भविष्यपुराण
The Rite of the Ten-Million Oblation4.142.57-64
2755 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 4.142.57-64

Sanatkumāra

देवनागरी

सद्यः पक्षे तु विप्राणां सहस्रं परिकीर्तितम् ॥ एकस्थानप्रणीतेग्नौ सर्वतः परिभाविते
होमं कुर्युर्द्विजाः सर्वे कुण्डे कुण्डे यथोदितम् ॥ यथा कुंडबहुत्वेऽपि राजसूये महाक्रतौ
न च वह्निबहुत्वं स्यात्तत्र यज्ञे विधीयते ॥ तथा कुंडशतेऽप्यत्र घृतार्चिषि वितानिते
एक एव भवेद्यज्ञः कोटिहोमो न संशयः ॥ एवं यत्क्रियते क्षिप्रं व्याकुलैः कार्यगौरवात् ॥ शताननः स विज्ञेयः कोटिहोमो न संशयः
स्वल्पैरहोभिः कार्यः स्याद्वर्षाकालादिकेऽपि वा ॥ तदा दशगुणः कार्यः कोटिहोमो विजानता
विप्राणां द्वे शते तत्र सुविभज्य नियोजयेत् ॥ तेऽपि विज्ञानशीलाः स्युर्व्रतवंतो जितेन्द्रियाः
भूप कुंडद्वयं कृत्वा विभज्य च विभावसुम् ॥ होमं कुर्युर्द्विजा भूयः संस्कृत्य विधिपूर्वकम्
शतं तत्र नियोज्यं स्याद्विप्राणां प्रविभज्य वै ॥ मासे वाथ द्विमासे वा यथाकाले ह्युपस्थिते

लिप्यंतरण (IAST)

sadyaḥ pakṣe tu viprāṇāṃ sahasraṃ parikīrtitam || ekasthānapraṇītegnau sarvataḥ paribhāvite
homaṃ kuryurdvijāḥ sarve kuṇḍe kuṇḍe yathoditam || yathā kuṃḍabahutve'pi rājasūye mahākratau
na ca vahnibahutvaṃ syāttatra yajñe vidhīyate || tathā kuṃḍaśate'pyatra ghṛtārciṣi vitānite
eka eva bhavedyajñaḥ koṭihomo na saṃśayaḥ || evaṃ yatkriyate kṣipraṃ vyākulaiḥ kāryagauravāt || śatānanaḥ sa vijñeyaḥ koṭihomo na saṃśayaḥ
svalpairahobhiḥ kāryaḥ syādvarṣākālādike'pi vā || tadā daśaguṇaḥ kāryaḥ koṭihomo vijānatā
viprāṇāṃ dve śate tatra suvibhajya niyojayet || te'pi vijñānaśīlāḥ syurvratavaṃto jitendriyāḥ
bhūpa kuṃḍadvayaṃ kṛtvā vibhajya ca vibhāvasum || homaṃ kuryurdvijā bhūyaḥ saṃskṛtya vidhipūrvakam
śataṃ tatra niyojyaṃ syādviprāṇāṃ pravibhajya vai || māse vātha dvimāse vā yathākāle hyupasthite

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सद्यः पक्षे तु विप्राणां सहस्रं परिकीर्तितम्sadyaḥ pakṣe tu viprāṇāṃ sahasraṃ parikīrtitam**при немедленном же обычае возвещается тысяча брахманов**; принемедленномжеобычае возвещаетсятысячабрахманов
एकस्थानप्रणीतेग्नौ सर्वतः परिभावितेekasthānapraṇītegnau sarvataḥ paribhāvite**когда огонь принесён из одного места и распространён повсюду**; когдаогоньпринесёнизодногоместа ираспространёнповсюду
न च वह्निबहुत्वं स्यात्तत्र यज्ञे विधीयतेna ca vahnibahutvaṃ syāttatra yajñe vidhīyate**и не бывает там в жертве многости огня**; инебываеттамвжертве многостиогня
एक एव भवेद्यज्ञः कोटिहोमो न संशयःeka eva bhavedyajñaḥ koṭihomo na saṃśayaḥ**одна только и есть жертва — коти-хома, без сомнения**; однатолькоиестьжертва котихомабезсомнения
स्वल्पैरहोभिः कार्यः स्याद्वर्षाकालादिकेऽपि वाsvalpairahobhiḥ kāryaḥ syādvarṣākālādike'pi vā**творить её надлежит в малые дни, хотя бы и в пору дождей**; творитьеёнадлежитвмалыедни хотябыивпорудождей
तेऽपि विज्ञानशीलाः स्युर्व्रतवंतो जितेन्द्रियाःte'pi vijñānaśīlāḥ syurvratavaṃto jitendriyāḥ**и они да будут нравом знающие, обетные, победившие чувства**; иониДабудутнравомзнающие обетныепобедившиечувства
अनुवाद

«„При немедленном же обычае возвещается тысяча брахманов. Когда огонь принесён из одного места и распространён повсюду, — да творят все дваждырождённые возлияние в очаге за очагом, как сказано. Как и при множестве очагов на великом обряде раджасуя не бывает там в жертве многости огня, так и здесь, при сотне очагов, когда Гхритарчис распростёрт, — одна только и есть жертва, коти-хома, без сомнения. Так творимая скоро, теми, кто занят, по тяжести дела, — она и разумеется стоустою коти-хомою, без сомнения. Творить её надлежит в малые дни, хотя бы и в пору дождей; тогда знающий да сотворит её десятеричною. Две сотни брахманов туда, хорошо разделив, да приставит он; и они да будут нравом знающие, обетные, победившие чувства. Сотворив, о владыка, два очага и разделив огонь, да творят дваждырождённые возлияние вновь, освятив по уставу. Сто там надлежит приставить брахманов, разделив; в месяц ли, в два ли месяца, как время подойдёт“».

संस्करण

323689c09085 · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से