3299 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 4.30.49-51
देवनागरी

चाक्षुषे त्व् अन्तरे प्राप्ते प्राक्-सर्गे काल-विद्रुते
यः ससर्ज प्रजा इष्टाः स दक्षो दैव-चोदितः
यो जायमानः सर्वेषां तेजस् तेजस्विनां रुचा
स्वयोपादत्त दाक्ष्याच् च कर्मणां दक्षम् अब्रुवन्
तं प्रजा-सर्ग-रक्षायाम् अनादिर् अभिषिच्य च
युयोज युयुजे ऽन्यांश् च स वै सर्व-प्रजापतीन्

लिप्यंतरण (IAST)

cākṣuṣe tv antare prāpte prāk-sarge kāla-vidrute
yaḥ sasarja prajā iṣṭāḥ sa dakṣo daiva-coditaḥ
yo jāyamānaḥ sarveṣāṃ tejas tejasvināṃ rucā
svayopādatta dākṣyāc ca karmaṇāṃ dakṣam abruvan
taṃ prajā-sarga-rakṣāyām anādir abhiṣicya ca
yuyoja yuyuje 'nyāṃś ca sa vai sarva-prajāpatīn

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
चाक्षुषे तु अन्तरे प्राप्तेcākṣuṣe tu antare prāpteкогда настало междуцарствие Чакшуши; при Чакшуше же промежутке наступившем
प्राक्-सर्गे काल-विद्रुतेprāk-sarge kāla-vidruteкогда прежнее творение рассеяно временем; при прежнем творении временем расточённом
यः ससर्ज प्रजाः इष्टाःyaḥ sasarja prajāḥ iṣṭāḥкто сотворил желанное потомство; который создал тварей желанных
सः दक्षः दैव-चोदितःsaḥ dakṣaḥ daiva-coditaḥтот Дакша, побуждённый судьбою; тот Дакша судьбою подвигнутый
यः जायमानः सर्वेषाम्yaḥ jāyamānaḥ sarveṣāmкто, рождаясь, у всех; который рождающийся у всех
तेजः तेजस्विनाम् रुचाtejaḥ tejasvinām rucāжар у пылающих, сиянием; жар у пылающих блеском
स्वया उपादत्त दाक्ष्यात् चsvayā upādatta dākṣyāt caсвоим отнял, и за сноровку; своим принял и от сноровки
कर्मणाम् दक्षम् अब्रुवन्karmaṇām dakṣam abruvanв делах его назвали Дакшею; у деяний Дакшею называли
तम् प्रजा-सर्ग-रक्षायाम्tam prajā-sarga-rakṣāyāmего к порождению и охране потомства; того при тварей творении, охранении
अन्-आदिः अभिषिच्य चan-ādiḥ abhiṣicya caБезначальный, помазав; Безначальный окропив
युयोज युयुजे अन्यान् चyuyoja yuyuje anyān caприставил, и приставил иных; приложил, приложил иных и
सः वै सर्व-प्रजा-पतीन्saḥ vai sarva-prajā-patīnон же — всех владык потомства; тот поистине всех праджапати
अनुवाद

«А когда настало междуцарствие Чакшуши и прежнее творение было рассеяно временем, — тот, кто сотворил желанное потомство, побуждённый судьбою, есть Дакша. Рождаясь, он своим сиянием отнял жар у всех пылающих, и за сноровку в делах его назвали Дакшею. И Безначальный, помазав его, приставил к порождению и охране потомства, а он приставил к тому же и прочих владык потомства».

संस्करण

a8f457f31417 · प्रकाशित 14 अग॰ 2026, 6:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से