महाभारत
The Birth of Gold and Skanda (Part 2)13.84.1-6
12407 / 15823
महाभारत · 13.84.1-6
देवनागरी

देवा ऊचुः
असुरस् तारको नाम त्वया दत्तवरः प्रभो ॥
सुरान् ऋषींश् च क्लिश्नाति वधस् तस्य विधीयताम् ॥
तस्माद् भयं समुत्पन्नम् अस्माकं वै पितामह ॥
परित्रायस्व नो देव न ह्य् अन्या गतिर् अस्ति नः ॥
ब्रह्मोवाच
समो ऽहं सर्वभूतानाम् अधर्मं नेह रोचये ॥
हन्यतां तारकः क्षिप्रं सुरर्षिगणबाधकः ॥
वेदा धर्माश् च नोत्सादं गच्छेयुः सुरसत्तमाः ॥
विहितं पूर्वम् एवात्र मया वै व्येतु वो ज्वरः ॥
देवा ऊचुः
वरदानाद् भगवतो दैतेयो बलगर्वितः ॥
देवैर् न शक्यते हन्तुं स कथं प्रशमं व्रजेत् ॥
स हि नैव स्म देवानां नासुराणां न रक्षसाम् ॥
वध्यः स्याम् इति जग्राह वरं त्वत्तः पितामह ॥

लिप्यंतरण (IAST)

devā ūcuḥ
asuras tārako nāma tvayā dattavaraḥ prabho ||
surān ṛṣīṃś ca kliśnāti vadhas tasya vidhīyatām ||
tasmād bhayaṃ samutpannam asmākaṃ vai pitāmaha ||
paritrāyasva no deva na hy anyā gatir asti naḥ ||
brahmovāca
samo 'haṃ sarvabhūtānām adharmaṃ neha rocaye ||
hanyatāṃ tārakaḥ kṣipraṃ surarṣigaṇabādhakaḥ ||
vedā dharmāś ca notsādaṃ gaccheyuḥ surasattamāḥ ||
vihitaṃ pūrvam evātra mayā vai vyetu vo jvaraḥ ||
devā ūcuḥ
varadānād bhagavato daiteyo balagarvitaḥ ||
devair na śakyate hantuṃ sa kathaṃ praśamaṃ vrajet ||
sa hi naiva sma devānāṃ nāsurāṇāṃ na rakṣasām ||
vadhyaḥ syām iti jagrāha varaṃ tvattaḥ pitāmaha ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
असुरः तारकः नामasuraḥ tārakaḥ nāmaасура Тарака по имени
त्वया दत्तवरः प्रभोtvayā dattavaraḥ prabhoтобою одарённый даром, о владыка
सुरान् ऋषीन् च क्लिश्नातिsurān ṛṣīn ca kliśnātiбогов и риши мучит
वधः तस्य विधीयताम्vadhaḥ tasya vidhīyatāmубиение его да устроится
तस्मात् भयं समुत्पन्नम्tasmāt bhayaṃ samutpannamот него страх возник
अस्माकं वै पितामहasmākaṃ vai pitāmahaу нас, о дед
परित्रायस्व नः देवparitrāyasva naḥ devaспаси нас, о бог
न हि अन्या गतिःna hi anyā gatiḥнет ведь иного прибежища
अस्ति नःasti naḥу нас
समः अहम् सर्वभूतानाम्samaḥ aham sarvabhūtānāmравен я всем существам
अधर्मं न इह रोचयेadharmaṃ na iha rocayeбеззакония не одобряю
हन्यतां तारकः क्षिप्रंhanyatāṃ tārakaḥ kṣipraṃда будет убит Тарака скоро
सुरर्षिगणबाधकःsurarṣigaṇabādhakaḥбогов-риши сонмов губитель
वेदाः धर्माः च न उत्सादंvedāḥ dharmāḥ ca na utsādaṃВеды и дхармы да не к гибели
गच्छेयुः सुरसत्तमाःgaccheyuḥ surasattamāḥпойдут, о лучшие из богов
विहितं पूर्वम् एव अत्रvihitaṃ pūrvam eva atraустроено прежде уже тут
मया वै व्येतु वः ज्वरःmayā vai vyetu vaḥ jvaraḥмною; да уйдёт ваш жар
वरदानात् भगवतःvaradānāt bhagavataḥот дарования дара господнего
दैतेयः बलगर्वितःdaiteyaḥ balagarvitaḥдайтья, силою гордый
देवैः न शक्यते हन्तुंdevaiḥ na śakyate hantuṃбогами не может быть убит
सः कथं प्रशमं व्रजेत्saḥ kathaṃ praśamaṃ vrajetон как к усмирению придёт
सः हि न एव स्मsaḥ hi na eva smaон ведь не (был)
देवानांdevānāṃбогами
न असुराणां न रक्षसाम्na asurāṇāṃ na rakṣasāmни асурами, ни ракшасами
वध्यः स्याम् इति जग्राहvadhyaḥ syām iti jagrāha«убиваем (да не) буду» — взял
वरं त्वत्तः पितामहvaraṃ tvattaḥ pitāmahaдар от тебя, о дед
अनुवाद

Боги сказали: «Асура Тарака по имени, тобою одарённый даром, о владыка, богов и риши мучит; убиение его да устроится. От него страх возник у нас, о дед; спаси нас, о бог, нет ведь иного прибежища у нас». Брахма сказал: «Равен я всем существам, беззакония не одобряю; да будет убит Тарака скоро, богов-риши сонмов губитель. Веды и дхармы да не к гибели пойдут, о лучшие из богов; устроено прежде уже тут мною — да уйдёт ваш жар. От дарования дара господнего дайтья, силою гордый, богами не может быть убит — он как к усмирению придёт? Он ведь не богами, ни асурами, ни ракшасами „убиваем да не буду“ — так взял дар от тебя, о дед».

संस्करण

ca4ef75f27d5 · प्रकाशित 21 जून 2026, 1:55:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से