महाभारत
The Mace-Duel of Bhīma and Śalya9.11.8-11
9153 / 15823
महाभारत · 9.11.8-11
देवनागरी

तौ वृषाव् इव नर्दन्तौ मण्डलानि विचेरतुः ॥
आवल्गितौ गदाहस्तौ मद्रराजवृकोदरौ ॥
मण्डलावर्तमार्गेषु गदाविहरणेषु च ॥
निर्विशेषम् अभूद् युद्धं तयोः पुरुषसिंहयोः ॥
तप्तहेममयैः शुभ्रैर् बभूव भयवर्धनी ॥
अग्निज्वालैर् इवाविद्धा पट्टैः शल्यस्य सा गदा ॥
तथैव चरतो मार्गान् मण्डलेषु महात्मनः ॥
विद्युद् अभ्रप्रतीकाशा भीमस्य शुशुभे गदा ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tau vṛṣāv iva nardantau maṇḍalāni viceratuḥ ||
āvalgitau gadāhastau madrarājavṛkodarau ||
maṇḍalāvartamārgeṣu gadāviharaṇeṣu ca ||
nirviśeṣam abhūd yuddhaṃ tayoḥ puruṣasiṃhayoḥ ||
taptahemamayaiḥ śubhrair babhūva bhayavardhanī ||
agnijvālair ivāviddhā paṭṭaiḥ śalyasya sā gadā ||
tathaiva carato mārgān maṇḍaleṣu mahātmanaḥ ||
vidyud abhrapratīkāśā bhīmasya śuśubhe gadā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तौ वृषौ इव नर्दन्तौtau vṛṣau iva nardantauони двое, рыча, как два быка
मण्डलानि विचेरतुःmaṇḍalāni viceratuḥописывали круги
आवल्गितौ गदाहस्तौāvalgitau gadāhastauподскакивая, с палицами в руках
मद्रराजवृकोदरौmadrarājavṛkodarauцарь мадров и Врикодара
मण्डलावर्तमार्गेषुmaṇḍalāvartamārgeṣuна путях кружения
गदाविहरणेषु चgadāviharaṇeṣu caи во взмахах палиц
निर्विशेषम् अभूत् युद्धंnirviśeṣam abhūt yuddhaṃбыла неразличима битва
तयोः पुरुषसिंहयोःtayoḥ puruṣasiṃhayoḥтех двух львов среди мужей
तप्तहेममयैः शुभ्रैःtaptahemamayaiḥ śubhraiḥблестящими, из чистого золота
बभूव भयवर्धनीbabhūva bhayavardhanīстала наводящей страх
अग्निज्वालैः इव आविद्धाagnijvālaiḥ iva āviddhāсловно повитая языками огня
पट्टैः शल्यस्य सा गदाpaṭṭaiḥ śalyasya sā gadāповязками — та палица Шальи
तथा एव चरतः मार्गान्tathā eva carataḥ mārgānтак же, проходящего пути
मण्डलेषु महात्मनःmaṇḍaleṣu mahātmanaḥв кругах, великого духом
विद्युत् अभ्रप्रतीकाशाvidyut abhrapratīkāśāподобная молнии в туче
भीमस्य शुशुभे गदाbhīmasya śuśubhe gadāБхимы сияла палица
अनुवाद

«Они двое, рыча, как два быка, описывали круги, подскакивая, с палицами в руках, — царь мадров и Врикодара. На путях кружения и во взмахах палиц битва тех двух львов среди мужей была неразличима. Палица Шальи, обвитая блестящими повязками из чистого золота, стала наводящей страх, словно повитая языками огня. Так же сияла палица Бхимы, великого духом, проходящего круговые пути, — подобная молнии в туче».

संस्करण

2f12e2d2b176 · प्रकाशित 20 जून 2026, 1:50:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से