महाभारत
The Mace-Duel of Bhīma and Śalya9.11.51-54
9164 / 15823
महाभारत · 9.11.51-54
देवनागरी

धर्मराजो ऽपि संक्रुद्धो मद्रराजं महायशाः ॥
विव्याध निशितैर् बाणैः कङ्कबर्हिणवाजितैः ॥
चन्द्रसेनं च सप्तत्या सूतं च नवभिः शरैः ॥
द्रुमसेनं चतुःषष्ट्या निजघान महारथः ॥
चक्ररक्षे हते शल्यः पाण्डवेन महात्मना ॥
निजघान ततो राजंश् चेदीन् वै पञ्चविंशतिम् ॥
सात्यकिं पञ्चविंशत्या भीमसेनं च पञ्चभिः ॥
माद्रीपुत्रौ शतेनाजौ विव्याध निशितैः शरैः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

dharmarājo 'pi saṃkruddho madrarājaṃ mahāyaśāḥ ||
vivyādha niśitair bāṇaiḥ kaṅkabarhiṇavājitaiḥ ||
candrasenaṃ ca saptatyā sūtaṃ ca navabhiḥ śaraiḥ ||
drumasenaṃ catuḥṣaṣṭyā nijaghāna mahārathaḥ ||
cakrarakṣe hate śalyaḥ pāṇḍavena mahātmanā ||
nijaghāna tato rājaṃś cedīn vai pañcaviṃśatim ||
sātyakiṃ pañcaviṃśatyā bhīmasenaṃ ca pañcabhiḥ ||
mādrīputrau śatenājau vivyādha niśitaiḥ śaraiḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
धर्मराजः अपि संक्रुद्धःdharmarājaḥ api saṃkruddhaḥи Дхармараджа, разгневанный
मद्रराजं महायशाःmadrarājaṃ mahāyaśāḥцаря мадров, многославный
विव्याध निशितैः बाणैःvivyādha niśitaiḥ bāṇaiḥпронзил острыми стрелами
कङ्कबर्हिणवाजितैःkaṅkabarhiṇavājitaiḥопёренными перьями цапли и павлина
चन्द्रसेनं च सप्तत्याcandrasenaṃ ca saptatyāи Чандрасену семьюдесятью
सूतं च नवभिः शरैःsūtaṃ ca navabhiḥ śaraiḥи возницу девятью стрелами
द्रुमसेनं चतुःषष्ट्याdrumasenaṃ catuḥṣaṣṭyāДрумасену шестьюдесятью четырьмя
निजघान महारथःnijaghāna mahārathaḥсразил, махаратха
चक्ररक्षे हते शल्यःcakrarakṣe hate śalyaḥкогда убиты хранители колёс, Шалья
पाण्डवेन महात्मनाpāṇḍavena mahātmanāвеликим душою Пандавой
निजघान ततः राजन्nijaghāna tataḥ rājanсразил тогда, о царь
चेदीन् वै पञ्चविंशतिम्cedīn vai pañcaviṃśatimдвадцать пять чедийцев
सात्यकिं पञ्चविंशत्याsātyakiṃ pañcaviṃśatyāСатьяки двадцатью пятью
भीमसेनं च पञ्चभिःbhīmasenaṃ ca pañcabhiḥи Бхимасену пятью
माद्रीपुत्रौ शतेन आजौmādrīputrau śatena ājauдвух сынов Мадри сотней в битве
विव्याध निशितैः शरैःvivyādha niśitaiḥ śaraiḥпронзил острыми стрелами
अनुवाद

«И Дхармараджа, разгневанный, многославный, пронзил царя мадров острыми стрелами, опёренными перьями цапли и павлина; и Чандрасену семьюдесятью, возницу — девятью стрелами, Друмасену — шестьюдесятью четырьмя сразил махаратха. Когда хранители его колёс были убиты великим душою Пандавой, Шалья тогда, о царь, сразил двадцать пять чедийцев; пронзил острыми стрелами Сатьяки двадцатью пятью, Бхимасену — пятью, двух сынов Мадри — сотнею в битве».

संस्करण

d9e0e51816a5 · प्रकाशित 20 जून 2026, 1:50:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से