महाभारत
Ghaṭotkaca-vadha-parva (vṛṣasena-prabhṛti-yuddha): The Duels of Vṛṣasena, Citrasena, and Prativindhya7.143.33–36
8111 / 15823
महाभारत · 7.143.33–36
देवनागरी

दुःशासनं तु समरे प्रतिविन्ध्यो महारथः ॥
नवभिः सायकैर् विद्ध्वा पुनर् विव्याध सप्तभिः ॥
तत्र भारत पुत्रस् ते कृतवान् कर्म दुष्करम् ॥
प्रतिविन्ध्यहयान् उग्रैः पातयाम् आस यच् छरैः ॥
सारथिं चास्य भल्लेन ध्वजं च समपातयत् ॥
रथं च शतशो राजन् व्यधमत् तस्य धन्विनः ॥
पताकाश् च स तूणीरान् रश्मीन् योक्त्राणि चाभिभो ॥
चिच्छेद तिलशः क्रुद्धः शरैः संनतपर्वभिः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

duḥśāsanaṃ tu samare prativindhyo mahārathaḥ ||
navabhiḥ sāyakair viddhvā punar vivyādha saptabhiḥ ||
tatra bhārata putras te kṛtavān karma duṣkaram ||
prativindhyahayān ugraiḥ pātayām āsa yac charaiḥ ||
sārathiṃ cāsya bhallena dhvajaṃ ca samapātayat ||
rathaṃ ca śataśo rājan vyadhamat tasya dhanvinaḥ ||
patākāś ca sa tūṇīrān raśmīn yoktrāṇi cābhibho ||
ciccheda tilaśaḥ kruddhaḥ śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
दुःशासनम् तु समरेduḥśāsanam tu samareDuhshasana, [in] battle; and Duhshasana in battle
प्रतिविन्ध्यः महारथःprativindhyaḥ mahārathaḥPrativindhya, great charioteer; Prativindhya, great warrior
नवभिः सायकैः विद्ध्वाnavabhiḥ sāyakaiḥ viddhvāhaving pierced with nine arrows; having pierced with nine arrows
पुनः विव्याध सप्तभिःpunaḥ vivyādha saptabhiḥagain pierced with seven; once more pierced with seven
तत्र भारत पुत्रः तेtatra bhārata putraḥ tethere, Bharata, your son; there, O Bharata, your son
कृतवान् कर्म दुष्करम्kṛtavān karma duṣkaramaccomplished a difficult deed; accomplished a difficult deed
प्रतिविन्ध्यहयान् उग्रैःprativindhyahayān ugraiḥPrativindhya's horses, with fierce [arrows]; Prativindhya's horses, with fierce arrows
पातयाम् आस यत् शरैःpātayām āsa yat śaraiḥfelled with arrows; felled with arrows
सारथिम् च अस्य भल्लेनsārathim ca asya bhallenaand his charioteer with a broad-headed arrow; and his charioteer with a broad-headed arrow
ध्वजम् च समपातयत्dhvajam ca samapātayatand struck down the banner; and struck down the banner
रथम् च शतशः राजन्ratham ca śataśaḥ rājanand the chariot [into] hundreds, king; and the chariot into hundreds [of pieces], O king
व्यधमत् तस्य धन्विनःvyadhamat tasya dhanvinaḥshattered, of that archer; shattered, belonging to that archer
पताकाः च सः तूणीरान्patākāḥ ca saḥ tūṇīrānthe pennants and quivers; the pennants and quivers
रश्मीन् योक्त्राणि च आभिभोraśmīn yoktrāṇi ca ābhibhothe reins and harness, lord; the reins and harness, O lord
चिच्छेद तिलशः क्रुद्धःciccheda tilaśaḥ kruddhaḥcut [into] pieces, enraged; hacked into pieces, enraged
शरैः संनतपर्वभिःśaraiḥ saṃnataparvabhiḥwith smooth-jointed arrows; with smooth-jointed arrows
अनुवाद

And Duhshasana, in battle, Prativindhya, great warrior, having pierced with nine arrows, once more pierced with seven. There, O Bharata, your son accomplished a difficult deed: he felled Prativindhya's horses with fierce arrows. And his charioteer with a broad-headed arrow, and struck down the banner, and shattered the chariot into hundreds of pieces belonging to that archer, O king. The pennants and quivers, the reins and harness, O lord, he hacked into pieces, enraged, with smooth-jointed arrows.

संस्करण

182b05ec6dae · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:49:34 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से