महाभारत
Lokapāla-sabhākhyāna (Yama's Assembly)2.8.3–4
2033 / 15823
महाभारत · 2.8.3–4
देवनागरी

अर्कप्रकाशा भ्राजिष्णुः सर्वतः कामचारिणी ॥
नैवातिशीता नात्युष्णा मनसश् च प्रहर्षिणी ॥
न शोको न जरा तस्यां क्षुत्पिपासे न चाप्रियम् ॥
न च दैन्यं क्लमो वापि प्रतिकूलं न चाप्य् उत ॥

लिप्यंतरण (IAST)

arkaprakāśā bhrājiṣṇuḥ sarvataḥ kāmacāriṇī ||
naivātiśītā nātyuṣṇā manasaś ca praharṣiṇī ||
na śoko na jarā tasyāṃ kṣutpipāse na cāpriyam ||
na ca dainyaṃ klamo vāpi pratikūlaṃ na cāpy uta ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अर्क-प्रकाशा भ्राजिष्णुःarka-prakāśā bhrājiṣṇuḥradiant as the sun, blazing,
सर्वतः काम-चारिणीsarvataḥ kāma-cāriṇīmoving everywhere at will,
न एव अति-शीता न अति-उष्णाna eva ati-śītā na ati-uṣṇāneither too cold nor too hot,
मनसः च प्रहर्षिणीmanasaḥ ca praharṣiṇīand delightful to the mind;
न शोकः न जरा तस्याम्na śokaḥ na jarā tasyāmneither grief nor old age in it,
क्षुत्-पिपासे न च अप्रियम्kṣut-pipāse na ca apriyamneither hunger-thirst nor anything unpleasant,
न च दैन्यम् क्लमः वा अपिna ca dainyam klamaḥ vā apineither wretchedness nor weariness,
प्रतिकूलम् न च अपि उतpratikūlam na ca api utanor anything adverse [at all];
अर्कप्रकाशाarkaprakāśāoriginal form "arkaprakāśā", added to complete the word-by-word coverage
कामचारिणीkāmacāriṇīoriginal form "kāmacāriṇī", added to complete the word-by-word coverage
नैवातिशीताnaivātiśītāoriginal form "naivātiśītā", added to complete the word-by-word coverage
नात्युष्णाnātyuṣṇāoriginal form "nātyuṣṇā", added to complete the word-by-word coverage
मनसश्manasaśoriginal form "manasaś", added to complete the word-by-word coverage
शोकोśokooriginal form "śoko", added to complete the word-by-word coverage
तस्यांtasyāṃoriginal form "tasyāṃ", added to complete the word-by-word coverage
क्षुत्पिपासेkṣutpipāseoriginal form "kṣutpipāse", added to complete the word-by-word coverage
चाप्रियम्cāpriyamoriginal form "cāpriyam", added to complete the word-by-word coverage
दैन्यंdainyaṃoriginal form "dainyaṃ", added to complete the word-by-word coverage
क्लमोklamooriginal form "klamo", added to complete the word-by-word coverage
वापिvāpioriginal form "vāpi", added to complete the word-by-word coverage
प्रतिकूलंpratikūlaṃoriginal form "pratikūlaṃ", added to complete the word-by-word coverage
चाप्य्cāpyoriginal form "cāpy", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

"Radiant as the sun, blazing, moving everywhere at will, neither too cold nor too hot, delightful to the mind; there is in it neither grief nor old age, neither hunger and thirst, nor anything unpleasant, neither wretchedness, nor weariness, nor anything adverse."

संस्करण

e6d9a837c338 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 2:43:41 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से