भविष्यपुराण
The Rite of the Ten-Million Oblation4.142.9-16
2749 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 4.142.9-16

Sanatkumāra

देवनागरी

व्याधीनां संभवे जाते शरीरे चातिपीडिते ॥ क्लेशे महति चोत्पन्ने किं कर्तव्यं नरोत्तमैः
स्वर्गस्य साधनं यच्च कीर्तिदं धनदं तथा ॥ प्रब्रूहि मे द्विजश्रेष्ठ तथारोग्यप्रदं नृणाम्
॥ सनत्कुमार उवाच ॥ ॥ शृणुराजन्प्रवक्ष्यामि शांतिकर्म ह्यनुत्तमम् ॥ कोटिहोमाख्यमतुलं सर्वकामफलप्रदम्
ब्रह्महत्यादिपापानि येन नश्यंति तत्क्षणात् ॥ उत्पाता प्रशमं यांति महत्संपद्यते सुखम्
विधानं तस्य वक्ष्यामि शृणुष्वैकमना भव ॥ देवागारे नदीतीरे वने वा भवनेऽपि वा
पर्वते वापि कुर्वीत य इच्छेत्क्षेममात्मनः ॥ शुभनक्षत्रयोगे च वारे पूर्वगुणान्विते
यजमानस्यानुकूल्ये कोटिहोमं समाचरेत् ॥ पूजयित्वा प्रयत्नेन ब्राह्मणं वेदपारगम्
वस्त्रैर्विभूषणैश्चैव गंधमाल्यानुलेपनैः ॥ प्रणम्य विधिवत्तस्मै आत्मानं विनिवेदयेत्

लिप्यंतरण (IAST)

vyādhīnāṃ saṃbhave jāte śarīre cātipīḍite || kleśe mahati cotpanne kiṃ kartavyaṃ narottamaiḥ
svargasya sādhanaṃ yacca kīrtidaṃ dhanadaṃ tathā || prabrūhi me dvijaśreṣṭha tathārogyapradaṃ nṛṇām
|| sanatkumāra uvāca || || śṛṇurājanpravakṣyāmi śāṃtikarma hyanuttamam || koṭihomākhyamatulaṃ sarvakāmaphalapradam
brahmahatyādipāpāni yena naśyaṃti tatkṣaṇāt || utpātā praśamaṃ yāṃti mahatsaṃpadyate sukham
vidhānaṃ tasya vakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanā bhava || devāgāre nadītīre vane vā bhavane'pi vā
parvate vāpi kurvīta ya icchetkṣemamātmanaḥ || śubhanakṣatrayoge ca vāre pūrvaguṇānvite
yajamānasyānukūlye koṭihomaṃ samācaret || pūjayitvā prayatnena brāhmaṇaṃ vedapāragam
vastrairvibhūṣaṇaiścaiva gaṃdhamālyānulepanaiḥ || praṇamya vidhivattasmai ātmānaṃ vinivedayet

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
क्लेशे महति चोत्पन्ने किं कर्तव्यं नरोत्तमैःkleśe mahati cotpanne kiṃ kartavyaṃ narottamaiḥ**когда возникла великая тягота — что надлежит делать лучшим из людей?**; когдавозникла великаятягота чтонадлежитделатьлучшимизлюдей
तथारोग्यप्रदं नृणाम्tathārogyapradaṃ nṛṇām**и то, что даёт людям здравие**; иточтодаётлюдямздравие
कोटिहोमाख्यमतुलं सर्वकामफलप्रदम्koṭihomākhyamatulaṃ sarvakāmaphalapradam**несравненное, именуемое коти-хомой, дающее плод всех желаний**; несравненноеименуемоекотихомой дающееплодвсехжеланий
उत्पाता प्रशमं यांति महत्संपद्यते सुखम्utpātā praśamaṃ yāṃti mahatsaṃpadyate sukham**знамения приходят к утишению, и великое настаёт счастье**; знаменияприходяткутишению ивеликоенастаётсчастье
देवागारे नदीतीरे वने वा भवनेऽपि वाdevāgāre nadītīre vane vā bhavane'pi vā**в доме бога, на берегу реки, в лесу или же в жилище**; вдомебога наберегуреки влесуиливжилище
पूजयित्वा प्रयत्नेन ब्राह्मणं वेदपारगम्pūjayitvā prayatnena brāhmaṇaṃ vedapāragam**почтив со тщанием брахмана, переплывшего веды**; почтивсотщаниембрахмана переплывшеговеды
अनुवाद

«„…когда возникли болезни и тело крайне измучено, когда возникла великая тягота — что надлежит делать лучшим из людей? И то, что есть средство к небу, что даёт славу и даёт богатство, — поведай мне, о лучший из дваждырождённых, и то, что даёт людям здравие“. Санаткумара сказал: „Слушай, о царь, поведаю тебе утишительное деяние, наилучшее, — несравненное, именуемое коти-хомой, дающее плод всех желаний. Им грехи, начиная с убиения брахмана, гибнут в тот же миг; знамения приходят к утишению, и великое настаёт счастье. Устав его поведаю; слушай, будь единоумен. В доме бога, на берегу реки, в лесу или же в жилище, или же на горе да сотворит его тот, кто желает себе благополучия, — при благом схождении накшатр и в день с прежними качествами, при благоприятствии жертвователю да совершит он коти-хому, почтив со тщанием брахмана, переплывшего веды“».

संस्करण

97d97a697c35 · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से