कृष्ण उवाच
मृगव्याधो ऽभवत् कश् चिद् बलाको नाम भारत ॥
यात्रार्थं पुत्रदारस्य मृगान् हन्ति न कामतः ॥
सो ऽन्धौ च मातापितरौ बिभर्त्य् अन्यांश् च संश्रितान् ॥
स्वधर्मनिरतो नित्यं सत्यवाग् अनसूयकः ॥
स कदा चिन् मृगांल् लिप्सुर् नान्वविन्दत् प्रयत्नवान् ॥
अथापश्यत् स पीतोदं श्वापदं घ्राणचक्षुषम् ॥
अदृष्टपूर्वम् अपि तत् सत्त्वं तेन हतं तदा ॥
अन्व् एव च ततो व्योम्नः पुष्पवर्षम् अवापतत् ॥
अप्सरोगीतवादित्रैर् नादितं च मनोरमम् ॥
विमानम् आगमत् स्वर्गान् मृगव्याधनिनीषया ॥
तद् भूतं सर्वभूतानाम् अभावाय किलार्जुन ॥
तपस् तप्त्वा वरं प्राप्तं कृतम् अन्धं स्वयंभुवा ॥
तद् धत्वा सर्वभूतानाम् अभावकृतनिश्चयम् ॥
ततो बलाकः स्वरगाद् एवं धर्मः सुदुर्विदः ॥
kṛṣṇa uvāca
mṛgavyādho 'bhavat kaś cid balāko nāma bhārata ||
yātrārthaṃ putradārasya mṛgān hanti na kāmataḥ ||
so 'ndhau ca mātāpitarau bibharty anyāṃś ca saṃśritān ||
svadharmanirato nityaṃ satyavāg anasūyakaḥ ||
sa kadā cin mṛgāṃl lipsur nānvavindat prayatnavān ||
athāpaśyat sa pītodaṃ śvāpadaṃ ghrāṇacakṣuṣam ||
adṛṣṭapūrvam api tat sattvaṃ tena hataṃ tadā ||
anv eva ca tato vyomnaḥ puṣpavarṣam avāpatat ||
apsarogītavāditrair nāditaṃ ca manoramam ||
vimānam āgamat svargān mṛgavyādhaninīṣayā ||
tad bhūtaṃ sarvabhūtānām abhāvāya kilārjuna ||
tapas taptvā varaṃ prāptaṃ kṛtam andhaṃ svayaṃbhuvā ||
tad dhatvā sarvabhūtānām abhāvakṛtaniścayam ||
tato balākaḥ svaragād evaṃ dharmaḥ sudurvidaḥ ||
Кришна сказал: «Был некогда охотник по имени Бала́ка, Бхарата. Ради пропитания жены и детей он убивал зверей, но не из прихоти. Он содержал слепых родителей и других зависимых, всегда был предан своему долгу, правдив и незлобен. Однажды, желая добыть зверя, он старательно искал, но не находил. Затем у водопоя он увидел хищное существо, которое видело обонянием. Это невиданное прежде существо было тогда убито им, и тотчас с неба пролился дождь цветов. Под прекрасное звучание пения апсар и небесных инструментов с неба явилась колесница, чтобы забрать охотника. Это существо, Арджуна, губило всех живых; совершив аскезу, оно получило дар, и Самосущий сделал его слепым. Убив того, кто решил уничтожать всех существ, Бала́ка достиг неба. Так дхарма очень труднопознаваема».
c9431e4acdbe · प्रकाशित 20 जून 2026, 7:07:15 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
История Балаки разрушает поверхностную схему: внешне он убивает, но результатом становится защита живых. Критерий здесь не видимость поступка, а его связь с подлинным благом существ.