गरुड़ पुराण
The Consecration of a Divine Image1.48.91-101
245 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 1.48.91-101
देवनागरी

दिक्पा लान्सह रत्नैश्च धातूनोषधयस्तथा । लौहबीजानि सिद्धानि पश्चाद्देवं तु विन्यसेत्
न गर्भे स्थापयेद्देवं न गर्भं तु परित्यजेत् । ईषन्मध्यं परित्यज्य ततो दोषापहं तु तत्
तिलस्य तुषमात्रं तु उत्तरं किञ्चिदानयेत् । ओं स्थिरो भव शिवो भव प्रजाभ्यश्च नमोनमः
देवस्य त्वा सवितुर्वः षड्भ्यो वै विन्यसेद्गुरुः । तत्त्ववर्णकलामात्रं प्रजानि भुवनात्मजे
षड्भ्यो विन्यस्य सिद्धार्थं ध्रुवार्थैरभिमन्त्रयेत् । सम्पातकलशेनैव स्नापयेत्सुप्रतिष्ठितम्
दीपधूपसुगन्धैश्च नैवेद्यैश्च प्रपूजयेत् । अर्घ्यं दत्त्वा नमस्कृत्य ततो देवं क्षमापयेत्
पात्रं वस्त्रयुगं छत्रं तथा दिव्याङ्गुलीयकम् । ऋत्त्विग्भ्यश्च प्रदातव्या दक्षिणा चैव शक्तितः
चतुर्थौ जुहुयात्पश्चाद्यजमानः समाहितः । आहुतीनां शतं हुत्वा ततः पूर्णां प्रदापयेत्
निष्क्रम्य बहिराचार्यो दिक्पालानां बलिं हरेत् । आचार्यः पुष्पहस्तस्तु क्षमस्वेति विसर्जयेत्
यागान्ते कपिलां दद्यादाचार्याय च चामरम् । मुकुटं कुण्डलं छत्रं केयूरं कटिसूत्रकम्
व्यजनं ग्रामवस्त्रादीन्सोपस्कारं सुमण्डपम् । भोजनं च महात्कुर्यात्कृतकृत्यश्च जायते । यजमानो विमुक्तः स्यात्स्थापकस्य प्रसादतः

लिप्यंतरण (IAST)

