पुराणश्रवणविधिवर्णनम् ॥ सुमंतुरुवाच ॥ ॥ शृणुष्वर्चाविधिं राजन्मंत्रपूतेन वारिणा ॥ प्रोक्षणीयं प्रयत्नेन किमर्थं सुसमाहितः
हदयादिष्वथांगेषु मंत्रं विन्यस्य मंत्रवित् ॥ आत्मानं भास्करं ध्यात्वा परिचारसमन्वितः
कुर्यात्संमार्जनीं मुद्रां दिशां च प्रतिबोधनम् ॥ पाताले भूशोधनं चैव नभसश्च तथा मतम्
अर्चनस्य प्रकारोऽयं सर्वेषामीप्सितप्रदः ॥ सर्वैरपि बुधैर्वीर पद्ममेतत्प्रकीर्तितम्
अष्टपत्रं लिखेत्पद्मं शुचौ देशे सकर्णिकम् ॥ आवाहनीं ततो बद्ध्वा मुद्रामावाहयेद्रविम्
खषोल्कं स्नापयेत्तत्र स्वरूपं लोभदायकम् ॥ स्थापयेत्स्नापयेच्चैव मंत्रै मंत्रशरीरिणम्
आग्नेय्यां दिशि देवस्य हृदयं स्थापयेन्नरः ॥ ऐशान्यां तु शिरः स्थाप्य नैर्ऋत्यां विन्यसेच्छिखाम्
पौरंदर्यां न्यसेन्नेत्रे एकामहृदयस्तु सः ॥ आवाह्य चैकं कवचं वारुण्यामस्त्रमेव च
purāṇaśravaṇavidhivarṇanam || sumaṃturuvāca || || śṛṇuṣvarcāvidhiṃ rājanmaṃtrapūtena vāriṇā || prokṣaṇīyaṃ prayatnena kimarthaṃ susamāhitaḥ
hadayādiṣvathāṃgeṣu maṃtraṃ vinyasya maṃtravit || ātmānaṃ bhāskaraṃ dhyātvā paricārasamanvitaḥ
kuryātsaṃmārjanīṃ mudrāṃ diśāṃ ca pratibodhanam || pātāle bhūśodhanaṃ caiva nabhasaśca tathā matam
arcanasya prakāro'yaṃ sarveṣāmīpsitapradaḥ || sarvairapi budhairvīra padmametatprakīrtitam
aṣṭapatraṃ likhetpadmaṃ śucau deśe sakarṇikam || āvāhanīṃ tato baddhvā mudrāmāvāhayedravim
khaṣolkaṃ snāpayettatra svarūpaṃ lobhadāyakam || sthāpayetsnāpayeccaiva maṃtrai maṃtraśarīriṇam
āgneyyāṃ diśi devasya hṛdayaṃ sthāpayennaraḥ || aiśānyāṃ tu śiraḥ sthāpya nairṛtyāṃ vinyasecchikhām
pauraṃdaryāṃ nyasennetre ekāmahṛdayastu saḥ || āvāhya caikaṃ kavacaṃ vāruṇyāmastrameva ca
«Суманту сказал: „Слушай устав почитания, о царь: водою, мантрою освящённою, окроплять со тщанием — для чего, хорошо собравшись. На сердце и прочих членах возложив мантру, мантру ведающий, помыслив себя Бхаскарою, с прислуживанием соединённый, — да сотворит мудру-метлу и пробуждение стран света; в подземном мире — очищение земли, и небес также помянуто. Сей образ почитания всем желанное дающий; всеми разумными, о герой, лотосом сие возвещено. Да начертит в чистом месте осьмилепестковый лотос с околоплодником; связав затем призывающую мудру, да призовёт Рави. Кхашолку да омоет там, самообразного, корысть дающего; да утвердит и да омоет мантрами того, чьё тело — мантра. На юго-востоке человек да утвердит сердце бога; на северо-востоке утвердив главное, на юго-западе да возложит теменное; на востоке да возложит очи; призвав одну броню, на западе — и оружие“».
84eae092a35a · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:54 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Атманам бхаскарам дхьятва — «помыслив себя Бхаскарою». То же условие, что и в двухсотой главе: прежде почитания — уподобление. То же условие: прежде почитания — уподобление.
Куръят саммарджаним мудрам — «да сотворит мудру-метлу». Даже подметание положено обозначить рукою: обряд начинается с уборки. Даже подметание положено обозначить рукою: обряд начинается с уборки.
Дишам ча пратибодханам — «пробуждение стран света». Страны света не просто отмечают, а будят: они здесь живые. Страны света не просто отмечают, а будят: они здесь живые.
Аштапатрам ликхет падмам — «да начертит осьмилепестковый лотос». Тот же чертёж, что и в прежних главах: восемь лепестков и средина. Тот же чертёж, что и в прежних главах.
Мантра-шариринам — «того, чьё тело — мантра». Бог опять назван состоящим из мантры, а не описанным ею. Бог назван состоящим из мантры, а не описанным ею.
Аишаньям ту ширах стхапья — «на северо-востоке главное». Члены разложены по странам света: чертёж и есть тело. Члены разложены по странам света: чертёж и есть тело.