हरिवंश
Камса ставит Кувалаяпиду у входа на аренуHV 73.36-38
378 / 607
हरिवंश · HV 73.36-38
देवनागरी

क्षेत्रजो ऽहं सुतस् त्व् एवम् उग्रसेनस्य हस्तिप मातापितृभ्यां संत्यक्तः स्थापितः स्वेन तेजसा ॥
उभाभ्यां चापि विद्विष्टो बान्धवैश् च विशेषतः एतान् अपि हनिष्यमि हत्वा गोपालकाव् उभौ ॥
तद् गच्छ गजम् आरुह्य साङ्कुशप्रासतोमरः स्थिरो भव महामात्र समाजद्वारि मा चिरम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

kṣetrajo 'haṃ sutas tv evam ugrasenasya hastipa mātāpitṛbhyāṃ saṃtyaktaḥ sthāpitaḥ svena tejasā ||
ubhābhyāṃ cāpi vidviṣṭo bāndhavaiś ca viśeṣataḥ etān api haniṣyami hatvā gopālakāv ubhau ||
tad gaccha gajam āruhya sāṅkuśaprāsatomaraḥ sthiro bhava mahāmātra samājadvāri mā ciram ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
क्षेत्रजो ऽहं सुतस् त्व् एवम्kṣetrajo 'haṃ sutas tv evamтак я сын, рождённый в поле; так я кшетраджа-сын
उग्रसेनस्य हस्तिपugrasenasya hastipaУграсены, слоновод; Уграсены, о начальник слонов
मातापितृभ्यां संत्यक्तःmātāpitṛbhyāṃ saṃtyaktaḥоставленный матерью и отцом; покинутый обоими родителями
स्थापितः स्वेन तेजसाsthāpitaḥ svena tejasāутверждённый собственной силой; поставленный своим могуществом
उभाभ्यां चापि विद्विष्टोubhābhyāṃ cāpi vidviṣṭoи обоими также ненавидимый; ненавистный им обоим
बान्धवैश् च विशेषतःbāndhavaiś ca viśeṣataḥи особенно родными; и прежде всего родственниками
एतान् अपि हनिष्यमिetān api haniṣyamiи этих я тоже убью; этих также уничтожу
हत्वा गोपालकाव् उभौhatvā gopālakāv ubhauубив обоих пастушков; после убийства двух пастухов
तद् गच्छ गजम् आरुह्यtad gaccha gajam āruhyaпоэтому иди, взойдя на слона; так ступай, сев на слона
साङ्कुशप्रासतोमरःsāṅkuśaprāsatomaraḥс крюком, дротиком и копьём; вооружённый анкушей, прасой и томарой
स्थिरो भव महामात्रsthiro bhava mahāmātraбудь твёрд, махаматра; стой крепко, начальник слонов
समाजद्वारि मा चिरम्samājadvāri mā ciramу входа собрания без промедления; у ворот арены, не медли
अनुवाद

«Так, о слоновод, я кшетраджа-сын Уграсены: оставленный матерью и отцом, я утвердился собственной силой. Я ненавидим ими обоими и особенно родственниками; поэтому, убив обоих пастушков, я уничтожу и этих родных. Так что ступай, взойди на слона, вооружись анкушей, дротиком и копьём, будь твёрд, махаматра, и не медли у входа на арену».

संस्करण

5dce445f838d · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:57:31 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से