dikpā lānsaha ratnaiśca dhātūnoṣadhayastathā / lauhabījāni siddhāni paścāddevaṃ tu vinyaset
na garbhe sthāpayeddevaṃ na garbhaṃ tu parityajet / īṣanmadhyaṃ parityajya tato doṣāpahaṃ tu tat
tilasya tuṣamātraṃ tu uttaraṃ kiñcidānayet / oṃ sthiro bhava śivo bhava prajābhyaśca namonamaḥ
devasya tvā saviturvaḥ ṣaḍbhyo vai vinyasedguruḥ / tattvavarṇakalāmātraṃ prajāni bhuvanātmaje
ṣaḍbhyo vinyasya siddhārthaṃ dhruvārthairabhimantrayet / sampātakalaśenaiva snāpayetsupratiṣṭhitam
dīpadhūpasugandhaiśca naivedyaiśca prapūjayet / arghyaṃ dattvā namaskṛtya tato devaṃ kṣamāpayet
pātraṃ vastrayugaṃ chatraṃ tathā divyāṅgulīyakam / ṛttvigbhyaśca pradātavyā dakṣiṇā caiva śaktitaḥ
caturthau juhuyātpaścādyajamānaḥ samāhitaḥ / āhutīnāṃ śataṃ hutvā tataḥ pūrṇāṃ pradāpayet
niṣkramya bahirācāryo dikpālānāṃ baliṃ haret / ācāryaḥ puṣpahastastu kṣamasveti visarjayet
yāgānte kapilāṃ dadyādācāryāya ca cāmaram / mukuṭaṃ kuṇḍalaṃ chatraṃ keyūraṃ kaṭisūtrakam
vyajanaṃ grāmavastrādīnsopaskāraṃ sumaṇḍapam / bhojanaṃ ca mahātkuryātkṛtakṛtyaśca jāyate / yajamāno vimuktaḥ syātsthāpakasya prasādataḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
वेदvedaВеды
पुण्याहpuṇyāha«святой день»
शब्देनśabdenaвозгласом
प्रासादानांprāsādānāṃхрамов
प्रदक्षिणम्pradakṣiṇamобход посолонь
पिण्डिकाpiṇḍikāподножия
लंभनंlaṃbhanaṃприкосновение
कृत्वाkṛtvāсовершив
देवस्यdevasya«девасья»
त्व्tvже
एतिetiтак
मन्त्रवित्mantravitзнающий мантры
दिक्पालान्dikpālānхранителей сторон
सहsahaвместе
रत्नैश्ratnaiśс самоцветами
caи
धातून्dhātūnметаллы
ओषधयस्oṣadhayasтравы
तथाtathāтакже
लौहlauhaжелезные
बीजानिbījāniсемена
सिद्धानिsiddhāniготовые
पश्चाद्paścādпосле
देवंdevaṃбога
तुtuже
विन्यसेत्vinyasetда поставит
naне
गर्भेgarbheв чреве
स्थापयेद्sthāpayedда поставит
देवंdevaṃбога
naне
गर्भंgarbhaṃчрева
परित्यजेत्parityajetда покинет
ईषन्īṣanслегка
मध्यंmadhyaṃсередину
परित्यज्यparityajyaоставив
ततोtatoзатем
दोषdoṣaпорок
अपहंapahaṃотвращающее
तत्tatто
तिलस्यtilasyaсезамового зерна
तुषtuṣaшелухи
मात्रंmātraṃна меру
उत्तरंuttaraṃк северу
किञ्चिद्kiñcidнемного
आनयेत्ānayetда сдвинет
ओंoṃом
स्थिरोsthiroнеколебим
भवbhavaбудь
शिवोśivoблаг
प्रजाभ्यश्prajābhyaśк потомству
नमोनमःnamonamaḥпоклон, поклон
देवस्यdevasyaдевасья
त्वाtvāтва
सवितुर्saviturсавитур
वःvaḥвах
षड्भ्योṣaḍbhyoшестью
वैvaiпоистине
विन्यसेद्vinyasedда возложит
गुरुःguruḥнаставник
तत्त्वtattvaсути
वर्णvarṇaзвука
कलाkalāкалы
मात्रंmātraṃмеру
प्रजानिprajāniв потомстве
भुवनbhuvanaмира
आत्मजेātmajeв рождённом
विन्यस्यvinyasyaвозложив
सिद्धार्थंsiddhārthaṃбелую горчицу
ध्रुवार्थैर्dhruvārthairнеколебимыми
अभिमन्त्रयेत्abhimantrayetда заговорит
सम्पातsampātaсмешанным
कलशेनैवkalaśenaivaсосудом же
स्नापयेत्snāpayetда омоет
सुप्रतिष्ठितम्supratiṣṭhitamхорошо утверждённого
दीपdīpaсветильником
धूपdhūpaкурением
सुगन्धैश्sugandhaiśблаговониями
नैवेद्यैश्naivedyaiśяствами
प्रपूजयेत्prapūjayetда почтит
अर्घ्यंarghyaṃподношение
दत्त्वाdattvāдав
नमस्कृत्यnamaskṛtyaпоклонившись
क्षमापयेत्kṣamāpayetда испросит прощения
पात्रंpātraṃсосуд
वस्त्रvastraодежд
युगंyugaṃпару
छत्रंchatraṃзонт
दिव्यdivyaдивный
अङ्गुलीयकम्aṅgulīyakamперстень
ऋत्त्विग्भ्यश्ṛttvigbhyaśжрецам
प्रदातव्याpradātavyāдолжна быть дана
दक्षिणाdakṣiṇāнаграда
शक्तितःśaktitaḥпо силам
चतुर्थौcaturthauв четвёртый
जुहुयात्juhuyātда возольёт
यजमानःyajamānaḥзаказчик
समाहितःsamāhitaḥсосредоточенный
आहुतीनांāhutīnāṃвозлияний
शतंśataṃсто
हुत्वाhutvāсовершив
पूर्णांpūrṇāṃполное
प्रदापयेत्pradāpayetда подаст
निष्क्रम्यniṣkramyaвыйдя
बहिर्bahirнаружу
आचार्योācāryoучитель
बलिंbaliṃжертву
हरेत्haretда поднесёт
पुष्पpuṣpaцветы
हस्तस्hastasс руками
क्षमस्वेkṣamasve«прости»
विसर्जयेत्visarjayetда отпустит
यागyāgaжертвы
अन्तेanteв конце
कपिलांkapilāṃрыжую корову
दद्याद्dadyādда даст
आचार्यायācāryāyaучителю
चामरम्cāmaramопахало
मुकुटंmukuṭaṃвенец
कुण्डलंkuṇḍalaṃсерьги
केयूरंkeyūraṃзапястье
कटिkaṭiпоясную
सूत्रकम्sūtrakamнить
व्यजनंvyajanaṃвеер
ग्रामgrāmaдеревню
वस्त्रvastraодежды
आदीन्ādīnи прочее
सोपस्कारंsopaskāraṃс утварью
सुsuпрекрасный
मण्डपम्maṇḍapamнавес
भोजनंbhojanaṃугощение
महात्mahātвеликое
कुर्यात्kuryātда сотворит
कृतकृत्यश्kṛtakṛtyaśисполнившим долг
जायतेjāyateстановится
यजमानोyajamānoзаказчик
विमुक्तःvimuktaḥосвобождённым
स्यात्syātда будет
स्थापकस्यsthāpakasyaустанавливающего
प्रसादतःprasādataḥпо милости
अनुवाद

«С возглашением Веды и криком „святой день“ — обход храмов посолонь. Совершив прикосновение к подножию, знающий мантры — со словом „девасья“. Хранителей сторон вместе с самоцветами, металлы, травы и готовые железные семена, — после да поставит он бога. Не в самое чрево да поставит он бога и не покинет чрева: оставив середину слегка, тем отвращается порок. На меру шелухи сезамового зерна немного к северу да сдвинет. „Ом! Будь неколебим, будь благ, к потомству — поклон, поклон“. „Девасья тва савитур вах“ — шестью да возложит наставник меру сути, звука и калы в потомстве, в рождённом мира. Возложив белую горчицу, да заговорит неколебимыми; смешанным сосудом да омоет хорошо утверждённого. Светильником, курением, благовониями и яствами да почтит; дав подношение и поклонившись, да испросит у бога прощения. Сосуд, пару одежд, зонт и дивный перстень; и жрецам должна быть дана награда по силам. В четвёртый раз да возольёт после сосредоточенный заказчик; совершив сто возлияний, да подаст полное. Выйдя наружу, учитель да поднесёт жертву хранителям сторон; с цветами в руках, со словом „прости“ да отпустит. В конце жертвы да даст он учителю рыжую корову и опахало, венец, серьги, запястье, поясную нить, веер, деревню, одежды и прочее с утварью, прекрасный навес и великое угощение да сотворит. Заказчик становится исполнившим долг и да будет освобождён по милости устанавливающего».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe devapratiṣṭhādinirūpaṇaṃ nāmāṣṭacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ

संस्करण

4f9e91d57b40 · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 6:37:32 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से