महाभारत
Abhimanyu-vadha-parva (arjuna-vilāpa) (The Lament of Arjuna)7.50.41–43
6633 / 15823
महाभारत · 7.50.41–43
देवनागरी

हा पुत्रकावितृप्तस्य सततं पुत्रदर्शने ॥
भाग्यहीनस्य कालेन यथा मे नीयसे बलात् ॥
साद्य संयमनी नूनं सदा सुकृतिनां गतिः ॥
स्वभाभिर् भासिता रम्या त्वयात्यर्थं विराजते ॥
नूनं वैवस्वतश् च त्वा वरुणश् च प्रियातिथिः ॥
शतक्रतुर् धनेशश् च प्राप्तम् अर्चन्त्य् अभीरुकम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

hā putrakāvitṛptasya satataṃ putradarśane ||
bhāgyahīnasya kālena yathā me nīyase balāt ||
sādya saṃyamanī nūnaṃ sadā sukṛtināṃ gatiḥ ||
svabhābhir bhāsitā ramyā tvayātyarthaṃ virājate ||
nūnaṃ vaivasvataś ca tvā varuṇaś ca priyātithiḥ ||
śatakratur dhaneśaś ca prāptam arcanty abhīrukam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
हा पुत्रकhā putrakaoh, my son [my little one]; oh, my son
अवितृप्तस्यavitṛptasyafor one never sated; insatiable
सततम् पुत्रदर्शनेsatatam putradarśanealways in beholding my son; ever [longing] to see my son
भाग्यहीनस्यbhāgyahīnasyafor the ill-fated [unfortunate]; the wretched one
कालेनkālenaby Time [fate]; by fate
यथा मे नीयसे बलात्yathā me nīyase balātas you are taken from me by force; so by force you are torn from me
सा अद्य संयमनीsā adya saṃyamanīthat Samyamani now, surely; that city of Samyamani now
नूनम्nūnamnow [surely]; surely
सदा सुकृतिनाम् गतिःsadā sukṛtinām gatiḥthe eternal goal of the righteous [virtuous]; the everlasting refuge of the good
स्वाभाभिः भासिताsvābhābhiḥ bhāsitāillumined by your own radiance; illumined by your own splendor
रम्याramyābeautiful; beautiful
त्वया अत्यर्थम् विराजतेtvayā atyartham virājateshines exceedingly through you; gleams beyond measure through you
नूनम् वैवस्वतः च त्वाnūnam vaivasvataḥ ca tvāsurely, and Vaivasvata [Yama] you; surely, and Vaivasvata you
वरुणः च प्रियातिथिःvaruṇaḥ ca priyātithiḥand Varuna — as a dear guest; and Varuna — a welcome guest
शतक्रतुः धनेशः चśatakratuḥ dhaneśaḥ caand Shatakratu [Indra], and the Lord of Wealth [Kubera]; and Shatakratu, and Kubera
प्राप्तम् अर्चन्तिprāptam arcantihonor the one who has arrived; honor the one arrived
अभीरुकम्abhīrukamfearless one; the fearless one
अनुवाद

"Oh, my son! I, insatiable in ever beholding my son, wretched one — so by force are you torn from me by fate! That city of Samyamani, now the everlasting refuge of the good, illumined by your splendor, beautiful — gleams beyond measure through you. Surely Vaivasvata, and Varuna as a welcome guest, and Shatakratu, and Kubera honor you, arrived, fearless one."

संस्करण

d1cdbcb4787d · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 3:30:04 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से