भविष्यपुराण
The Flower Second Day, in the Tale of Sharyati1.19.41-48
170 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.19.41-48
देवनागरी

सुकन्या तु ततो दृष्ट्वा भर्त्तारं देवरूपिणम् । हर्षेण महताविष्टा न च तं वेद भारत
समकायाः समवयः समरूपाः समश्रियः । वस्त्रालङ्कारसदृशान्दृष्ट्वा चिन्तां गता चिरम्
सा चिन्तयित्वा सुचिरं वैद्यदेवावुवाच ह । बीभत्सोऽपि मया भर्ता परित्यक्तो न कर्हिचित्
भवद्भिरात्मसंदृशं कथं१ त्यक्त्वा वृणे परम् । तस्मात्तमेव भर्तारं प्रयच्छध्वं दिवौकसः
तया सबहुमानं तौ प्राञ्जल्या प्रार्थितौ तदा । देवचिह्नानि स्वान्येव धारयन्तौ सुपूजितौ
सुकन्या निपुणं तौ तु सुनिरीक्ष्य च विह्वला । न रजो न निमेषो वै न स्पृशेते धरां पदे
अयं च सरजा म्लानो भूमिमाश्रित्य तिष्ठति । निमेषं चैव तस्यैवं ज्ञात्वा वै च्यवनो वृतः
च्यवने वृते सुकन्यया पुष्पवृष्टिः पपात ह । देवदुन्दुभयश्चैव प्रावाद्यन्त अनेकशः

लिप्यंतरण (IAST)

sukanyā tu tato dṛṣṭvā bharttāraṃ devarūpiṇam | harṣeṇa mahatāviṣṭā na ca taṃ veda bhārata
samakāyāḥ samavayaḥ samarūpāḥ samaśriyaḥ | vastrālaṅkārasadṛśāndṛṣṭvā cintāṃ gatā ciram
sā cintayitvā suciraṃ vaidyadevāvuvāca ha | bībhatso'pi mayā bhartā parityakto na karhicit
bhavadbhirātmasaṃdṛśaṃ kathaṃ1 tyaktvā vṛṇe param | tasmāttameva bhartāraṃ prayacchadhvaṃ divaukasaḥ
tayā sabahumānaṃ tau prāñjalyā prārthitau tadā | devacihnāni svānyeva dhārayantau supūjitau
sukanyā nipuṇaṃ tau tu sunirīkṣya ca vihvalā | na rajo na nimeṣo vai na spṛśete dharāṃ pade
ayaṃ ca sarajā mlāno bhūmimāśritya tiṣṭhati | nimeṣaṃ caiva tasyaivaṃ jñātvā vai cyavano vṛtaḥ
cyavane vṛte sukanyayā puṣpavṛṣṭiḥ papāta ha | devadundubhayaścaiva prāvādyanta anekaśaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
हर्षेण महताविष्टा न च तं वेद भारतharṣeṇa mahatāviṣṭā na ca taṃ veda bhārata«охваченная великою радостью — а его не узнаёт, о Бхарата; радостью великою охваченная не его знает Бхарата
बीभत्सोऽपि मया भर्ता परित्यक्तो न कर्हिचित्bībhatso'pi mayā bhartā parityakto na karhicit«и отвратительный, мною муж не был покинут никогда;; отвратительный же мною муж покинутый не когдалибо
भवद्भिरात्मसंदृशं कथं त्यक्त्वा वृणे परम्bhavadbhirātmasaṃdṛśaṃ kathaṃ tyaktvā vṛṇe param«как же, покинув подобного вам самим, изберу я другого?; вами себеподобного как покинув изберу другого
न रजो न निमेषो वै न स्पृशेते धरां पदेna rajo na nimeṣo vai na spṛśete dharāṃ pade«ни пыли, ни мигания, и стопы не касаются земли,; не пыль не мигание же не касаются землю стопою
अयं च सरजा म्लानो भूमिमाश्रित्य तिष्ठतिayaṃ ca sarajā mlāno bhūmimāśritya tiṣṭhati«а этот — в пыли, поблёкший, стоит, опираясь о землю,; этот же спыльный поблёкший землю опираясь стоит
निमेषं चैव तस्यैवं ज्ञात्वा वै च्यवनो वृतःnimeṣaṃ caiva tasyaivaṃ jñātvā vai cyavano vṛtaḥи мигание у него; так узнав, избран был Чьявана; мигание же его так узнав же Чьявана избранный
च्यवने वृते सुकन्यया पुष्पवृष्टिः पपात हcyavane vṛte sukanyayā puṣpavṛṣṭiḥ papāta ha«когда Чьявана был избран Суканьей, пал цветочный дождь; Чьяване избранном Суканьей цветочныйдождь пал
देवदुन्दुभयश्चैव प्रावाद्यन्त अनेकशःdevadundubhayaścaiva prāvādyanta anekaśaḥи божественные литавры зазвучали многократно; божественнолитавры же зазвучали многократно
अनुवाद

«„Суканья же, увидев тогда мужа с божественным обликом, охваченная великою радостью, — а его не узнаёт, о Бхарата. Одинаковые телом, одинаковые возрастом, одинаковые обликом, одинаковые великолепием, схожие одеждами и украшениями — увидев их, надолго впала в раздумье. Раздумывая долго, она сказала богам-врачевателям: „И отвратительный, мною муж не был покинут никогда; как же, покинув подобного вам самим, изберу я другого? Потому того самого мужа и отдайте мне, о небожители“. Ею, со сложенными ладонями и великим почтением, были они тогда упрошены — оба, носящие собственные божеские приметы, весьма почтённые. Суканья же, внимательно и пристально оглядев их, в смятении: ни пыли, ни мигания, и стопы не касаются земли, — а этот в пыли, поблёкший, стоит, опираясь о землю, и мигание у него; так узнав, избран был Чьявана. Когда Чьявана был избран Суканьей, пал цветочный дождь и божественные литавры зазвучали многократно“».

संस्करण

04d2ebb58146 · प्रकाशित 19 अग॰ 2026, 6:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से