महाभारत
Dyūta-parva (māyāsabhā, duryodhana-amarṣa) (The Magic Hall and Duryodhana's Envy)2.43.16–18
2484 / 15823
महाभारत · 2.43.16–18
देवनागरी

स तु गच्छन्न् अनेकाग्रः सभाम् एवानुचिन्तयन् ॥
श्रियं च ताम् अनुपमां धर्मराजस्य धीमतः ॥
प्रमत्तो धृतराष्ट्रस्य पुत्रो दुर्योधनस् तदा ॥
नाभ्यभाषत् सुबलजं भाषमाणं पुनः पुनः ॥
अनेकाग्रं तु तं दृष्ट्वा शकुनिः प्रत्यभाषत ॥
दुर्योधन कुतोमूलं निःश्वसन्न् इव गच्छसि ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sa tu gacchann anekāgraḥ sabhām evānucintayan ||
śriyaṃ ca tām anupamāṃ dharmarājasya dhīmataḥ ||
pramatto dhṛtarāṣṭrasya putro duryodhanas tadā ||
nābhyabhāṣat subalajaṃ bhāṣamāṇaṃ punaḥ punaḥ ||
anekāgraṃ tu taṃ dṛṣṭvā śakuniḥ pratyabhāṣata ||
duryodhana kutomūlaṃ niḥśvasann iva gacchasi ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स तु गच्छन्न् अनेकाग्रःsa tu gacchann anekāgraḥhe, however, as he went, distracted,
सभाम् एव अनुचिन्तयन्sabhām eva anucintayanbrooding only on that hall,
श्रियं च ताम् अनुपमांśriyaṃ ca tām anupamāṃand on that incomparable splendor
धर्म-राजस्य धीमतःdharma-rājasya dhīmataḥof the wise Dharmaraja,
प्रमत्तो धृतराष्ट्रस्यpramatto dhṛtarāṣṭrasyaabsorbed [in thought], of Dhritarashtra
पुत्रो दुर्योधनस् तदाputro duryodhanas tadāthe son, Duryodhana, then
न अभ्यभाषत् सुबल-जंna abhyabhāṣat subala-jaṃdid not answer the son of Subala,
भाषमाणं पुनः पुनःbhāṣamāṇaṃ punaḥ punaḥwho was speaking again and again;
अनेकाग्रं तु तं दृष्ट्वाanekāgraṃ tu taṃ dṛṣṭvāseeing him so distracted,
शकुनिः प्रत्यभाषतśakuniḥ pratyabhāṣataShakuni said:
दुर्योधन कुतो-मूलंduryodhana kuto-mūlaṃ"Duryodhana, from what root
निःश्वसन्न् इव गच्छसिniḥśvasann iva gacchasido you go along as though sighing?"
एवानुचिन्तयन्evānucintayanoriginal form "evānucintayan", added to complete the word-by-word coverage
धर्मराजस्यdharmarājasyaoriginal form "dharmarājasya", added to complete the word-by-word coverage
नाभ्यभाषत्nābhyabhāṣatoriginal form "nābhyabhāṣat", added to complete the word-by-word coverage
सुबलजंsubalajaṃoriginal form "subalajaṃ", added to complete the word-by-word coverage
कुतोमूलंkutomūlaṃoriginal form "kutomūlaṃ", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

He, however, walking on distractedly, brooding only on that hall and on the incomparable splendor of the wise Dharmaraja, absorbed in thought, Duryodhana the son of Dhritarashtra did not answer the son of Subala [Shakuni], who kept speaking again and again. Seeing him so distracted, Shakuni said: "Duryodhana, from what root do you go along as though sighing?"

संस्करण

3cf02fea1296 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 3:49:22 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से