महाभारत
Srucāvatī and Arundhatī; Devotion Rewarded9.47.7-11
9605 / 15823
महाभारत · 9.47.7-11
देवनागरी

सा तं दृष्ट्वोग्रतपसं वसिष्ठं तपतां वरम् ॥
आचारैर् मुनिभिर् दृष्टैः पूजयाम् आस भारत ॥
उवाच नियमज्ञा च कल्याणी सा प्रियंवदा ॥
भगवन् मुनिशार्दूल किम् आज्ञापयसि प्रभो ॥
सर्वम् अद्य यथाशक्ति तव दास्यामि सुव्रत ॥
शक्रभक्त्या तु ते पाणिं न दास्यामि कथं चन ॥
व्रतैश् च नियमैश् चैव तपसा च तपोधन ॥
शक्रस् तोषयितव्यो वै मया त्रिभुवनेश्वरः ॥
इत्य् उक्तो भगवान् देवः स्मयन्न् इव निरीक्ष्य ताम् ॥
उवाच नियमज्ञां तां सान्त्वयन्न् इव भारत ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sā taṃ dṛṣṭvogratapasaṃ vasiṣṭhaṃ tapatāṃ varam ||
ācārair munibhir dṛṣṭaiḥ pūjayām āsa bhārata ||
uvāca niyamajñā ca kalyāṇī sā priyaṃvadā ||
bhagavan muniśārdūla kim ājñāpayasi prabho ||
sarvam adya yathāśakti tava dāsyāmi suvrata ||
śakrabhaktyā tu te pāṇiṃ na dāsyāmi kathaṃ cana ||
vrataiś ca niyamaiś caiva tapasā ca tapodhana ||
śakras toṣayitavyo vai mayā tribhuvaneśvaraḥ ||
ity ukto bhagavān devaḥ smayann iva nirīkṣya tām ||
uvāca niyamajñāṃ tāṃ sāntvayann iva bhārata ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सा तं दृष्ट्वा उग्रतपसंsā taṃ dṛṣṭvā ugratapasaṃона его увидев, сурового подвижника
वसिष्ठं तपतां वरम्vasiṣṭhaṃ tapatāṃ varamВасиштху, лучшего из подвижников
आचारैः मुनिभिः दृष्टैःācāraiḥ munibhiḥ dṛṣṭaiḥобрядами, мудрецами установленными
पूजयाम् आस भारतpūjayām āsa bhārataпочтила, о Бхарата
उवाच नियमज्ञा चuvāca niyamajñā caи сказала, обеты ведающая
कल्याणी सा प्रियंवदाkalyāṇī sā priyaṃvadāблагая, сладкоречивая
भगवन् मुनिशार्दूलbhagavan muniśārdūla«владыка, тигр среди мудрецов
किम् आज्ञापयसि प्रभोkim ājñāpayasi prabhoчто повелеваешь, господь»
सर्वम् अद्य यथाशक्तिsarvam adya yathāśakti«всё ныне по силе
तव दास्यामि सुव्रतtava dāsyāmi suvrataтебе дам, о твёрдый в обете
शक्रभक्त्या तु ते पाणिंśakrabhaktyā tu te pāṇiṃно из преданности Шакре, тебе руку
न दास्यामि कथं चनna dāsyāmi kathaṃ canaне дам никак»
व्रतैः च नियमैः च एवvrataiḥ ca niyamaiḥ ca eva«обетами и воздержаниями
तपसा च तपोधनtapasā ca tapodhanaи подвижничеством, о богатый подвижничеством
शक्रः तोषयितव्यः वैśakraḥ toṣayitavyaḥ vaiШакра должен быть умилостивлен
मया त्रिभुवनेश्वरःmayā tribhuvaneśvaraḥмною, владыка трёх миров»
इति उक्तः भगवान् देवःiti uktaḥ bhagavān devaḥтак сказанный, владыка-бог
स्मयन् इव निरीक्ष्य ताम्smayan iva nirīkṣya tāmсловно улыбаясь, взглянув на неё
उवाच नियमज्ञां तांuvāca niyamajñāṃ tāṃсказал той, обеты ведающей
सान्त्वयन् इव भारतsāntvayan iva bhārataсловно утешая, о Бхарата
अनुवाद

«Она, его увидев, сурового подвижника Васиштху, лучшего из подвижников, обрядами, мудрецами установленными, почтила, о Бхарата. И сказала, обеты ведающая, благая, сладкоречивая: „Владыка, тигр среди мудрецов, что повелеваешь, господь? Всё ныне по силе тебе дам, о твёрдый в обете; но из преданности Шакре руку тебе не дам никак. Обетами, воздержаниями и подвижничеством, о богатый подвижничеством, Шакра должен быть умилостивлен мною, владыка трёх миров“. Так сказанный, владыка-бог, словно улыбаясь, взглянув на неё, сказал той, обеты ведающей, словно утешая, о Бхарата».

संस्करण

143870990906 · प्रकाशित 20 जून 2026, 4:50:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से