महाभारत
Rājasūyārambha-parva (jarāsaṃdha-nāmakaraṇa; ṛṣi-bhaviṣya) (The Naming of Jarasandha and the Sage's Prophecy)2.17.20–22
2189 / 15823
महाभारत · 2.17.20–22
देवनागरी

एवं ब्रुवन्न् एव मुनिः स्वकार्यार्थं विचिन्तयन् ॥
विसर्जयाम् आस नृपं बृहद्रथम् अथारिहन् ॥
प्रविश्य नगरं चैव ज्ञातिसंबन्धिभिर् वृतः ॥
अभिषिच्य जरासंधं मगधाधिपतिस् तदा ॥
बृहद्रथो नरपतिः परां निर्वृतिम् आययौ ॥
अभिषिक्ते जरासंधे तदा राजा बृहद्रथः ॥
पत्नीद्वयेनानुगतस् तपोवनरतो ऽभवत् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

evaṃ bruvann eva muniḥ svakāryārthaṃ vicintayan ||
visarjayām āsa nṛpaṃ bṛhadratham athārihan ||
praviśya nagaraṃ caiva jñātisaṃbandhibhir vṛtaḥ ||
abhiṣicya jarāsaṃdhaṃ magadhādhipatis tadā ||
bṛhadratho narapatiḥ parāṃ nirvṛtim āyayau ||
abhiṣikte jarāsaṃdhe tadā rājā bṛhadrathaḥ ||
patnīdvayenānugatas tapovanarato 'bhavat ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एवम् ब्रुवन् एव मुनिःevam bruvan eva muniḥhaving said this, the sage,
स्व-कार्य-अर्थम् विचिन्तयन्sva-kārya-artham vicintayanthinking of his own purpose,
विसर्जयाम् आस नृपम्visarjayām āsa nṛpamdismissed the king,
बृहद्रथम् अथ अरिहन्bṛhadratham atha arihanBrihadratha, O destroyer of foes;
प्रविश्य नगरम् च एवpraviśya nagaram ca evaand, entering the city,
ज्ञाति-संबन्धिभिः वृतःjñāti-saṃbandhibhiḥ vṛtaḥsurrounded by kinsmen and relatives,
अभिषिच्य जरासंधम्abhiṣicya jarāsaṃdhamhaving anointed Jarasandha,
मगध-अधिपतिः तदाmagadha-adhipatiḥ tadāthen the lord of Magadha,
बृहद्रथः नर-पतिःbṛhadrathaḥ nara-patiḥBrihadratha, the sovereign,
पराम् निर्वृतिम् आययौparām nirvṛtim āyayauattained supreme peace;
अभिषिक्ते जरासंधेabhiṣikte jarāsaṃdhewhen Jarasandha had been anointed,
तदा राजा बृहद्रथःtadā rājā bṛhadrathaḥthen King Brihadratha,
पत्नी-द्वयेन अनुगतःpatnī-dvayena anugataḥaccompanied by his two wives,
तपः-वन-रतः अभवत्tapaḥ-vana-rataḥ abhavatsettled in the forest of austerity;
एवंevaṃoriginal form "evaṃ", added to complete the word-by-word coverage
ब्रुवन्न्bruvannoriginal form "bruvann", added to complete the word-by-word coverage
स्वकार्यार्थंsvakāryārthaṃoriginal form "svakāryārthaṃ", added to complete the word-by-word coverage
नृपंnṛpaṃoriginal form "nṛpaṃ", added to complete the word-by-word coverage
अथारिहन्athārihanoriginal form "athārihan", added to complete the word-by-word coverage
नगरंnagaraṃoriginal form "nagaraṃ", added to complete the word-by-word coverage
चैवcaivaoriginal form "caiva", added to complete the word-by-word coverage
ज्ञातिसंबन्धिभिर्jñātisaṃbandhibhiroriginal form "jñātisaṃbandhibhir", added to complete the word-by-word coverage
जरासंधंjarāsaṃdhaṃoriginal form "jarāsaṃdhaṃ", added to complete the word-by-word coverage
मगधाधिपतिस्magadhādhipatisoriginal form "magadhādhipatis", added to complete the word-by-word coverage
बृहद्रथोbṛhadrathooriginal form "bṛhadratho", added to complete the word-by-word coverage
नरपतिःnarapatiḥoriginal form "narapatiḥ", added to complete the word-by-word coverage
परांparāṃoriginal form "parāṃ", added to complete the word-by-word coverage
पत्नीद्वयेनानुगतस्patnīdvayenānugatasoriginal form "patnīdvayenānugatas", added to complete the word-by-word coverage
तपोवनरतोtapovanaratooriginal form "tapovanarato", added to complete the word-by-word coverage
ऽभवत्'bhavatoriginal form "'bhavat", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Krishna said: 'Having said this, and thinking of his own purpose, the sage dismissed King Brihadratha, O destroyer of foes. And, entering the city, surrounded by kinsmen and relatives, the lord of Magadha, Brihadratha the sovereign, having anointed Jarasandha, attained supreme peace; and when Jarasandha had been anointed, King Brihadratha, accompanied by his two wives, settled in the forest of austerity.'

संस्करण

f273f29032d4 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 3:13:23 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से