महाभारत
The Armies Advance Toward Battle8.31.1-4
8809 / 15823
महाभारत · 8.31.1-4
देवनागरी

संजय उवाच
ततः परानीकभिदं व्यूहम् अप्रतिमं परैः ॥
समीक्ष्य कर्णः पार्थानां धृष्टद्युम्नाभिरक्षितम् ॥
प्रययौ रथघोषेण सिंहनादरवेण च ॥
वादित्राणां च निनदैः कम्पयन्न् इव मेदिनीम् ॥
वेपमान इव क्रोधाद् युद्धशौण्डः परंतपः ॥
पतिव्यूह्य महातेजा यथावद् भरतर्षभ ॥
व्यधमत् पाण्डवीं सेनाम् आसुरीं मघवान् इव ॥
युधिष्ठिरं चाभिभवन्न् असपव्यं चकार ह ॥

लिप्यंतरण (IAST)

saṃjaya uvāca
tataḥ parānīkabhidaṃ vyūham apratimaṃ paraiḥ ||
samīkṣya karṇaḥ pārthānāṃ dhṛṣṭadyumnābhirakṣitam ||
prayayau rathaghoṣeṇa siṃhanādaraveṇa ca ||
vāditrāṇāṃ ca ninadaiḥ kampayann iva medinīm ||
vepamāna iva krodhād yuddhaśauṇḍaḥ paraṃtapaḥ ||
pativyūhya mahātejā yathāvad bharatarṣabha ||
vyadhamat pāṇḍavīṃ senām āsurīṃ maghavān iva ||
yudhiṣṭhiraṃ cābhibhavann asapavyaṃ cakāra ha ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
ततः परानीकभिदं व्यूहम्tataḥ parānīkabhidaṃ vyūhamзатем вражеское войско ломающий строй; строй-прорыватель
अप्रतिमं परैःapratimaṃ paraiḥнесравнимый врагами; не имеющий равного
समीक्ष्य कर्णः पार्थानाम्samīkṣya karṇaḥ pārthānāmувидев, Карна, Партхов; Карна увидел
धृष्टद्युम्नाभिरक्षितम्dhṛṣṭadyumnābhirakṣitamДхриштадьюмной охраняемый; под защитой Дхриштадьюмны
प्रययौ रथघोषेणprayayau rathaghoṣeṇaдвинулся с грохотом колесниц; пошёл вперёд
सिंहनादरवेण चsiṃhanādaraveṇa caи с рёвом львиных кличей; с боевым рёвом
वादित्राणां च निनदैःvāditrāṇāṃ ca ninadaiḥи звуками инструментов; с шумом труб
कम्पयन् इव मेदिनीम्kampayan iva medinīmсловно сотрясая землю; сотрясая землю
वेपमानः इव क्रोधात्vepamānaḥ iva krodhātсловно дрожа от гнева; колеблясь от ярости
युद्धशौण्डः परंतपःyuddhaśauṇḍaḥ paraṃtapaḥлюбитель битвы, врагов палящий; жаждущий боя
पतिव्यूह्य महातेजाःpativyūhya mahātejāḥпротивострой построив, великосияющий; выстроив противострой
यथावत् भरतर्षभyathāvat bharatarṣabhaкак следует, бык Бхаратов; о лучший Бхаратов
व्यधमत् पाण्डवीं सेनाम्vyadhamat pāṇḍavīṃ senāmразметал пандавское войско; разбил строй
आसुरीं मघवान् इवāsurīṃ maghavān ivaкак Магхаван асурское; словно Индра асуров
युधिष्ठिरं च अभिभवन्yudhiṣṭhiraṃ ca abhibhavanи Юдхиштхиру одолевая; напирая на царя
असपव्यं चकार हasapavyaṃ cakāra haзаставил идти неправильно; обошёл слева
अनुवाद

Санджая сказал: «Затем Карна увидел несравненный для врагов строй Партхов, прорывающий чужие войска и охраняемый Дхриштадьюмной. С грохотом колесниц, львиными кличами и шумом боевых инструментов он двинулся вперёд, словно сотрясая землю. Дрожа от гнева, жаждущий битвы, великий подвижник боя, он выстроил противострой как следует, о лучший из Бхаратов, и разметал пандавское войско, как Магхаван — войско асуров. Напирая на Юдхиштхиру, он обошёл его слева».

संस्करण

11963e9e4e3c · प्रकाशित 20 जून 2026, 5:38:23 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से