपिapiдаже; усилительная частица; всё равно
अविरोधात्avirodhātибо нет противоречия; a- + virodha «противоречие», отложительный падеж; оба способа речи об одном
Traducción

Если скажут: наставления расходятся («в небе» / «за небом»), — нет: в обоих нет противоречия — как попугай на вершине и над вершиной.

Govinda-bhāṣya of Baladeva Vidyābhūṣaṇa
Devanāgarī

उभयत्र द्यु-सम्बन्ध-श्रवणाविशेषम् आक्षिप्य समादधाति—

उपदेश-भेदान् नेति चेन्, नोभयस्मिन्न् अप्य् अविरोधात् ॥

ननु त्रिपादस्यामृतं दिवीति सप्तम्या द्यौर् आधारत्वेनोपदिष्टा । इह पुनः परो दिव [छा.उ. 3.13.7] इति पञ्चम्या मर्यादात्वेन इत्य् एवम् उपदेश-भेदान् न तस्येह प्रत्यभिज्ञेति चेन्, न । कुतः ? उभयेति । उभयस्मिन्न् अपि सप्तम्य्-अन्ते चोपदेशे न विरुध्यते । यथा लोके वृक्षाग्र-स्थोऽपि शुक उभयथोपदिश्यमानो दृश्यते—वृक्षाग्रे शुको वृक्षाग्रात् परतः शुक इति । स चोपदेश-हेदेऽप्य् अर्थैक्यान् न विरुध्यते तद्वत् ॥27॥

Transliteración (IAST)

ubhayatra dyu-sambandha-śravaṇāviśeṣam ākṣipya samādadhāti—

upadeśa-bhedān neti cen, nobhayasminn apy avirodhāt ||

nanu tripādasyāmṛtaṁ divīti saptamyā dyaur ādhāratvenopadiṣṭā | iha punaḥ paro diva [chā.u. 3.13.7] iti pañcamyā maryādātvena ity evam upadeśa-bhedān na tasyeha pratyabhijñeti cen, na | kutaḥ ? ubhayeti | ubhayasminn api saptamy-ante copadeśe na virudhyate | yathā loke vṛkṣāgra-stho'pi śuka ubhayathopadiśyamāno dṛśyate—vṛkṣāgre śuko vṛkṣāgrāt parataḥ śuka iti | sa copadeśa-hede'py arthaikyān na virudhyate tadvat ||27||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
उभयत्र द्यु-सम्बन्ध-श्रवण-अविशेषम् आक्षिप्यubhayatra dyu-sambandha-śravaṇa-aviśeṣam ākṣipyaоспорив неразличие слышания связи с небом в обоих [местах]; ākṣipya «возразив»
समादधातिsamādadhātiразрешает; sam-ā-√dhā
उपदेश-भेदात् न इति चेत्upadeśa-bhedāt na iti cet«если скажут: нет — из-за различия наставлений»; сутра 1.1.27
न उभयस्मिन् अपि अविरोधात्na ubhayasmin api avirodhāt«нет: в обоих нет противоречия»; сутра, конец
ननु त्रिपात् अस्य अमृतम् दिवि इतिnanu tripāt asya amṛtam divi itiно: [в одном месте] «три стопы Его — бессмертное В НЕБЕ»; локатив
सप्तम्या द्यौः आधारत्वेन उपदिष्टाsaptamyā dyauḥ ādhāratvena upadiṣṭāседьмым [падежом] небо преподано как вместилище; saptamī «локатив»
इह पुनः परः दिवः इतिiha punaḥ paraḥ divaḥ itiздесь же — «ЗА небом»; Чхандогья 3.13.7
पञ्चम्या मर्यादात्वेनpañcamyā maryādātvenaпятым [падежом] — как рубеж; pañcamī «аблатив»; maryādā «граница»
इति एवम् उपदेश-भेदात्iti evam upadeśa-bhedātтак — из-за различия наставлений; bheda
न तस्य इह प्रत्यभिज्ञा इति चेत्na tasya iha pratyabhijñā iti cetнет здесь его опознания — если так [скажут]; pratyabhijñā
naнет; ответ
कुतः उभय इतिkutaḥ ubhaya itiпочему? — «в обоих»; разбор
उभयस्मिन् अपि सप्तमी-अन्ते च उपदेशेubhayasmin api saptamī-ante ca upadeśeи в том и в другом наставлении — даже с локативом; anta «оканчивающееся на»
न विरुध्यतेna virudhyateне противоречит; vi-√rudh
यथा लोकेyathā lokeкак в миру; пример
वृक्ष-अग्र-स्थः अपि शुकःvṛkṣa-agra-sthaḥ api śukaḥпопугай, сидящий на вершине дерева; śuka «попугай»
उभयथा उपदिश्यमानः दृश्यतेubhayathā upadiśyamānaḥ dṛśyateуказывается, как видим, двояко; ubhayathā
वृक्ष-अग्रे शुकःvṛkṣa-agre śukaḥ«попугай на вершине»; локатив
वृक्ष-अग्रात् परतः शुकः इतिvṛkṣa-agrāt parataḥ śukaḥ iti«попугай над вершиной»; аблатив
सः च उपदेश-भेदे अपिsaḥ ca upadeśa-bhede apiи он — при различии указаний; bheda
अर्थ-ऐक्यात् न विरुध्यते तद्वत्artha-aikyāt na virudhyate tadvatпо единству предмета не противоречив; так и тут; aikya
Traducción del comentario

Оспорив неразличие слышания связи с небом в обоих [местах], разрешает [сомнение]:

«Если скажут: нет — из-за различия наставлений, — нет: в обоих нет противоречия».

Но [скажут]: [в одном месте] — «три стопы Его — бессмертное В небе»: седьмым [падежом] небо преподано как вместилище; здесь же — «ЗА небом»: пятым [падежом] — как рубеж; так, из-за различия наставлений, нет здесь его опознания. Если так [скажут] — нет. Почему? «В обоих»: и в том и в другом наставлении — даже с локативом — противоречия нет. Как в миру попугай, сидящий на вершине дерева, указывается, как видим, двояко: «попугай на вершине» и «попугай над вершиной», — и он при различии указаний не противоречив по единству предмета; так и тут.

Versión

5fe3649a2d0e · publicado 27 jul 2026, 3:55:00 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con