महाभारत
Vipula's Hidden Fault: The Stain of an Undisclosed Deed13.42.11-15
12118 / 15823
महाभारत · 13.42.11-15
देवनागरी

सा भर्त्रे सर्वम् आचष्ट रुचिः सुरुचिरानना ॥
भगिन्या भाषितं सर्वम् ऋषिस् तच् चाभ्यनन्दत ॥
ततो विपुलम् आनाय्य देवशर्मा महातपाः ॥
पुष्पार्थे चोदयाम् आस गच्छ गच्छेति भारत ॥
विपुलस् तु गुरोर् वाक्यम् अविचार्य महातपाः ॥
स तथेत्य् अब्रवीद् राजंस् तं च देशं जगाम ह ॥
यस्मिन् देशे तु तान्य् आसन् पतितानि नभस्तलात् ॥
अम्लानान्य् अपि तत्रासन् कुसुमान्य् अपराण्य् अपि ॥
ततः स तानि जग्राह दिव्यानि रुचिराणि च ॥
प्राप्तानि स्वेन तपसा दिव्यगन्धानि भारत ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sā bhartre sarvam ācaṣṭa ruciḥ surucirānanā ||
bhaginyā bhāṣitaṃ sarvam ṛṣis tac cābhyanandata ||
tato vipulam ānāyya devaśarmā mahātapāḥ ||
puṣpārthe codayām āsa gaccha gaccheti bhārata ||
vipulas tu guror vākyam avicārya mahātapāḥ ||
sa tathety abravīd rājaṃs taṃ ca deśaṃ jagāma ha ||
yasmin deśe tu tāny āsan patitāni nabhastalāt ||
amlānāny api tatrāsan kusumāny aparāṇy api ||
tataḥ sa tāni jagrāha divyāni rucirāṇi ca ||
prāptāni svena tapasā divyagandhāni bhārata ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सा भर्त्रे सर्वम् आचष्टsā bhartre sarvam ācaṣṭaона мужу всё рассказала
रुचिः सुरुचिराननाruciḥ surucirānanāРучи, прекрасноликая
भगिन्याः भाषितं सर्वम्bhaginyāḥ bhāṣitaṃ sarvamсестрою сказанное всё
ऋषिः तत् च अभ्यनन्दतṛṣiḥ tat ca abhyanandataриши то одобрил
ततः विपुलम् आनाय्यtataḥ vipulam ānāyyaтогда Випулу призвав
देवशर्मा महातपाःdevaśarmā mahātapāḥДевашарман, великий подвижник
पुष्पार्थे चोदयाम् आसpuṣpārthe codayām āsaради цветов побудил
गच्छ गच्छ इति भारतgaccha gaccha iti bhārata«иди, иди» — о Бхарата
विपुलः तु गुरोः वाक्यम्vipulaḥ tu guroḥ vākyamВипула же гуру слово
अविचार्य महातपाःavicārya mahātapāḥне рассуждая, великий подвижник
स तथा इति अब्रवीत् राजन्sa tathā iti abravīt rājanон «так да будет» сказал, о царь
तं च देशं जगाम हtaṃ ca deśaṃ jagāma haи в тот край пошёл
यस्मिन् देशे तु तानि आसन्yasmin deśe tu tāni āsanв каком краю те (цветы) были
पतितानि नभस्तलात्patitāni nabhastalātупавшие с небосвода
अम्लानानि अपि तत्र आसन्amlānāni api tatra āsanнеувядшие там были
कुसुमानि अपराणि अपिkusumāni aparāṇi apiцветы и иные
ततः स तानि जग्राहtataḥ sa tāni jagrāhaтогда он их взял
दिव्यानि रुचिराणि चdivyāni rucirāṇi caдивные и прелестные
प्राप्तानि स्वेन तपसाprāptāni svena tapasāдобытые своим подвигом
दिव्यगन्धानि भारतdivyagandhāni bhārataбожественно-благоуханные, о Бхарата
अनुवाद

«Она мужу всё рассказала, Ручи, прекрасноликая, — сестрою сказанное всё; риши то одобрил. Тогда Випулу призвав, Девашарман, великий подвижник, ради цветов побудил: „Иди, иди“ — о Бхарата. Випула же гуру слово, не рассуждая, великий подвижник, „так да будет“ сказал, о царь, и в тот край пошёл. В каком краю те цветы были, упавшие с небосвода, неувядшие там были цветы и иные. Тогда он их взял, дивные и прелестные, добытые своим подвигом, божественно-благоуханные, о Бхарата».

संस्करण

64990ce52496 · प्रकाशित 20 जून 2026, 10:25:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से