भविष्यपुराण
The Description of the Months2.6.31-36
1391 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 2.6.31-36
देवनागरी

सार्धवर्षद्वये पूर्णे पतत्येवं निशाकरः ॥ परित्यक्ताश्च यावंत्यो व्युत्क्रमिण्यश्च याः पुनः ॥ तिथयस्ते नियोक्तव्या नरो न स्यात्स पूरणः
नैर्ऋत्यांतं हितार्थाय जलकेतुर्निगच्छति ॥ निर्ममं मलिनं मासं प्रेतानां च हिताय च
अतः प्रेतक्रियाः सर्वाः कार्या मलिम्लुचेऽपि च ॥ यत्कर्तव्यं न कर्तव्यं मलमासे द्विजोत्तमाः
तदिदानीं प्रवक्ष्यामि कथितं च प्रसंगतः ॥ यच्छ्राद्धं प्रेतसंबंधि सर्पिडीकरणावधि ॥ मलमासेऽपि तत्कार्यं विशि नष्टि सपिंडनम्
यदा तु द्वादशो मासो दैवान्मलिम्लुचो भवेत् । तत्रैव यत्नात्कर्तव्या क्रिया प्रेतस्य वार्षिकी
मासांतरे तु पतिते तस्मिन्नेव मलिम्लुचे ॥ तदा त्रयोदशे मासि कर्तव्यं तत्सपिंडनम्

लिप्यंतरण (IAST)

sārdhavarṣadvaye pūrṇe patatyevaṃ niśākaraḥ || parityaktāśca yāvaṃtyo vyutkramiṇyaśca yāḥ punaḥ || tithayaste niyoktavyā naro na syātsa pūraṇaḥ
nairṛtyāṃtaṃ hitārthāya jalaketurnigacchati || nirmamaṃ malinaṃ māsaṃ pretānāṃ ca hitāya ca
ataḥ pretakriyāḥ sarvāḥ kāryā malimluce'pi ca || yatkartavyaṃ na kartavyaṃ malamāse dvijottamāḥ
tadidānīṃ pravakṣyāmi kathitaṃ ca prasaṃgataḥ || yacchrāddhaṃ pretasaṃbaṃdhi sarpiḍīkaraṇāvadhi || malamāse'pi tatkāryaṃ viśi naṣṭi sapiṃḍanam
yadā tu dvādaśo māso daivānmalimluco bhavet | tatraiva yatnātkartavyā kriyā pretasya vārṣikī
māsāṃtare tu patite tasminneva malimluce || tadā trayodaśe māsi kartavyaṃ tatsapiṃḍanam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सार्धवर्षद्वये पूर्णे पतत्येवं निशाकरःsārdhavarṣadvaye pūrṇe patatyevaṃ niśākaraḥ**по исполнении двух с половиною лет так выпадает ночное светило**; двухсполовинойлетисполнении так выпадает ночноесветило
निर्ममं मलिनं मासं प्रेतानां च हिताय चnirmamaṃ malinaṃ māsaṃ pretānāṃ ca hitāya ca**безотрадный грязный месяц — и на пользу умершим**; безотрадный грязныймесяц умершимпользу
अतः प्रेतक्रियाः सर्वाः कार्या मलिम्लुचेऽपि चataḥ pretakriyāḥ sarvāḥ kāryā malimluce'pi ca**оттого все действа по умершим творимы и в малимлуче**; оттого всеумершихдейства творимые вмалимлуче
मलमासेऽपि तत्कार्यंmalamāse'pi tatkāryaṃ**и в грязном месяце то надлежит творить**; вгрязноммесяце то творимое
तत्रैव यत्नात्कर्तव्या क्रिया प्रेतस्य वार्षिकीtatraiva yatnātkartavyā kriyā pretasya vārṣikī**там же со тщанием надлежит творить годовое действо по умершему**; тамже тщанием творимое годовоедейство умершего
तदा त्रयोदशे मासि कर्तव्यं तत्सपिंडनम्tadā trayodaśe māsi kartavyaṃ tatsapiṃḍanam**тогда в тринадцатый месяц надлежит творить то сапиндану**; тогда тринадцатыймесяц творимое тосапиндана
अनुवाद

«„По исполнении двух с половиною лет так выпадает ночное светило; и сколько бы ни было оставленных и вспять идущих титх — те титхи должно применить, и не станет человек их восполнителем. Ради пользы к юго-западу отходит водное знамение — безотрадный грязный месяц, и на пользу умершим. Оттого все действа по умершим творимы и в малимлуче. Что надлежит и что не надлежит творить в грязном месяце, о наилучшие из дваждырождённых, — то ныне поведаю, реченное к слову: какое поминание связано с умершим, вплоть до сотворения сапинды, — и в грязном месяце то надлежит творить, в особенности сапиндану. Когда же двенадцатый месяц по судьбе окажется малимлучею, — там же со тщанием надлежит творить годовое действо по умершему. А когда выпадет промежуток месяца в самую малимлучу, тогда в тринадцатый месяц надлежит творить то сапиндану“».

संस्करण

066b94dca60e · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से