महाभारत
Vaivāhika-parva (vivāha) (The Wedding)1.190.1–2
1409 / 15823
महाभारत · 1.190.1–2
देवनागरी

द्रुपद उवाच
अश्रुत्वैवं वचनं ते महर्षे; मया पूर्वं यतितं कार्यम् एतत् ॥
न वै शक्यं विहितस्यापयातुं; तद् एवेदम् उपपन्नं विधानम् ॥
दिष्टस्य ग्रन्थिर् अनिवर्तनीयः; स्वकर्मणा विहितं नेह किं चित् ॥
कृतं निमित्तं हि वरैकहेतोस्; तद् एवेदम् उपपन्नं बहूनाम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

drupada uvāca
aśrutvaivaṃ vacanaṃ te maharṣe; mayā pūrvaṃ yatitaṃ kāryam etat ||
na vai śakyaṃ vihitasyāpayātuṃ; tad evedam upapannaṃ vidhānam ||
diṣṭasya granthir anivartanīyaḥ; svakarmaṇā vihitaṃ neha kiṃ cit ||
kṛtaṃ nimittaṃ hi varaikahetos; tad evedam upapannaṃ bahūnām ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अश्रुत्वा एवं वचनं ते महर्षे मया पूर्वं यतितं कार्यम् एतत्aśrutvā evaṃ vacanaṃ te maharṣe mayā pūrvaṃ yatitaṃ kāryam etatnot having yet heard such a word of yours, O great sage, I had already striven toward this very deed;
न वै शक्यं विहितस्य अपयातुं तत् एव इदम् उपपन्नं विधानम्na vai śakyaṃ vihitasya apayātuṃ tat eva idam upapannaṃ vidhānamwhat is ordained cannot be escaped; this very arrangement has now come to pass;
दिष्टस्य ग्रन्थिः अनिवर्तनीयः स्वकर्मणा विहितं न इह किं चित्diṣṭasya granthiḥ anivartanīyaḥ svakarmaṇā vihitaṃ na iha kiṃ citthe knot of destiny is inescapable; nothing here is accomplished by one's own action alone;
कृतं निमित्तं हि वरैकहेतोः तत् एव इदम् उपपन्नं बहूनाम्kṛtaṃ nimittaṃ hi varaikahetoḥ tat eva idam upapannaṃ bahūnāmfor what was arranged by me for the sake of a single suitor -- that very thing has come to pass for many;
द्रुपदdrupadaoriginal form "drupada", added to complete the word-by-word coverage
अश्रुत्वैवंaśrutvaivaṃoriginal form "aśrutvaivaṃ", added to complete the word-by-word coverage
विहितस्यापयातुंvihitasyāpayātuṃoriginal form "vihitasyāpayātuṃ", added to complete the word-by-word coverage
तद्tadoriginal form "tad", added to complete the word-by-word coverage
एवेदम्evedamoriginal form "evedam", added to complete the word-by-word coverage
ग्रन्थिर्granthiroriginal form "granthir", added to complete the word-by-word coverage
नेहnehaoriginal form "neha", added to complete the word-by-word coverage
वरैकहेतोस्varaikahetosoriginal form "varaikahetos", added to complete the word-by-word coverage
तद्tadoriginal form "tad", added to complete the word-by-word coverage
एवेदम्evedamoriginal form "evedam", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Drupada said: "Not having yet heard your word, O great sage, I had already striven toward this very deed; what is ordained cannot be escaped -- this very arrangement has come to pass. The knot of destiny is inescapable, and nothing here is accomplished by one's own action alone; what I arranged for the sake of a single suitor has come to pass for many."

संस्करण

2de9ce0e3187 · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:44:41 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से