श्रीमद्भागवतम्
Mārkaṇḍeya Beholds the Māyā12.9.15-19
5100 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 12.9.15-19
देवनागरी

स-क्ष्मान्तरिक्षं स-दिवं स-भा-गणं
त्रै-लोक्यम् आसीत् सह दिग्भिर् आप्लुतम्
स एक एवोर्वरितो महा-मुनिर्
बभ्राम विक्षिप्य जटा जडान्ध-वत्
क्षुत्-तृट्-परीतो मकरैस् तिमिङ्गिलैर्
उपद्रुतो वीचि-नभस्वताहतः
तमस्य् अपारे पतितो भ्रमन् दिशो
न वेद खं गां च परिश्रमेषितः
क्रचिन् मग्नो महावर्ते तरलैस् ताडितः क्वचित्
यादोभिर् भक्ष्यते क्वापि स्वयम् अन्योन्य-घातिभिः
क्वचिच् छोकं क्वचिन् मोहं क्वचिद् दुःखं सुखं भयम्
क्वचिन् मृत्युम् अवाप्नोति व्याध्य्-आदिभिर् उतार्दितः
अयुतायत-वर्षाणां सहस्राणि शतानि च
व्यतीयुर् भ्रमतस् तस्मिन् विष्णु-मायावृतात्मनः

लिप्यंतरण (IAST)

sa-kṣmāntarikṣaṃ sa-divaṃ sa-bhā-gaṇaṃ
trai-lokyam āsīt saha digbhir āplutam
sa eka evorvarito mahā-munir
babhrāma vikṣipya jaṭā jaḍāndha-vat
kṣut-tṛṭ-parīto makarais timiṅgilair
upadruto vīci-nabhasvatāhataḥ
tamasy apāre patito bhraman diśo
na veda khaṃ gāṃ ca pariśrameṣitaḥ
kracin magno mahāvarte taralais tāḍitaḥ kvacit
yādobhir bhakṣyate kvāpi svayam anyonya-ghātibhiḥ
kvacic chokaṃ kvacin mohaṃ kvacid duḥkhaṃ sukhaṃ bhayam
kvacin mṛtyum avāpnoti vyādhy-ādibhir utārditaḥ
ayutāyata-varṣāṇāṃ sahasrāṇi śatāni ca
vyatīyur bhramatas tasmin viṣṇu-māyāvṛtātmanaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स-क्ष्मा-अन्तरिक्षम् स-दिवम् स-भा-गणम् त्रै-लोक्यम् आसीत् सह दिग्भिः आप्लुतम्sa-kṣmā-antarikṣam sa-divam sa-bhā-gaṇam trai-lokyam āsīt saha digbhiḥ āplutam«три мира с землёй и поднебесьем, с небом, со сонмами светил, вместе со странами света были залиты;; сземлёйподнебесьем снебом ссветилсонмом трёхмирье было состоронами залитое
सः एकः एव उर्वरितः महा-मुनिः बभ्राम विक्षिप्य जटाः जड-अन्ध-वत्saḥ ekaḥ eva urvaritaḥ mahā-muniḥ babhrāma vikṣipya jaṭāḥ jaḍa-andha-vatон один остался, великий молчальник, и блуждал, разметав космы, как оцепенелый слепец; он один именно оставшийся великомолчальник блуждал разметав космы оцепенелослепцоподобно
क्षुत्-तृट्-परीतः मकरैः तिमिङ्गिलैः उपद्रुतः वीचि-नभस्वता आहतःkṣut-tṛṭ-parītaḥ makaraiḥ timiṅgilaiḥ upadrutaḥ vīci-nabhasvatā āhataḥ«охваченный голодом и жаждой, теснимый макарами и тимингилами, битый волнами и ветром,; голодомжаждойохваченный макарамитимингилами теснимый волнойветром битый
तमसि अपारे पतितः भ्रमन् दिशः न वेद खम् गाम् च परिश्रम-एषितःtamasi apāre patitaḥ bhraman diśaḥ na veda kham gām ca pariśrama-eṣitaḥупавший в беспредельную тьму, блуждая по сторонам, изнурённый усталостью, он не различал ни неба, ни земли; вотьме беспредельной упавший блуждающий стороны не знал небо землю же усталостьюизнурённый
क्वचित् मग्नः महा-आवर्ते तरलैः ताडितः क्वचित्kvacit magnaḥ mahā-āvarte taralaiḥ tāḍitaḥ kvacit«то тонул в великом водовороте, то был бит валами,; иногда потонувший ввеликомводовороте валами битый иногда
यादोभिः भक्ष्यते क्व अपि स्वयम् अन्योन्य-घातिभिःyādobhiḥ bhakṣyate kva api svayam anyonya-ghātibhiḥа где-то был поедаем водяными тварями, что и сами били друг друга; водянымитварями поедается гделибо сами взаимнобьющими
क्वचित् शोकम् क्वचित् मोहम् क्वचित् दुःखम् सुखम् भयम्kvacit śokam kvacit moham kvacit duḥkham sukham bhayam«то [обретал] горе, то помрачение, то страдание, счастье, страх,; иногда горе иногда помрачение иногда страдание счастье страх
क्वचित् मृत्युम् अवाप्नोति व्याधि-आदिभिः उत अर्दितःkvacit mṛtyum avāpnoti vyādhi-ādibhiḥ uta arditaḥа то обретал и смерть, терзаемый недугами и прочим; иногда смерть обретает недугамипрочим также терзаемый
अयुत-आयत-वर्षाणाम् सहस्राणि शतानि चayuta-āyata-varṣāṇām sahasrāṇi śatāni ca«сотни и тысячи протяжённых десятитысячелетий; десятитысячепротяжённыхлет тысячи сотни же
व्यतीयुः भ्रमतः तस्मिन् विष्णु-माया-आवृत-आत्मनःvyatīyuḥ bhramataḥ tasmin viṣṇu-māyā-āvṛta-ātmanaḥпрошли у блуждавшего там, чья самость была закрыта майей Вишну; прошли блуждающего там Вишнумайейзакрытосамостного
अनुवाद

«Три мира с землёй и поднебесьем, с небом, со сонмами светил, вместе со странами света были залиты; он один остался, великий молчальник, и блуждал, разметав космы, как оцепенелый слепец. Охваченный голодом и жаждой, теснимый макарами и тимингилами, битый волнами и ветром, упавший в беспредельную тьму, блуждая по сторонам, изнурённый усталостью, он не различал ни неба, ни земли. То тонул в великом водовороте, то был бит валами, а где-то был поедаем водяными тварями, что и сами били друг друга. То обретал горе, то помрачение, то страдание, счастье, страх, а то обретал и смерть, терзаемый недугами и прочим. Сотни и тысячи протяжённых десятитысячелетий прошли у блуждавшего там, чья самость была закрыта майей Вишну».

संस्करण

6f5d798440bc · प्रकाशित 16 अग॰ 2026, 6:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से