महाभारत
Manu Teaches Viṣṇu Beyond Time and the Guṇas12.199.1-4
10879 / 15823
महाभारत · 12.199.1-4
देवनागरी

मनुर् उवाच
यदा ते पञ्चभिः पञ्च विमुक्ता मनसा सह ॥
अथ तद् द्रक्ष्यसे ब्रह्म मणौ सूत्रम् इवार्पितम् ॥
तद् एव च यथा सूत्रं सुवर्णे वर्तते पुनः ॥
मुक्तास्व् अथ प्रवालेषु मृन्मये राजते तथा ॥
तद्वद् गोषु मनुष्येषु तद्वद् धस्तिमृगादिषु ॥
तद्वत् कीटपतंगेषु प्रसक्तात्मा स्वकर्मभिः ॥
येन येन शरीरेण यद् यत् कर्म करोत्य् अयम् ॥
तेन तेन शरीरेण तत् तत् फलम् उपाश्नुते ॥

लिप्यंतरण (IAST)

manur uvāca
yadā te pañcabhiḥ pañca vimuktā manasā saha ||
atha tad drakṣyase brahma maṇau sūtram ivārpitam ||
tad eva ca yathā sūtraṃ suvarṇe vartate punaḥ ||
muktāsv atha pravāleṣu mṛnmaye rājate tathā ||
tadvad goṣu manuṣyeṣu tadvad dhastimṛgādiṣu ||
tadvat kīṭapataṃgeṣu prasaktātmā svakarmabhiḥ ||
yena yena śarīreṇa yad yat karma karoty ayam ||
tena tena śarīreṇa tat tat phalam upāśnute ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
मनुः उवाचmanuḥ uvācaМану сказал; Ману продолжил
यदा ते पञ्चभिः पञ्चyadā te pañcabhiḥ pañcaкогда твои пять с пятью; чувства с объектами
विमुक्ता मनसा सहvimuktā manasā sahaосвобождены вместе с умом; манасом
अथ तद् द्रक्ष्यसे ब्रह्मatha tad drakṣyase brahmaтогда то брахман увидишь; узришь
मणौ सूत्रम् इव अर्पितम्maṇau sūtram iva arpitamкак нить, вложенную в жемчужину; камень
तद् एव चtad eva caто же самое и; именно
यथा सूत्रम्yathā sūtramкак нить; шнур
सुवर्णे वर्तते पुनःsuvarṇe vartate punaḥпребывает также в золоте; снова
मुक्तासु अथ प्रवालेषुmuktāsu atha pravāleṣuв жемчугах и кораллах; затем
मृन्मये राजते तथाmṛnmaye rājate tathāв глиняном и серебряном также; сосуде
तद्वत् गोषु मनुष्येषुtadvat goṣu manuṣyeṣuтак в коровах и людях; человеках
तद्वत् हस्ति मृग आदिषुtadvat hasti mṛga ādiṣuтак в слонах, зверях и прочих; животных
तद्वत् कीट पतंगेषुtadvat kīṭa pataṃgeṣuтак в червях и мотыльках; насекомых
प्रसक्त आत्मा स्व कर्मभिःprasakta ātmā sva karmabhiḥатман связан собственными кармами; действиями
येन येन शरीरेणyena yena śarīreṇaкаким каким телом; воплощением
यद् यत् कर्म करोति अयम्yad yat karma karoti ayamкакое какое действие совершает этот; человек
तेन तेन शरीरेणtena tena śarīreṇaтем тем телом; воплощением
तत् तत् फलम् उपाश्नुतेtat tat phalam upāśnuteтот тот плод вкушает; получает
अनुवाद

Ману сказал: «Когда твои пять чувств вместе с пятью их объектами и умом будут освобождены, тогда ты увидишь тот брахман, как нить, вложенную в жемчужину. Та же нить пребывает в золоте, жемчугах, кораллах, глине и серебре. Так же атман, связанный собственными кармами, присутствует в коровах, людях, слонах, зверях, червях и мотыльках. Каким телом это существо совершает то или иное действие, тем же телом оно вкушает соответствующий плод».

संस्करण

13edf81500f7 · प्रकाशित 21 जून 2026, 12:37:01 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से