महाभारत
Caitraratha-parva (tapatī-vivāha) (The Marriage of Tapatī)1.163.10–11
1094 / 15823
महाभारत · 1.163.10–11
देवनागरी

ततस् तस्मिन् गिरिश्रेष्ठे देवगन्धर्वसेविते ॥
जग्राह विधिवत् पाणिं तपत्याः स नरर्षभः ॥
वसिष्ठेनाभ्यनुज्ञातस् तस्मिन्न् एव धराधरे ॥
सो ऽकामयत राजर्षिर् विहर्तुं सह भार्यया ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tatas tasmin giriśreṣṭhe devagandharvasevite ||
jagrāha vidhivat pāṇiṃ tapatyāḥ sa nararṣabhaḥ ||
vasiṣṭhenābhyanujñātas tasminn eva dharādhare ||
so 'kāmayata rājarṣir vihartuṃ saha bhāryayā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततः तस्मिन् गिरिश्रेष्ठे देवगन्धर्वसेवितेtataḥ tasmin giriśreṣṭhe devagandharvasevitethen on that best of mountains, honored by gods and gandharvas,
जग्राह विधिवत् पाणिं तपत्याः सः नरर्षभःjagrāha vidhivat pāṇiṃ tapatyāḥ saḥ nararṣabhaḥthat bull among men took Tapati's hand according to the rite;
वसिष्ठेन अभ्यनुज्ञातः तस्मिन् एव धराधरेvasiṣṭhena abhyanujñātaḥ tasmin eva dharādharepermitted by Vasishtha, on that very mountain
सः अकामयत राजर्षिः विहर्तुं सह भार्ययाsaḥ akāmayata rājarṣiḥ vihartuṃ saha bhāryayāthe royal sage wished to dwell [in delight] with his wife;
ततस्tatasoriginal form "tatas", added to complete the word-by-word coverage
saoriginal form "sa", added to complete the word-by-word coverage
वसिष्ठेनाभ्यनुज्ञातस्vasiṣṭhenābhyanujñātasoriginal form "vasiṣṭhenābhyanujñātas", added to complete the word-by-word coverage
तस्मिन्न्tasminnoriginal form "tasminn", added to complete the word-by-word coverage
सोsooriginal form "so", added to complete the word-by-word coverage
ऽकामयत'kāmayataoriginal form "'kāmayata", added to complete the word-by-word coverage
राजर्षिर्rājarṣiroriginal form "rājarṣir", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

"Then on that best of mountains, honored by gods and gandharvas, that bull among men took Tapati's hand according to the rite; and, permitted by Vasishtha, the royal sage wished to dwell on that very mountain in delight with his wife."

संस्करण

9728254bbdde · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:29:43 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से