भविष्यपुराण
The Rite of the Ten-Million Oblation4.142.41-48
2753 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 4.142.41-48

Sanatkumāra

देवनागरी

एकजिह्वमथैकं तु तत्स्मृतं सर्वकामदम् ॥ धूमायमाने मन वृथा होतव्यं ज्वलिते नले
ऋग्भिः पूर्वामुखैर्होमो यजुर्भिश्चोत्तरामुखैः । सामभिः पश्चिमे कार्योऽथर्वभिर्दक्षिणामुखैः
आघारावाज्य भागौ तु पूर्वं हुत्वा विचक्षणः ॥ परितोथ परिस्तीर्णे कल्पितै च तथासने
ब्रह्माणं पूर्वमप्येतत्सर्वं पश्चात्समाचरेत् ॥ होमो व्याहृतिभिश्चैव सर्वस्तत्र विधीयते
प्रणवादिभिस्तल्लिंगैः स्वाहाकारांतयोजितैः ॥ जुहुयात्सर्वदेवानां वेद्यां ये चोपकल्पिताः
एवं प्रकल्पये द्यज्ञं कोटिहोमाख्यमुत्तमम् ॥ तिलाः कृष्णा घृताभ्यक्ताः किञ्चिद्यवसमन्विताः
होतव्याः कोटिहोमे तु समिधश्च पलाशजाः ॥ पूर्णे पूर्णेसहस्रे तु दद्यात्पूर्णाहुतिं शुभाम् ॥ पञ्चमे तन्मुखे राजन्सर्वकामार्थसिद्धये
पूर्णाहुत्यः समाख्याताः कोटिहोमे नराधिप ॥ सहस्राणि नृपश्रेष्ठ दश शास्त्रविशारदैः

लिप्यंतरण (IAST)

ekajihvamathaikaṃ tu tatsmṛtaṃ sarvakāmadam || dhūmāyamāne mana vṛthā hotavyaṃ jvalite nale
ṛgbhiḥ pūrvāmukhairhomo yajurbhiścottarāmukhaiḥ | sāmabhiḥ paścime kāryo'tharvabhirdakṣiṇāmukhaiḥ
āghārāvājya bhāgau tu pūrvaṃ hutvā vicakṣaṇaḥ || paritotha paristīrṇe kalpitai ca tathāsane
brahmāṇaṃ pūrvamapyetatsarvaṃ paścātsamācaret || homo vyāhṛtibhiścaiva sarvastatra vidhīyate
praṇavādibhistalliṃgaiḥ svāhākārāṃtayojitaiḥ || juhuyātsarvadevānāṃ vedyāṃ ye copakalpitāḥ
evaṃ prakalpaye dyajñaṃ koṭihomākhyamuttamam || tilāḥ kṛṣṇā ghṛtābhyaktāḥ kiñcidyavasamanvitāḥ
hotavyāḥ koṭihome tu samidhaśca palāśajāḥ || pūrṇe pūrṇesahasre tu dadyātpūrṇāhutiṃ śubhām || pañcame tanmukhe rājansarvakāmārthasiddhaye
pūrṇāhutyaḥ samākhyātāḥ koṭihome narādhipa || sahasrāṇi nṛpaśreṣṭha daśa śāstraviśāradaiḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
धूमायमाने वृथा होतव्यं ज्वलितेऽनलेdhūmāyamāne vṛthā hotavyaṃ jvalite'nale**когда дымит — напрасно; возливать надлежит, когда огонь пылает**; когдадымитнапрасно возливатьнадлежиткогдаогоньпылает
ऋग्भिः पूर्वामुखैर्होमो यजुर्भिश्चोत्तरामुखैःṛgbhiḥ pūrvāmukhairhomo yajurbhiścottarāmukhaiḥ**возлияние ричами — обращённым к востоку, яджусами — к северу**; возлияниеричамиобращённымквостоку яджусамиксеверу
सामभिः पश्चिमे कार्योऽथर्वभिर्दक्षिणामुखैःsāmabhiḥ paścime kāryo'tharvabhirdakṣiṇāmukhaiḥ**саманами — на западе, атхарванами — обращённым к югу**; саманаминазападе атхарванамиобращённымкюгу
तिलाः कृष्णा घृताभ्यक्ताः किञ्चिद्यवसमन्विताःtilāḥ kṛṣṇā ghṛtābhyaktāḥ kiñcidyavasamanvitāḥ**чёрные сезамные зёрна, умащённые маслом, с малою примесью ячменя**; чёрныесезамныезёрна умащённыемаслом смалоюпримесьюячменя
पूर्णे पूर्णे सहस्रे तु दद्यात्पूर्णाहुतिं शुभाम्pūrṇe pūrṇe sahasre tu dadyātpūrṇāhutiṃ śubhām**на каждой полной тысяче да подаст он благое полное возлияние**; накаждойполнойтысяче даподастонблагоеполноевозлияние
सहस्राणि नृपश्रेष्ठ दश शास्त्रविशारदैःsahasrāṇi nṛpaśreṣṭha daśa śāstraviśāradaiḥ**десять тысяч, о лучший из царей, — сведущими в шастрах**; десятьтысяч олучшийизцарей сведущимившастрах
अनुवाद

«„Четыре у него лица и семь языков, о владыка земли; иной же — одноязыкий, и он памятуется дающим все желания. Когда дымит — напрасно; возливать надлежит, когда огонь пылает. Возлияние ричами — обращённым к востоку, яджусами — к северу; саманами — на западе, атхарванами — обращённым к югу. Возлив сперва агхару и доли жертвенного масла, сведущий — и по устланному кругом, и на приготовленном сиденье, — Брахму сперва, а всё сие после да совершит. И возлияние великими речениями всё там полагается. С пранавою и прочим, при их знаках, соединёнными с окончанием «сваха», да возливает он всем богам, что установлены на жертвеннике. Так да устроит он жертву, наилучшую, именуемую коти-хомой. Чёрные сезамные зёрна, умащённые маслом, с малою примесью ячменя, надлежит возливать в коти-хоме, и поленца из палаши. На каждой полной тысяче да подаст он благое полное возлияние — на пятом, в устье его, о царь, ради достижения всех желанных целей. Полных возлияний в коти-хоме возвещено, о владыка людей, десять тысяч, о лучший из царей, — сведущими в шастрах“».

संस्करण

5dcf6e68cc2d · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से