श्रीमद्भागवतम्
Iron and the Lodestone7.5.54-57
3978 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 7.5.54-57
देवनागरी

यदाचार्यः परावृत्तो गृहमेधीयकर्मसु
वयस्यैर्बालकैस्तत्र सोपहूतः कृतक्षणैः
अथ तान् श्लक्ष्णया वाचा प्रत्याहूय महाबुधः
उवाच विद्वांस्तन्निष्ठां कृपया प्रहसन्निव
ते तु तद्गौरवात् सर्वे त्यक्तक्रीडापरिच्छदाः
बाला अदूषितधियो द्वन्द्वारामेरितेहितैः
पर्युपासत राजेन्द्र तन्न्यस्तहृदयेक्षणाः
तान् आह करुणो मैत्रो महाभागवतो ऽसुरः

लिप्यंतरण (IAST)

yadācāryaḥ parāvṛtto gṛhamedhīyakarmasu
vayasyairbālakaistatra sopahūtaḥ kṛtakṣaṇaiḥ
atha tān ślakṣṇayā vācā pratyāhūya mahābudhaḥ
uvāca vidvāṃstanniṣṭhāṃ kṛpayā prahasanniva
te tu tadgauravāt sarve tyaktakrīḍāparicchadāḥ
bālā adūṣitadhiyo dvandvārāmeritehitaiḥ
paryupāsata rājendra tannyastahṛdayekṣaṇāḥ
tān āha karuṇo maitro mahābhāgavato 'suraḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यदा आचार्यः परावृत्तः गृह-मेधीय-कर्मसुyadā ācāryaḥ parāvṛttaḥ gṛha-medhīya-karmasuкогда учитель отлучался к домашним делам; когда учитель отвернувшийся при домашних делах
वयस्यैः बालकैः तत्र स-उपहूतः कृत-क्षणैःvayasyaiḥ bālakaiḥ tatra sa-upahūtaḥ kṛta-kṣaṇaiḥон был позван там сверстниками-детьми, улучившими досуг; сверстниками детьми там призванный, сделавшими досуг
अथ तान् श्लक्ष्णया वाचा प्रत्याहूय महा-बुधःatha tān ślakṣṇayā vācā pratyāhūya mahā-budhaḥтогда, отозвав их мягкою речью, весьма разумный; затем их мягкою речью отозвав, великоразумный
उवाच विद्वान् तत्-निष्ठाम् कृपया प्रहसन् इवuvāca vidvān tat-niṣṭhām kṛpayā prahasan ivaзнающий сказал о том, в чём их опора, — с состраданием, точно смеясь; сказал знающий их опору состраданием усмехающийся словно
ते तु तत्-गौरवात् सर्वे त्यक्त-क्रीडा-परिच्छदाःte tu tat-gauravāt sarve tyakta-krīḍā-paricchadāḥони же все, из почтения к нему, оставив игрушки и снаряды; они же его почтением все, оставленные игры и снаряжение имеющие
बालाः अ-दूषित-धियः द्वन्द्व-आराम-ईरित-ईहितैःbālāḥ a-dūṣita-dhiyaḥ dvandva-ārāma-īrita-īhitaiḥдети, чей разум ещё не испорчен наставлениями и делами услаждающихся двоицами; дети неиспорченного разума двоицами услаждающихся сказанным и деланным
पर्युपासत राज-इन्द्र तत्-न्यस्त-हृदय-ईक्षणाःparyupāsata rāja-indra tat-nyasta-hṛdaya-īkṣaṇāḥсели вокруг, о владыка царей, вложив в него сердца и взоры; сели вокруг, о царей владыка, в него вложенные сердца и взоры имеющие
तान् आह करुणः मैत्रः महा-भागवतः असुरःtān āha karuṇaḥ maitraḥ mahā-bhāgavataḥ asuraḥим сказал сострадательный, дружественный, великий преданный — асур; им сказал сострадательный, дружественный, великий преданный асур
अनुवाद

«Когда учитель отлучался к домашним делам, он был позван там сверстниками-детьми, улучившими досуг. Тогда, отозвав их мягкою речью, весьма разумный, знающий сказал о том, в чём их опора, — с состраданием, точно смеясь. И они все, из почтения к нему, оставив игрушки и снаряды, — дети, чей разум ещё не испорчен наставлениями и делами тех, кто находит отраду в двоицах, — сели вокруг, о владыка царей, вложив в него сердца и взоры. Им сказал сострадательный, дружественный, великий преданный — асур».

संस्करण

c3052ee94953 · प्रकाशित 14 अग॰ 2026, 10:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से