श्रीमद्भागवतम्
How Many Principles, and What Birth Is11.22.58-61
4990 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 11.22.58-61
देवनागरी

क्षिप्तो ऽवमानितो ऽसद्भिः प्रलब्धो ऽसूयितो ऽथ वा
ताडितः सन्निरुद्धो वा वृत्त्या वा परिहापितः
निष्ठ्युतो मूत्रितो वाज्ञैर् बहुधैवं प्रकम्पितः
श्रेयस्-कामः कृच्छ्र-गत आत्मनात्मानम् उद्धरेत्
यथैवम् अनुबुध्येयं वद नो वदतां वर
सु-दुःषहम् इमं मन्य आत्मन्य् असद्-अतिक्रमम्
विदुषाम् अपि विश्वात्मन् प्रकृतिर् हि बलीयसी
ऋते त्वद्-धर्म-निरतान् शान्तांस् ते चरणालयान्

लिप्यंतरण (IAST)

kṣipto 'vamānito 'sadbhiḥ pralabdho 'sūyito 'tha vā
tāḍitaḥ sanniruddho vā vṛttyā vā parihāpitaḥ
niṣṭhyuto mūtrito vājñair bahudhaivaṃ prakampitaḥ
śreyas-kāmaḥ kṛcchra-gata ātmanātmānam uddharet
yathaivam anubudhyeyaṃ vada no vadatāṃ vara
su-duḥṣaham imaṃ manya ātmany asad-atikramam
viduṣām api viśvātman prakṛtir hi balīyasī
ṛte tvad-dharma-niratān śāntāṃs te caraṇālayān

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
क्षिप्तः अवमानितः अ-सद्भिः प्रलब्धः असूयितः अथ वाkṣiptaḥ avamānitaḥ a-sadbhiḥ pralabdhaḥ asūyitaḥ atha vā«поносимый, униженный дурными, осмеянный, охуленный,; поносимый униженный дурными осмеянный охуленный затем или
ताडितः सन्निरुद्धः वा वृत्त्या वा परिहापितःtāḍitaḥ sanniruddhaḥ vā vṛttyā vā parihāpitaḥбитый или связанный, или лишённый пропитания,; битый связанный или пропитанием или лишённый
निष्ठ्युतः मूत्रितः वा अ-ज्ञैः बहुधा एवम् प्रकम्पितःniṣṭhyutaḥ mūtritaḥ vā a-jñaiḥ bahudhā evam prakampitaḥ«оплёванный или обмоченный неразумными, многократно так потрясаемый, —; оплёванный обмоченный или неразумными многообразно так потрясаемый
श्रेयः-कामः कृच्छ्र-गतः आत्मना आत्मानम् उद्धरेत्śreyaḥ-kāmaḥ kṛcchra-gataḥ ātmanā ātmānam uddharetжелающий блага, попавший в беду, пусть сам собою вызволит себя; благожелающий бедупопавший собою себя вызволил бы
यथा एवम् अनुबुध्येयम् वद नः वदताम् वरyathā evam anubudhyeyam vada naḥ vadatām vara«[Уддхава сказал:] «как мне это уразуметь? скажи нам, о лучший из говорящих;; как так уразумел бы скажи нам говорящих лучший
सु-दुःसहम् इमम् मन्ये आत्मनि अ-सत्-अतिक्रमम्su-duḥsaham imam manye ātmani a-sat-atikramamкрайне трудновыносимым считаю я это — превозмочь неподобающее в себе; весьматрудновыносимое это считаю в себе неподобающегопревозможение
विदुषाम् अपि विश्व-आत्मन् प्रकृतिः हि बलीयसीviduṣām api viśva-ātman prakṛtiḥ hi balīyasī«даже у знающих, о душа вселенной, природа сильнее —; знающих также вселеннойдуша природа ведь сильнее
ऋते त्वत्-धर्म-निरतान् शान्तान् ते चरण-आलयान्ṛte tvat-dharma-niratān śāntān te caraṇa-ālayānкроме тех, кто предан твоей дхарме, умиротворён и обитает у твоих стоп»; кроме твоейдхармепреданных умиротворённых твоих стопобитателей
अनुवाद

«Поносимый, униженный дурными, осмеянный, охуленный, битый или связанный, или лишённый пропитания, оплёванный или обмоченный неразумными, многократно так потрясаемый, — желающий блага, попавший в беду, пусть сам собою вызволит себя». Уддхава сказал: «Как мне это уразуметь? Скажи нам, о лучший из говорящих; крайне трудновыносимым считаю я это — превозмочь неподобающее в себе. Даже у знающих, о душа вселенной, природа сильнее — кроме тех, кто предан твоей дхарме, умиротворён и обитает у твоих стоп».

संस्करण

7cc593fe42a6 · प्रकाशित 16 अग॰ 2026, 7:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से