श्रीमद्भागवतम्
His Own Sorcery Turned on Himself9.4.29-35
4314 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 9.4.29-35
देवनागरी

आरिराधयिषुः कृष्णं महिष्या तुल्यशीलया
युक्तः सांवत्सरं वीरो दधार द्वादशीव्रतम्
व्रतान्ते कार्तिके मासि त्रिरात्रं समुपोषितः
स्नातः कदाचित् कालिन्द्यां हरिं मधुवने ऽर्चयत्
महाभिषेकविधिना सर्वोपस्करसम्पदा
अभिषिच्याम्बराकल्पैर्गन्धमाल्यार्हणादिभिः
तद्गतान्तरभावेन पूजयामास केशवम्
ब्राह्मणांश्च महाभागान् सिद्धार्थान् अपि भक्तितः
गवां रुक्मविषाणीनां रूप्याङ्घ्रीणां सुवाससाम्
पयःशीलवयोरूप वत्सोपस्करसम्पदाम्
प्राहिणोत् साधुविप्रेभ्यो गृहेषु न्यर्बुदानि षट्
भोजयित्वा द्विजान् अग्रे स्वाद्व् अन्नं गुणवत्तमम्
लब्धकामैरनुज्ञातः पारणायोपचक्रमे
तस्य तर्ह्यतिथिः साक्षाद्दुर्वासा भगवान् अभूत्

लिप्यंतरण (IAST)

ārirādhayiṣuḥ kṛṣṇaṃ mahiṣyā tulyaśīlayā
yuktaḥ sāṃvatsaraṃ vīro dadhāra dvādaśīvratam
vratānte kārtike māsi trirātraṃ samupoṣitaḥ
snātaḥ kadācit kālindyāṃ hariṃ madhuvane 'rcayat
mahābhiṣekavidhinā sarvopaskarasampadā
abhiṣicyāmbarākalpairgandhamālyārhaṇādibhiḥ
tadgatāntarabhāvena pūjayāmāsa keśavam
brāhmaṇāṃśca mahābhāgān siddhārthān api bhaktitaḥ
gavāṃ rukmaviṣāṇīnāṃ rūpyāṅghrīṇāṃ suvāsasām
payaḥśīlavayorūpa vatsopaskarasampadām
prāhiṇot sādhuviprebhyo gṛheṣu nyarbudāni ṣaṭ
bhojayitvā dvijān agre svādv annaṃ guṇavattamam
labdhakāmairanujñātaḥ pāraṇāyopacakrame
tasya tarhyatithiḥ sākṣāddurvāsā bhagavān abhūt

