महाभारत
Caitraratha-parva (purohita-māhātmya) (The Greatness of the Purohita)1.159.21–22
1062 / 15823
महाभारत · 1.159.21–22
देवनागरी

न हि केवलशौर्येण तापत्याभिजनेन च ॥
जयेद् अब्राह्मणः कश् चिद् भूमिं भूमिपतिः क्व चित् ॥
तस्माद् एवं विजानीहि कुरूणां वंशवर्धन ॥
ब्राह्मणप्रमुखं राज्यं शक्यं पालयितुं चिरम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

na hi kevalaśauryeṇa tāpatyābhijanena ca ||
jayed abrāhmaṇaḥ kaś cid bhūmiṃ bhūmipatiḥ kva cit ||
tasmād evaṃ vijānīhi kurūṇāṃ vaṃśavardhana ||
brāhmaṇapramukhaṃ rājyaṃ śakyaṃ pālayituṃ ciram ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
न हि केवलशौर्येण तापत्य अभिजनेन चna hi kevalaśauryeṇa tāpatya abhijanena ca"for not by valor alone, O Tapatya, and [noble] birth
जयेत् अब्राह्मणः कः चित् भूमिं भूमिपतिः क्व चित्jayet abrāhmaṇaḥ kaḥ cit bhūmiṃ bhūmipatiḥ kva citwould any king anywhere conquer [and win] the earth without a brahmin;
तस्मात् एवं विजानीहि कुरूणां वंशवर्धनtasmāt evaṃ vijānīhi kurūṇāṃ vaṃśavardhanatherefore understand thus, O increaser of the Kuru line:
ब्राह्मणप्रमुखं राज्यं शक्यं पालयितुं चिरम्brāhmaṇapramukhaṃ rājyaṃ śakyaṃ pālayituṃ cirama kingdom headed by a brahmin can be protected for a long time"
तापत्याभिजनेनtāpatyābhijanenaoriginal form "tāpatyābhijanena", added to complete the word-by-word coverage
जयेद्jayedoriginal form "jayed", added to complete the word-by-word coverage
कश्kaśoriginal form "kaś", added to complete the word-by-word coverage
चिद्cidoriginal form "cid", added to complete the word-by-word coverage
तस्माद्tasmādoriginal form "tasmād", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

"For not by valor alone, O Tapatya, and noble birth, would any king anywhere conquer and win the earth without a brahmin. Therefore understand this, O increaser of the Kuru line: a kingdom headed by a brahmin can be guarded for a long time."

संस्करण

0008c957c15e · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:19:51 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से