महाभारत · 9.29.1-2
॥
देवनागरी
धृतराष्ट्र उवाच
हतेषु सर्वसैन्येषु पाण्डुपुत्रै रणाजिरे ॥
मम सैन्यावशिष्टास् ते किम् अकुर्वत संजय ॥
कृतवर्मा कृपश् चैव द्रोणपुत्रश् च वीर्यवान् ॥
दुर्योधनश् च मन्दात्मा राजा किम् अकरोत् तदा ॥
लिप्यंतरण (IAST)
dhṛtarāṣṭra uvāca
hateṣu sarvasainyeṣu pāṇḍuputrai raṇājire ||
mama sainyāvaśiṣṭās te kim akurvata saṃjaya ||
kṛtavarmā kṛpaś caiva droṇaputraś ca vīryavān ||
duryodhanaś ca mandātmā rājā kim akarot tadā ||
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
हतेषु सर्वसैन्येषुhateṣu sarvasainyeṣuкогда убиты все войска
पाण्डुपुत्रैः रणाजिरेpāṇḍuputraiḥ raṇājireсынами Панду на поле битвы
मम सैन्यावशिष्टाः तेmama sainyāvaśiṣṭāḥ teте, уцелевшие из моего войска
किम् अकुर्वत संजयkim akurvata saṃjayaчто сделали, о Санджая?
कृतवर्मा कृपः च एवkṛtavarmā kṛpaḥ ca evaКритаварман и Крипа
द्रोणपुत्रः च वीर्यवान्droṇaputraḥ ca vīryavānи сын Дроны, доблестный
दुर्योधनः च मन्दात्माduryodhanaḥ ca mandātmāи Дурьодхана, скудоумный
राजा किम् अकरोत् तदाrājā kim akarot tadāцарь, что сделал тогда?
अनुवाद
Дхритараштра сказал: «Когда убиты были все войска сынами Панду на поле битвы, те, уцелевшие из моего войска, что сделали, о Санджая? Критаварман, и Крипа, и доблестный сын Дроны, и Дурьодхана, скудоумный царь, — что сделал он тогда?»
संस्करण
2eee67930ed3 · प्रकाशित 20 जून 2026, 3:20:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Слепой отец вновь спрашивает о горстке уцелевших и о сыне. В самом перечне — Критаварман, Крипа, Ашваттхаман — слышен счёт того, что осталось от несметной рати: трое да царь. Дхритараштра зовёт сына «скудоумным», но за упрёком — неотступная тревога отца, чьё попустительство и привело к этому пепелищу.