बृहद्बलो हतो यत्र मागधश् च महाबलः ॥
आवन्त्यो निहतो यत्र त्रिगर्तश् च जनाधिपः ॥
संशप्तकाश् च बहवः किम् अन्यद् भागधेयतः ॥
अलंबुसस् तथा राजन् राक्षसश् चाप्य् अलायुधः ॥
आर्श्यशृङ्गश् च निहतः किम् अन्यद् भागधेयतः ॥
नारायणा हता यत्र गोपाला युद्धदुर्मदाः ॥
म्लेच्छाश् च बहुसाहस्राः किम् अन्यद् भागधेयतः ॥
शकुनिः सौबलो यत्र कैतव्यश् च महाबलः ॥
निहतः सबलो वीरः किम् अन्यद् भागधेयतः ॥
bṛhadbalo hato yatra māgadhaś ca mahābalaḥ ||
āvantyo nihato yatra trigartaś ca janādhipaḥ ||
saṃśaptakāś ca bahavaḥ kim anyad bhāgadheyataḥ ||
alaṃbusas tathā rājan rākṣasaś cāpy alāyudhaḥ ||
ārśyaśṛṅgaś ca nihataḥ kim anyad bhāgadheyataḥ ||
nārāyaṇā hatā yatra gopālā yuddhadurmadāḥ ||
mlecchāś ca bahusāhasrāḥ kim anyad bhāgadheyataḥ ||
śakuniḥ saubalo yatra kaitavyaś ca mahābalaḥ ||
nihataḥ sabalo vīraḥ kim anyad bhāgadheyataḥ ||
«Убит Брихадбала, и могучий царь Магадхи; убит царь Аванти, и владыка тригартов; также, о царь, Аламбуса и ракшас Алаюдха, и Аршьяшринга убит — что это, как не воля судьбы? Перебиты нараяны, пастухи-гопалы, неистовые в бою, и млеччхи многими тысячами — что это, как не воля судьбы? Убит Шакуни, сын Субалы, и могучий Кайтавья, герой, вместе со своим войском, — что это, как не воля судьбы?»
62eb703568f6 · प्रकाशित 20 जून 2026, 1:05:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Среди павших назван и сонм нараянов — пастухов-воинов, та самая рать, что прежде была отдана Дурьодхане как несокрушимый дар. Даже она истреблена. Каждый повтор припева сужает круг к тому, что царь силится не назвать прямо: гибель пришла не извне, а изнутри — за неправдой, которой он не воспрепятствовал.