महाभारत
Caitraratha-parva (tapatī-vivāha) (The Marriage of Tapatī)1.163.3–4
1091 / 15823
महाभारत · 1.163.3–4
देवनागरी

गन्धर्व उवाच
इत्य् उक्तः सविता तेन ददानीत्य् एव निश्चितः ॥
प्रत्यभाषत तं विप्रं प्रतिनन्द्य दिवाकरः ॥
वरः संवरणो राज्ञां त्वम् ऋषीणां वरो मुने ॥
तपती योषितां श्रेष्ठा किम् अन्यत्रापवर्जनात् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

gandharva uvāca
ity uktaḥ savitā tena dadānīty eva niścitaḥ ||
pratyabhāṣata taṃ vipraṃ pratinandya divākaraḥ ||
varaḥ saṃvaraṇo rājñāṃ tvam ṛṣīṇāṃ varo mune ||
tapatī yoṣitāṃ śreṣṭhā kim anyatrāpavarjanāt ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
इति उक्तः सविता तेन ददानि इति एव निश्चितःiti uktaḥ savitā tena dadāni iti eva niścitaḥthus asked by him, Savitar, having resolved [within himself] "I shall give her,"
प्रत्यभाषत तं विप्रं प्रतिनन्द्य दिवाकरःpratyabhāṣata taṃ vipraṃ pratinandya divākaraḥreplied to that vipra, greeting him [joyfully], Divakara [the Sun]:
वरः संवरणः राज्ञां त्वम् ऋषीणां वरः मुनेvaraḥ saṃvaraṇaḥ rājñāṃ tvam ṛṣīṇāṃ varaḥ mune"the best of kings is Samvarana, you are the best of sages, O muni,
तपती योषितां श्रेष्ठा किम् अन्यत्र अपवर्जनात्tapatī yoṣitāṃ śreṣṭhā kim anyatra apavarjanātTapati is the best of women; what else [is there], but to [give her]?"
गन्धर्वgandharvaoriginal form "gandharva", added to complete the word-by-word coverage
इत्य्ityoriginal form "ity", added to complete the word-by-word coverage
ददानीत्य्dadānītyoriginal form "dadānīty", added to complete the word-by-word coverage
संवरणोsaṃvaraṇooriginal form "saṃvaraṇo", added to complete the word-by-word coverage
वरोvarooriginal form "varo", added to complete the word-by-word coverage
अन्यत्रापवर्जनात्anyatrāpavarjanātoriginal form "anyatrāpavarjanāt", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

The gandharva said: "Thus asked by him, Surya, having resolved 'I shall give her,' replied to that vipra, greeting him joyfully." Surya said: "The best of kings is Samvarana, you are the best of sages, O muni; Tapati is the best of women — what else is there but to give her?"

संस्करण

a7ad5948ab33 · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:29:43 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से