Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
The Pilgrims' Oath over Agastya's Lotus (Part 3)13.96.21-28
12493 / 15823
महाभारत · 13.96.21-28
॥
देवनागरी

धुन्धुमार उवाच
अकृतज्ञो ऽस्तु मित्राणां शूद्रायां तु प्रजायतु ॥
एकः संपन्नम् अश्नातु यस् ते हरति पुष्करम् ॥
पूरुर् उवाच
चिकित्सायां प्रचरतु भार्यया चैव पुष्यतु ॥
श्वशुरात् तस्य वृत्तिः स्याद् यस् ते हरति पुष्करम् ॥
दिलीप उवाच
उदपानप्लवे ग्रामे ब्राह्मणो वृषलीपतिः ॥
तस्य लोकान् स व्रजतु यस् ते हरति पुष्करम् ॥
शुक्र उवाच
पृष्ठमांसं समश्नातु दिवा गच्छतु मैथुनम् ॥
प्रेष्यो भवतु राज्ञश् च यस् ते हरति पुष्करम् ॥
जमदग्निर् उवाच
अनध्यायेष्व् अधीयीत मित्रं श्राद्धे च भोजयेत् ॥
श्राद्धे शूद्रस्य चाश्नीयाद् यस् ते हरति पुष्करम् ॥
शिबिर् उवाच
अनाहिताग्निर् म्रियतां यज्ञे विघ्नं करोतु च ॥
तपस्विभिर् विरुध्येत यस् ते हरति पुष्करम् ॥
ययातिर् उवाच
अनृतौ जटी व्रतिन्यां वै भार्यायां संप्रजायतु ॥
निराकरोतु वेदांश् च यस् ते हरति पुष्करम् ॥
नहुष उवाच
अतिथिं गृहस्थो नुदतु कामवृत्तो ऽस्तु दीक्षितः ॥
विद्यां प्रयच्छतु भृतो यस् ते हरति पुष्करम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

dhundhumāra uvāca
akṛtajño 'stu mitrāṇāṃ śūdrāyāṃ tu prajāyatu ||
ekaḥ saṃpannam aśnātu yas te harati puṣkaram ||
pūrur uvāca
cikitsāyāṃ pracaratu bhāryayā caiva puṣyatu ||
śvaśurāt tasya vṛttiḥ syād yas te harati puṣkaram ||
dilīpa uvāca
udapānaplave grāme brāhmaṇo vṛṣalīpatiḥ ||
tasya lokān sa vrajatu yas te harati puṣkaram ||
śukra uvāca
pṛṣṭhamāṃsaṃ samaśnātu divā gacchatu maithunam ||
preṣyo bhavatu rājñaś ca yas te harati puṣkaram ||
jamadagnir uvāca
anadhyāyeṣv adhīyīta mitraṃ śrāddhe ca bhojayet ||
śrāddhe śūdrasya cāśnīyād yas te harati puṣkaram ||
śibir uvāca
anāhitāgnir mriyatāṃ yajñe vighnaṃ karotu ca ||
tapasvibhir virudhyeta yas te harati puṣkaram ||
yayātir uvāca
anṛtau jaṭī vratinyāṃ vai bhāryāyāṃ saṃprajāyatu ||
nirākarotu vedāṃś ca yas te harati puṣkaram ||
nahuṣa uvāca
atithiṃ gṛhastho nudatu kāmavṛtto 'stu dīkṣitaḥ ||
vidyāṃ prayacchatu bhṛto yas te harati puṣkaram ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अकृतज्ञः अस्तु मित्राणांakṛtajñaḥ astu mitrāṇāṃ«неблагодарным да будет к друзьям
शूद्रायां तु प्रजायतुśūdrāyāṃ tu prajāyatuв шудрянке да родит
एकः संपन्नम् अश्नातुekaḥ saṃpannam aśnātuодин обильное да ест
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
चिकित्सायां प्रचरतुcikitsāyāṃ pracaratu«врачеванием да промышляет
भार्यया च एव पुष्यतुbhāryayā ca eva puṣyatuи женою да кормится
श्वशुरात् तस्य वृत्तिः स्यात्śvaśurāt tasya vṛttiḥ syātот тестя его пропитание да будет
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
उदपानप्लवे ग्रामेudapānaplave grāme«в колодце-селе
ब्राह्मणः वृषलीपतिःbrāhmaṇaḥ vṛṣalīpatiḥбрахман, шудрянки муж
तस्य लोकान् स व्रजतुtasya lokān sa vrajatuего миры да обретёт
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
पृष्ठमांसं समश्नातुpṛṣṭhamāṃsaṃ samaśnātu«спины мясо да ест
दिवा गच्छतु मैथुनम्divā gacchatu maithunamднём к соитию да идёт
प्रेष्यः भवतु राज्ञः चpreṣyaḥ bhavatu rājñaḥ caслугою да будет царя
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
अनध्यायेषु अधीयीतanadhyāyeṣu adhīyīta«в неучебные дни да учится
मित्रं श्राद्धे च भोजयेत्mitraṃ śrāddhe ca bhojayetдруга на шраддхе да кормит
श्राद्धे शूद्रस्य च अश्नीयात्śrāddhe śūdrasya ca aśnīyātна шраддхе шудры да ест
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
अनाहिताग्निः म्रियतांanāhitāgniḥ mriyatāṃ«без священного огня да умрёт
यज्ञे विघ्नं करोतु चyajñe vighnaṃ karotu caжертве помеху да творит
तपस्विभिः विरुध्येतtapasvibhiḥ virudhyetaс подвижниками да враждует
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
अनृतौ जटी व्रतिन्यां वैanṛtau jaṭī vratinyāṃ vai«не в срок, космат, к обетной
भार्यायां संप्रजायतुbhāryāyāṃ saṃprajāyatuжене да родит
निराकरोतु वेदान् चnirākarotu vedān caи Веды да отвергнет
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
अतिथिं गृहस्थः नुदतुatithiṃ gṛhasthaḥ nudatu«гостя домохозяин да гонит
कामवृत्तः अस्तु दीक्षितःkāmavṛttaḥ astu dīkṣitaḥпо похоти живущим да будет посвящённый
विद्यां प्रयच्छतु भृतःvidyāṃ prayacchatu bhṛtaḥзнание да продаёт наёмный
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
अनुवाद

Дхундхумара сказал: «„Неблагодарным да будет к друзьям, в шудрянке да родит, один обильное да ест, — кто твой уносит лотос“». Пуру сказал: «„Врачеванием да промышляет, и женою да кормится, от тестя его пропитание да будет, — кто твой уносит лотос“». Дилипа сказал: «„В колодце-селе брахман, шудрянки муж, его миры да обретёт, — кто твой уносит лотос“». Шукра сказал: «„Спины мясо да ест, днём к соитию да идёт, слугою да будет царя, — кто твой уносит лотос“». Джамадагни сказал: «„В неучебные дни да учится, друга на шраддхе да кормит, на шраддхе шудры да ест, — кто твой уносит лотос“». Шиби сказал: «„Без священного огня да умрёт, жертве помеху да творит, с подвижниками да враждует, — кто твой уносит лотос“». Яяти сказал: «„Не в срок, космат, к обетной жене да родит, и Веды да отвергнет, — кто твой уносит лотос“». Нахуша сказал: «„Гостя домохозяин да гонит, по похоти живущим да будет посвящённый, знание да продаёт наёмный, — кто твой уносит лотос“».

संस्करण

1d5369a8e847 · प्रकाशित 21 जून 2026, 2:55:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 13.96.14-20

श्लोक बदलें इन कुंजियों से