भविष्यपुराण
The Description of the Months2.6.43-48
1393 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 2.6.43-48
देवनागरी

उपग्रहं गवादीनामाश्रमांतरसंक्रमम् ॥ दीर्घमात्रासु नेज्यं वै तीर्थयात्रावसेचनम्
वर्षवृद्धिवृषोत्सर्गकन्या द्विर्नयनादि च ॥ यज्ञं च कामिकं विद्वान्मलमासे विवर्जयेत्
एवमस्तं गते शुक्रे वृद्धबाल्ये च संत्यजेत् ॥ पादास्तं च महास्तं च द्विविधं चास्तमस्य तु
द्विसप्ततिर्दिनान्यस्य महास्तं पूर्वतो भवेत् ॥ पृथिव्यामेव पादास्तं भवेद्द्वादश वत्सरान्
ऊनपञ्चाशदधिकं दिवसानां शतद्वयम् ॥ प्रतीच्यामुदितः काव्यो दृश्यो भवति सर्वदा
एकर्क्षे गुरुणा युक्तो यावत्तिष्ठति भार्गवः ॥ मलमासवत्कर्माणि प्राहुस्त्याज्यानि सर्वशः

लिप्यंतरण (IAST)

upagrahaṃ gavādīnāmāśramāṃtarasaṃkramam || dīrghamātrāsu nejyaṃ vai tīrthayātrāvasecanam
varṣavṛddhivṛṣotsargakanyā dvirnayanādi ca || yajñaṃ ca kāmikaṃ vidvānmalamāse vivarjayet
evamastaṃ gate śukre vṛddhabālye ca saṃtyajet || pādāstaṃ ca mahāstaṃ ca dvividhaṃ cāstamasya tu
dvisaptatirdinānyasya mahāstaṃ pūrvato bhavet || pṛthivyāmeva pādāstaṃ bhaveddvādaśa vatsarān
ūnapañcāśadadhikaṃ divasānāṃ śatadvayam || pratīcyāmuditaḥ kāvyo dṛśyo bhavati sarvadā
ekarkṣe guruṇā yukto yāvattiṣṭhati bhārgavaḥ || malamāsavatkarmāṇi prāhustyājyāni sarvaśaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
विवाहं च गृहारंभं प्रवेशं नववेश्मनःvivāhaṃ ca gṛhāraṃbhaṃ praveśaṃ navaveśmanaḥ**и брак, и начало дома, и вход в новое жилище**; брак доманачало новогожилищавход
आश्रमांतरसंक्रमम्āśramāṃtarasaṃkramam**переход в иной ашрам**; иногоашрамапереход
यज्ञं च कामिकं विद्वान्मलमासे विवर्जयेत्yajñaṃ ca kāmikaṃ vidvānmalamāse vivarjayet**и желанную жертву сведущий в грязном месяце да отвергает**; желаннуюжертву сведущий вгрязноммесяце даотвергает
पादास्तं च महास्तं च द्विविधं चास्तमस्य तुpādāstaṃ ca mahāstaṃ ca dvividhaṃ cāstamasya tu**и четвертной заход, и великий заход: двояк заход его**; четвертнойзаход великийзаход двоякий заходего
द्विसप्ततिर्दिनान्यस्य महास्तं पूर्वतो भवेत्dvisaptatirdinānyasya mahāstaṃ pūrvato bhavet**семьдесят два дня его — великий заход прежде бывает**; семьдесятдвадня его великийзаход прежде бывает
प्रतीच्यामुदितः काव्यो दृश्यो भवति सर्वदाpratīcyāmuditaḥ kāvyo dṛśyo bhavati sarvadā**на западе взошедший Кавья бывает видим всегда**; назападе взошедший Кавья видимый бывает всегда
अनुवाद

«„...мантренное служение и тайное, великое даяние и благовестие; и брак, и начало дома, и вход в новое жилище; приобретение коров и прочего, переход в иной ашрам; при долгих мерах — не жертвовать, ни паломничества, ни окропления; годовое прибавление, отпущение быка, вторичное отведение девицы и прочее, — и желанную жертву сведущий в грязном месяце да отвергает. Так же и при зашедшем Шукре, и при старости с младенчеством, да оставит. И четвертной заход, и великий заход: двояк заход его. Семьдесят два дня его — великий заход прежде бывает; на земле же четвертной заход бывает двенадцать лет. Двести дней без сорока девяти сверх того: на западе взошедший Кавья бывает видим всегда“».

संस्करण

03e6f1fe8bcd · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से