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
आरिराधयिषुः कृष्णम् महिष्या तुल्य-शीलयाārirādhayiṣuḥ kṛṣṇam mahiṣyā tulya-śīlayāжелая почтить Кришну, с царицей, равной [ему] нравом; почтить желающий Кришну с царицею равнонравной
युक्तः सांवत्सरम् वीरः दधार द्वादशी-व्रतम्yuktaḥ sāṃvatsaram vīraḥ dadhāra dvādaśī-vratamсоединённый, герой год держал обет двадаши; соединённый годичный герой держал двадаши-обет
व्रत-अन्ते कार्तिके मासि त्रि-रात्रम् समुपोषितःvrata-ante kārtike māsi tri-rātram samupoṣitaḥв конце обета, в месяце карттика, пропостившись три ночи; обета в конце в карттика месяце три ночи пропостившийся
स्नातः कदाचित् कालिन्द्याम् हरिम् मधुवने अर्चयत्snātaḥ kadācit kālindyām harim madhuvane arcayatомывшись однажды в Калинди, он почитал Хари в Мадхуване; омывшийся однажды в Калинди Хари в Мадхуване почитал
महा-अभिषेक-विधिना सर्व-उपस्कर-सम्पदाmahā-abhiṣeka-vidhinā sarva-upaskara-sampadāпо уставу великого омовения, со всею полнотою утвари; великого омовения уставом, всей утвари полнотою
अभिषिच्य अम्बर-आकल्पैः गन्ध-माल्य-अर्हण-आदिभिःabhiṣicya ambara-ākalpaiḥ gandha-mālya-arhaṇa-ādibhiḥомыв, — одеждами, украшениями, благовониями, венками, дарами и прочим; омыв одеждами-украшениями, благовониями-венками-дарами и прочим
तत्-गत-अन्तर-भावेन पूजयाम् आस केशवम्tat-gata-antara-bhāvena pūjayām āsa keśavamс внутренним чувством, обращённым к нему, он почитал Кешаву; к нему обращённым внутренним чувством почитал Кешаву
ब्राह्मणान् च महा-भागान् सिद्ध-अर्थान् अपि भक्तितःbrāhmaṇān ca mahā-bhāgān siddha-arthān api bhaktitaḥи брахманов, великих долею, достигших цели, — с преданностью; брахманов же великодольных, достигшецельных также преданностью
गवाम् रुक्म-विषाणीनाम् रूप्य-अङ्घ्रीणाम् सु-वाससाम्gavām rukma-viṣāṇīnām rūpya-aṅghrīṇām su-vāsasāmкоров с золочёными рогами, с серебряными копытами, прекрасно покрытых; коров золоторогих, серебрянокопытных, прекраснопокрытых
पयः-शील-वयः-रूप-वत्स-उपस्कर-सम्पदाम्payaḥ-śīla-vayaḥ-rūpa-vatsa-upaskara-sampadāmбогатых молоком, нравом, возрастом, обликом, телятами и утварью; молоко-нрав-возраст-облик-телята-утварь-богатых
प्राहिणोत् साधु-विप्रेभ्यः गृहेषु न्यर्बुदानि षट्prāhiṇot sādhu-viprebhyaḥ gṛheṣu nyarbudāni ṣaṭон послал добрым брахманам в дома шестьдесят крор; послал добрым брахманам в дома шестьдесят крор
भोजयित्वा द्विजान् अग्रे स्वादु अन्नम् गुणवत्-तमम्bhojayitvā dvijān agre svādu annam guṇavat-tamamнакормив дваждырождённых прежде [себя] сладкой пищей, наилучшей; накормив дваждырождённых прежде сладкую пищу наилучшую
लब्ध-कामैः अनुज्ञातः पारणाय उपचक्रमेlabdha-kāmaiḥ anujñātaḥ pāraṇāya upacakrameс дозволения [их], получивших желаемое, он приступил к разговению; полученножеланными дозволенный к разговению приступил
तस्य तर्हि अतिथिः साक्षात् दुर्वासाः भगवान् अभूत्tasya tarhi atithiḥ sākṣāt durvāsāḥ bhagavān abhūtи тогда гостем его стал воочию досточтимый Дурваса; его тогда гость воочию Дурваса досточтимый был
अनुवाद

«Желая почтить Кришну, с царицей, равной [ему] нравом, соединённый, герой год держал обет двадаши. В конце обета, в месяце карттика, пропостившись три ночи, омывшись однажды в Калинди, он почитал Хари в Мадхуване — по уставу великого омовения, со всею полнотою утвари; омыв, — одеждами, украшениями, благовониями, венками, дарами и прочим, с внутренним чувством, обращённым к нему, он почитал Кешаву, и брахманов, великих долею, достигших цели, — с преданностью. Коров с золочёными рогами, с серебряными копытами, прекрасно покрытых, богатых молоком, нравом, возрастом, обликом, телятами и утварью, он послал добрым брахманам в дома — шестьдесят крор; накормив дваждырождённых прежде [себя] сладкой пищей, наилучшей, с дозволения [их], получивших желаемое, он приступил к разговению. И тогда гостем его стал воочию досточтимый Дурваса».

संस्करण

c321faf34e1b · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 2:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से