वासुदेव उवाच
राजा श्रान्तो जगतो विक्षतश् च; कर्णेन संख्ये निशितैर् बाणसंघैः ॥
तस्मात् पार्थ त्वां परुषाण्य् अवोचत्; कर्णे द्यूतं ह्य् अद्य रणे निबद्धम् ॥
तस्मिन् हते कुरवो निर्जिताः स्युर्; एवंबुद्धिः पार्थिवो धर्मपुत्रः ॥
यदावमानं लभते महान्तं; तदा जीवन् मृत इत्य् उच्यते सः ॥
तन् मानितः पार्थिवो ऽयं सदैव; त्वया सभीमेन तथा यमाभ्याम् ॥
वृद्धैश् च लोके पुरुषप्रवीरैस्; तस्यावमानं कलया त्वं प्रयुङ्क्ष्व ॥
त्वम् इत्य् अत्रभवन्तं त्वं ब्रूहि पार्थ युधिष्ठिरम् ॥
त्वम् इत्य् उक्तो हि निहतो गुरुर् भवति भारत ॥
एवम् आचर कौन्तेय धर्मराजे युधिष्ठिरे ॥
अधर्मयुक्तं संयोगं कुरुष्वैवं कुरूद्वह ॥
अथर्वाङ्गिरसी ह्य् एषा श्रुतीनाम् उत्तमा श्रुतिः ॥
अविचार्यैव कार्यैषा श्रेयःकामैर् नरैः सदा ॥
वधो ह्य् अयं पाण्डव धर्मराज्ञस्; त्वत्तो युक्तो वेत्स्यते चैवम् एषः ॥
ततो ऽस्य पादाव् अभिवाद्य पश्चाच्; छमं ब्रूयाः सान्त्वपूर्वं च पार्थम् ॥
भ्राता प्राज्ञस् तव कोपं न जातु; कुर्याद् राजा कं चन पाण्डवेयः ॥
मुक्तो ऽनृताद् भ्रातृवधाच् च पार्थ; हृष्टः कर्णं त्वं जहि सूतपुत्रम् ॥
vāsudeva uvāca
rājā śrānto jagato vikṣataś ca; karṇena saṃkhye niśitair bāṇasaṃghaiḥ ||
tasmāt pārtha tvāṃ paruṣāṇy avocat; karṇe dyūtaṃ hy adya raṇe nibaddham ||
tasmin hate kuravo nirjitāḥ syur; evaṃbuddhiḥ pārthivo dharmaputraḥ ||
yadāvamānaṃ labhate mahāntaṃ; tadā jīvan mṛta ity ucyate saḥ ||
tan mānitaḥ pārthivo 'yaṃ sadaiva; tvayā sabhīmena tathā yamābhyām ||
vṛddhaiś ca loke puruṣapravīrais; tasyāvamānaṃ kalayā tvaṃ prayuṅkṣva ||
tvam ity atrabhavantaṃ tvaṃ brūhi pārtha yudhiṣṭhiram ||
tvam ity ukto hi nihato gurur bhavati bhārata ||
evam ācara kaunteya dharmarāje yudhiṣṭhire ||
adharmayuktaṃ saṃyogaṃ kuruṣvaivaṃ kurūdvaha ||
atharvāṅgirasī hy eṣā śrutīnām uttamā śrutiḥ ||
avicāryaiva kāryaiṣā śreyaḥkāmair naraiḥ sadā ||
vadho hy ayaṃ pāṇḍava dharmarājñas; tvatto yukto vetsyate caivam eṣaḥ ||
tato 'sya pādāv abhivādya paścāc; chamaṃ brūyāḥ sāntvapūrvaṃ ca pārtham ||
bhrātā prājñas tava kopaṃ na jātu; kuryād rājā kaṃ cana pāṇḍaveyaḥ ||
mukto 'nṛtād bhrātṛvadhāc ca pārtha; hṛṣṭaḥ karṇaṃ tvaṃ jahi sūtaputram ||
Васудева сказал: «Царь устал и изранен острыми тучами стрел Карны в бою; поэтому, Партха, он сказал тебе грубые слова. Сегодня вся ставка в битве связана с Карной: если он будет убит, Куру будут побеждены — так думает царь, сын Дхармы. Когда человек терпит великое унижение, тогда, хоть он и жив, о нём говорят: “он мёртв”. Этот царь всегда почитался тобою, Бхимой, двумя близнецами и старшими, лучшими людьми мира. Поэтому примени к нему долю унижения. Скажи почтенному Юдхиштхире, Партха: “ты”. Ведь старший, названный на “ты”, считается убитым, Бхарата. Поступи так с Дхармараджей Юдхиштхирой, Каунтея; сделай этот трудный выход, потомок Куру. Это атхарвангирское наставление, лучшее среди шрути; желающим блага людям его следует исполнять без колебания. Таково убийство Дхармараджи, Пандава; от тебя оно будет понято им как должное. Затем поклонись его стопам и попроси прощения; мягко утешь Партху. Твой мудрый брат, царь Пандава, никогда не разгневается. Освободившись от лжи и от убийства брата, Партха, радостно убей Карну, сына суты».
e42a12bb3d7b · प्रकाशित 20 जून 2026, 7:07:15 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Кришна находит выход, который сохраняет смысл обета, но не допускает реального убийства. Это не игра словами, а тонкая терапия дхармы: разрушительную буквальность заменяет символическое исполнение, после которого должно последовать смирение и примирение.